Διαμάχη για το γλυκαντικό ασπαρτάμη

Οι Μπριούερ με τις κόρες τους, την πεντάχρονη Λάουρα και τη δίχρονη Ταμσίν, δύο χρόνια μετά την περιπέτεια

Η τεράστια επιχείρηση υπερασπίζεται με σθένος τις χημικές ουσίες της, αξίας
δισεκατομμυρίων δολαρίων. Και μόνο μια υπόνοια για «κινδύνους στην υγεία»
μπορεί να επισύρει απειλητικές επιστολές από τους δικηγόρους της.

Η εταιρεία ονομάζεται Μονσάντο, πρόκειται για αμερικανική πολυεθνική.
Προστατεύει τη φήμη του «aspartame» ­ ενός συστατικού που έχει μια ξεχωριστή
ιδιότητα: «είναι πολύ γλυκό».

Το aspartame είναι το τεχνητό γλυκαντικό συστατικό που έχει φέρει επανάσταση
στις τροφές περιορισμένων θερμίδων και στη βιομηχανία ποτού του δυτικού
κόσμου.

Οι περισσότεροι άνθρωποι το γνωρίζουν με άλλες ονομασίες, όπως NutraSweet και
Canderel. Αντίθετα από τη ζάχαρη, δεν παχαίνει και δεν προκαλεί τη δυσάρεστη
αίσθηση στη γεύση του μετά τη λήψη του, όπως συμβαίνει με τον μεγάλο
ανταγωνιστή του, τη ζαχαρίνη.

Οι νομικοί σύμβουλοι της Μονσάντο έχουν στείλει δύο φορές επιστολές στη
«Σάντεϊ Εξπρές» με την ένδειξη: «Να μη δημοσιοποιηθούν», δηλώνοντας ότι το
aspartame είναι το πλέον ελεγμένο συστατικό από αυτά που καταναλώνουμε.

Αυτοί οι έλεγχοι, τονίζουν, αποδεικνύουν ότι η κατανάλωσή του είναι ασφαλής.

Οικονομικά συμφέροντα

Ωστόσο, επιστήμονες, γιατροί, ψυχίατροι, βουλευτές καθώς και απλοί πολίτες
τονίζουν ότι προκύπτουν ζητήματα ασφάλειας.

Εκτιμούν ότι ένα τέτοιο θέμα δεν θα πρέπει να αποσιωπηθεί από δικηγόρους που
προστατεύουν τεράστια οικονομικά συμφέροντα. Στη Βρετανία καταναλώνονται δέκα
δισεκατομμύρια τενεκεδένια κουτάκια αναψυκτικών το χρόνο και σχεδόν τα μισά
από αυτά περιέχουν τεχνητές γλυκαντικές ουσίες. Η ουσία aspartame λαμβάνεται
από τα ζελέ, τις τσίχλες, τα γιαούρτια, τα γλυκά, τη μπίρα, τις βιταμίνες.

Η Μονσάντο αντιπαραθέτει 200 «αντικειμενικές» επιστημονικές μελέτες που
αποδεικνύουν την ασφάλεια του προϊόντος της.

Όλες οι άλλες, υποστηρίζουν, δεν είναι αξιόπιστες. Πολλά δημοσιεύματα, που
χαρακτηρίζουν ασφαλές το aspartame, χρηματοδοτούνται από τη βιομηχανία
τροφίμων.

Παρ’ όλα αυτά, μια επιστημονική έρευνα που έλαβε υπόψη όλα τα διαθέσιμα ως το
1996 στοιχεία αποκάλυψε ότι το 92% των ανεξάρτητων ­ μη χρηματοδοτημένων από
τη βιομηχανία ­ ιατρικών στοιχείων που σχετίζονταν με κινδύνους στην υγεία από
το συγκεκριμένο συστατικό, αναγνώριζαν ότι υπάρχουν ερωτηματικά για την
ανεπιφύλακτη χρήση του.

Μεταξύ άλλων, υπάρχουν φόβοι ότι συνδέεται με ασθένειες όπως ο όγκος στον
εγκέφαλο, τύφλωση και καρδιακές κρίσεις.

«Κίνδυνος καρκίνου»

Ο καθηγητής Ραλφ Ουάλτον, διευθυντής του ψυχιατρικού τμήματος του Κολεγίου
Ιατρικής στα Πανεπιστήμια του Βορειοδυτικού Οχάιο, δήλωσε: «Αμφισβητώ τη
διαβεβαίωση της Μονσάντο ότι δεν υπάρχουν κίνδυνοι για την υγεία. Πιστεύω ότι
το aspartame αυξάνει τον κίνδυνο προσβολής από καρκίνο».

Η ανακάλυψή του το 1969 ήταν τυχαία.

