ΔΡΟΜΟΙ

Η τρίτη χιλιετία…

… δεν πρόλαβε να μπει καλά καλά και ο οίκος Κρίστις έβγαλε στο σφυρί τα
καλύτερα βιβλία της δεύτερης ­ σπάνιες πρώτες εκδόσεις, από έργα Ελλήνων
φιλοσόφων μέχρι του Κοπέρνικου. Σύνολο ογδόντα εννέα, που πουλήθηκαν πάνω από
ένα δισεκατομμύριο δραχμές. Λέει η Μάργκαρετ Φορντ, από το τμήμα βιβλίων του
Κρίστις: «Αυτά τα βιβλία αντιπροσωπεύουν τις ανακαλύψεις της ανθρωπότητας μέσα
στα χρόνια. Προσπαθήσαμε να βρούμε τα κυριότερα, που δείχνουν τις κορυφαίες
στιγμές της τελευταίας χιλιετίας». Ένα ιδιόχειρο σημείωμα του Ισαάκ Νεύτωνα
που βεβαιώνει σε αυτό την πίστη του στην ύπαρξη της βαρύτητας χωρίς να μπορεί
να το αποδείξει (τιμή 60 εκατομμύρια δραχμές). Μια πρώτη έκδοση της «Καταγωγής
των ειδών» του Δαρβίνου (15 εκατομμύρια). Το πρώτο κείμενο του Αϊνστάιν για τη
θεωρία της σχετικότητας (5 εκατομμύρια).

Όλα άρχισαν…

… όταν ένας Γερμανός συλλέκτης πήγε στου Κρίστις μια σπάνια πρώτη έκδοση του
Νικόλαου Κοπέρνικου. Ήταν το «De Revolutionibus», που με αυτό ο αστρονόμος του
δέκατου έκτου αιώνα τοποθετούσε για πρώτη φορά τον Ήλιο στο κέντρο του
Σύμπαντος και περιέγραφε την τροχιά της Γης γύρω από αυτόν. Στόμα με στόμα, το
νέο ­ για τον Γερμανό συλλέκτη ­ μαθεύτηκε, και άλλοι συλλέκτες έσπευσαν να
τον μιμηθούν, κατεβάζοντας από τα ράφια τους και πηγαίνοντας στου Κρίστις και
άλλα σπάνια βιβλία (είχαν μάθει βέβαια και πως η αρχική τιμή του έργου του
Κοπέρνικου είχε οριστεί στα 250 εκατομμύρια δραχμές).

Πράγμα…

… που φέρνει την κουβέντα στους κλέφτες της βιβλιοθήκης της Εκκλησίας της
Ιρλανδίας. Εκεί, στο Άρμαγκ, οι κλέφτες, που έδεσαν τις προάλλες χειροπόδαρα
την εικοσάχρονη βιβλιοθηκάριο, ήταν προφανώς θαυμαστές του Τζόναθαν Σουίφτ.
Γιατί πώς αλλιώς να εξηγήσει κανείς το ότι έκλεψαν μια σπάνια πρώτη έκδοση από
τα «Ταξίδια του Γκιούλιβερ»; Η «αξία» του βιβλίου έχει βέβαια υπολογιστεί σε
17,5 εκατομμύρια δραχμές, αλλά οι κλέφτες δεν μπορούν να το πουλήσουν χωρίς να
κινδυνέψουν να συλληφθούν. Εκτός αν η κλοπή έγινε κατά παραγγελία κάποιου
συλλέκτη.

273 χρόνων…

… ήταν το κλεμμένο αντίτυπο των «Ταξιδιών του Γκιούλιβερ» και είχε περιέλθει
στην κατοχή της Εκκλησίας της Ιρλανδίας στις αρχές του περασμένου αιώνα. Για
να το φυλάξει από πειρασμούς, είχε κρατήσει μυστική την ύπαρξή του. Αυτή η
πρώτη έκδοση ήταν από την αρχή κακότυχη. Δεν άρεσε στον συγγραφέα. Στο
περιθώριο του κλεμμένου βιβλίου, οι διορθώσεις που είχε κάνει ο Τζόναθαν
Σουίφτ πρόδιδαν την οργή του. Είτε αναφέρεται στους ανόητους γίγαντες είτε
στους ματαιόδοξους λιλιπούτειους, το βιβλίο είναι μια αλληγορία για τις
ανθρώπινες αυταπάτες. Γιατί «τίποτα δεν είναι μεγάλο ή μικρό», λέει ο Τζόναθαν
Σουίφτ (φωτό), «παρά μονάχα σε σύγκριση με κάτι άλλο». Και είτε τα διαβάζει
κανείς είτε τα βάζει στο ράφι, τα βιβλία ήταν πάντα το πιο αδυσώπητο μέτρο της
μεγαλοσύνης ή της μικρότητας των ανθρώπων.