ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι πρόσφυγες του χρόνου

Γαντζωμένοι με νύχια και με δόντια στο νήμα της ζωής, κατάφεραν και πήδηξαν
τη χιλιετία. Κι ύστερα, οι πρόσφυγες του χρόνου παρέδωσαν τα όπλα.

Στον Παράδεισο: εισιτήρια για το μιλένιουμ (σκίτσο από τον «Νιου Γιόρκερ»)

Σ’ ολόκληρη τη δεκαετία του ’90, οι άνθρωποι που πέθαιναν από φυσικά αίτια την
πρώτη εβδομάδα του χρόνου στα νοσοκομεία της Νέας Υόρκης δεν ξεπέρασαν ποτέ
τους 1.187. Φέτος, κατά περίεργη όσο και μακάβρια σύμπτωση, ο αριθμός των
νεκρών την ίδια περίοδο ανέβηκε στην πόλη στους 2.000, χωρίς να υπάρξει έξαρση
γρίπης ή άλλων επιδημιών. Ανάλογη ήταν και η αύξηση του αριθμού των νεκρών στα
άλλα νοσοκομεία της χώρας, όπως προκύπτει από στοιχεία που έδωσαν στη
δημοσιότητα το Ινστιτούτο Υγείας στην Ουάσιγκτον και το Κέντρο Ελέγχου των
Επιδημιών στην Ατλάντα. Το φαινόμενο δεν είναι τυχαίο, λέει στους «Νιου Γιορκ
Τάιμς» ο δόκτωρ Σούζμαν από το Κέντρο Γεροντολογίας. Ο μηχανισμός της μάχης
για τη ζωή ή της αποδοχής του θανάτου παραμένει μυστηριώδης, αλλά οι
γεροντολόγοι γνωρίζουν ότι είναι υπαρκτός.

Οι επιστήμονες γνώριζαν ανέκαθεν ότι η προσδοκία μιας γέννησης, ενός γάμου ή
μιας σημαντικής επετείου μπορεί να παρατείνει για λίγες εβδομάδες ή μήνες τη
ζωή ενός ασθενούς. Τα παραδείγματα όπου η θέληση της ζωής είναι τόσο μεγάλη
ώστε νικά την αρρώστια ή τα γηρατειά είναι καθημερινά, τονίζει ο δόκτωρ
Μπάτλερ, διευθυντής του Διεθνούς Κέντρου Μακροζωίας του Μανχάταν. Κι αν η νίκη
είναι προσωρινή, αυτό δεν μειώνει τη σημασία της. Ο θάνατος αναγκάστηκε προς
στιγμήν να υποχωρήσει. Τον υποχρέωσε σε αναδίπλωση όχι η επιστήμη, ή
τουλάχιστον όχι μόνο η επιστήμη, αλλά κυρίως η ανθρώπινη βούληση. Έτσι κι
αλλιώς θα επιτεθεί ξανά. Έτσι κι αλλιώς θα επικρατήσει. Το στοίχημα όμως το
έχασε. Τη στιγμή της εξόδου δεν την επέλεξε εκείνος, αλλά τα θύματά του.

Το μόνο που ήθελαν οι τελευταίοι ήταν να αντικρύσουν τη νέα χιλιετία. Όταν
έφτασε λοιπόν ο Δεκέμβριος και είδαν ότι ζουν ακόμη, ζήτησαν από τους γιατρούς
να κάνουν ακόμη μια προσπάθεια, λίγες μέρες ακόμη, το μιλένιουμ δεν αργεί,
εκεί στη γωνία είναι, θέλω να δω πώς είναι, θέλω να δω αν θα νιώσω
διαφορετικά. Στο Κεντρικό Γηροκομείο της Νέας Υόρκης, πολλοί ηλικιωμένοι
ζήτησαν από τον διευθυντή Τζόελ Πότας να τους ξαναβάλει για λίγες μέρες στην
εντατική. Ένας εκατοντάχρονος που για καιρό αρνιόταν φάρμακα και τροφή έδειξε
ξαφνικά ενδιαφέρον για τη ζωή, θέλοντας να αποδείξει στον εαυτό του και τους
άλλους ότι την τελευταία μάχη με το χρόνο την κέρδισε, κατάφερε να καβαλήσει
τρεις αιώνες. Κι όταν το πέτυχε, μπορούσε να φύγει. Στο Σηάτλ, όπου το
προσδόκιμο ζωής είναι μεγαλύτερο και κατά συνέπεια οι ηλικιωμένοι
περισσότεροι, τα νοσοκομεία κατέγραψαν έναν ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό θανάτων
λίγα λεπτά μετά την ανατολή του 2000.

Να λοιπόν που δεν ήταν όλα θέατρο. Αν η απάτη του μιλένιουμ εξασφάλισε μερικές
εβδομάδες ζωής σε μερικές εκατοντάδες ή χιλιάδες συνανθρώπους μας, τότε ίσως
άξιζε τον κόπο.