Ο χημικός Τζέιμς Σλάτερ βρισκόταν στο εργαστήριό του δοκιμάζοντας μια νέα
ουσία που ενδεχομένως να χρησίμευε ως φάρμακο κατά του έλκους. Κατά λάθος
έγειρε μια φιάλη και το χέρι του λερώθηκε από το υγρό. Εκείνος το έγλειψε για
να το καθαρίσει και εξεπλάγη από την έντονα γλυκιά γεύση του. Το συστατικό
αυτό ήταν 200 φορές πιο γλυκό από τη ζάχαρη.

Το aspartame δεν περιείχε θερμίδες και στη γεύση έμοιαζε περισσότερο με ζάχαρη
από όλα τα προηγούμενα γλυκαντικά. Ήταν το ιδανικό για τη διευρυνόμενη αγορά
διαίτης.

Οι πωλήσεις της NutraSweet έφτασαν τα 625 εκατομμύρια στερλίνες το χρόνο.

Δεκαέξι χρόνια χρειάστηκε να περάσουν από την ανακάλυψη της γλυκαντικής
ουσίας, ώστε η εταιρεία του, η γιγάντια αμερικανική φαρμακοβιομηχανία Searle,
να αποσπάσει τελικά την έγκριση της Αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και
Φαρμάκων.

Οι φόβοι και τα στοιχεία που συνηγορούσαν κατά της χρήσης του aspartame ήταν
πολλοί. Ο δρ Χάιμαν Ρόμπερτς του Ινστιτούτου Ιατρικών Ερευνών του Παλμ Μπιτς
στη Φλόριδα, είχε καλωσορίσει το νέο συστατικό. «Το συνιστούσα σε διαβητικούς
ασθενείς μου, γιατί δεν περιείχε ζάχαρη, θερμίδες, χοληστερόλη…

Λες και ήταν σταλμένο από το Θεό». Όμως αργότερα, οι ίδιοι ασθενείς άρχισαν να
παρουσιάζουν έντονους πονοκεφάλους και προβλήματα στην όραση. Όταν σταματούσαν
τη λήψη του, η κατάστασή τους καλυτέρευε.

Ο βουλευτής των Ελευθέρων Δημοκρατών, Νόρμαν Μπέικερ ζήτησε από την κυβέρνηση
να αρχίσει εκτενείς έρευνες. «Δεν γνωρίζουμε αν το aspartame είναι επικίνδυνο.
Όμως ανεξάρτητοι ερευνητές έχουν εκφράσει σοβαρές αμφιβολίες.

Θα πρέπει να αποσυρθεί αμέσως, και να γίνουν επιπλέον έρευνες».

Η περιπέτεια ενός πεντάχρονου κοριτσιού

Ο Τζοφ και η Κάρολ Μπριούερ δεν είχαν ιδέα για τα πιθανά προβλήματα του
aspartame, μέχρι τη στιγμή που η κόρη τους Λάουρα ­ πέντε ετών σήμερα ­ έπαθε
γρίπη πριν από δύο χρόνια και εμφάνισε εξανθήματα σε όλο της το σώμα. «Ήμασταν
πάντα προσεκτικοί να μην της δίνουμε ζάχαρη, έτσι, λόγω της ανάγκης να
καταναλώνει πολλά υγρά, της αγοράσαμε αρκετά αφεψήματα που έφεραν την ένδειξη
“χωρίς ζάχαρη”», λέει ο Τζοφ. Η γρίπη υποχώρησε, όμως ύστερα από μερικές μέρες
ένα κόκκινο σημάδι εμφανίστηκε στο πρόσωπό της. «Ο γιατρός μας υπέθεσε ότι θα
ήταν έκζεμα και μας έδωσε μια αλοιφή. Όμως μέσα σε μια εβδομάδα αυτό
εξαπλώθηκε σε όλο της το σώμα. Ο γιατρός δεν μπορούσε να το εξηγήσει. Τότε
ένας φίλος μου μου έδειξε ένα δημοσίευμα που έκανε λόγο για προβλήματα από το
aspartame, μεταξύ των οποίων και εμφάνιση εξανθημάτων σε ευαίσθητα άτομα». Ο
Τζοφ Μπριούερ κοίταξε τις ετικέτες των ποτών και διαπίστωσε ότι όλα περιείχαν
από αυτό το συστατικό.

Σταμάτησε να τα δίνει στην κόρη του και έπειτα από μια εβδομάδα τα σημάδια
άρχισαν να φεύγουν.

Προϊόντα που περιέχουν ασπαρτάμη

­ Canderel, Spoonful

­ Είδη διαιτητικών γιαουρτιών

­ Μαστίχα Wrigley χωρίς ζάχαρη

­ Αναψυκτικά, όπως Κόκα Κόλα διαίτης (Diet Coke), Πέπσι διαίτης (Diet Pepsi),
Sprite Light και Diet Fanda.