ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ένας αριστερός στην Αμερική

Ψωμί και τριαντάφυλλα. Από τις αμερικανίδες εργαζόμενες του 1908 στις
μεξικάνες μετανάστριες του 2000. Ο Κεν Λόουτς κρατάει ψηλά το λάβαρο του
αγώνα.

Κεν Λόουτς: «Δεν αισθάνομαι μόνος. Εστίες αντίστασης υπάρχουν παντού»

Η Μάγια είναι μια νεαρή μεξικάνα που διασχίζει τα σύνορα για να συναντήσει τη
μεγαλύτερή της αδελφή, τη Ρόσα, η οποία βγάζει το ψωμί της σφουγγαρίζοντας
έναν από τους ουρανοξύστες στο κέντρο του Λος Άντζελες. Στη ζωή των δύο
αδελφών, που συνδέονται με μια σχέση βαθιά αλλά τρικυμιώδη, μπαίνει ξαφνικά
ένας αμερικανός αναρχικός, ο Σαμ, που έχει βάλει σκοπό της ζωής του να αλλάξει
την οργάνωση και τις μεθόδους πάλης των συνδικάτων. Η Μάγια, πνεύμα ελεύθερο
και απείθαρχο, υιοθετεί αμέσως τον ενθουσιασμό και τα ιδεώδη του Σαμ και
προσπαθεί να πείσει και τους άλλους μετανάστες να ξεκινήσουν έναν αγώνα για
μεγαλύτερο σεβασμό και αξιοπρέπεια.

Αυτή είναι η υπόθεση της νέας ταινίας του βρετανού σκηνοθέτη Κεν Λόουτς που θα
παρουσιαστεί στο επόμενο Φεστιβάλ των Καννών. Ο τίτλος της, «Ψωμί και
Τριαντάφυλλα», είναι δανεισμένος από το βασικό σύνθημα 15.000 γυναικών που
διαδήλωσαν στις 8 Μαρτίου του 1908 στη Νέα Υόρκη ζητώντας λιγότερες ώρες
εργασίας, μισθολογικές αυξήσεις και το δικαίωμα της ψήφου. Το ίδιο σύνθημα
ακούστηκε ακόμη δυνατότερα τέσσερα χρόνια μετά, στο Λώρενς της Μασαχουσέτης,
στη διάρκεια μιας απεργιακής κινητοποίησης 25.000 εργατών, μεταξύ των οποίων
υπήρχαν και πολλές μετανάστριες. Ο συνδικαλιστής Τζέημς Οπενχαϊμ το έκανε
ποίημα και, πολλά χρόνια αργότερα, η Μίμι Φαρίνα και η Τζόαν Μπαέζ το έκαναν
τραγούδι: «Η ζωή μας δεν θα είναι σκυλίσια από τη γέννηση μέχρι τον θάνατο,
γιατί η καρδιά μας υποφέρει όσο και το σώμα, δώστε μας ψωμί, δώστε μας όμως
και τριαντάφυλλα».

Το θέμα της ταινίας είναι η σύγκρουση ανάμεσα στην ανάγκη της πάλης για τη
δικαιοσύνη, όσους κινδύνους κι αν εμπεριέχει (για τη Μάγια και τους άλλους
παράνομους μετανάστες ο κίνδυνος είναι η απέλαση), και την παραίτηση. Για τον
Κεν Λόουτς, όλα είναι θεμιτά εκτός από την παραίτηση. Ο τρόπος που
αντιμετωπίζουμε τους μετανάστες είναι άκρως υποκριτικός, λέει σε συνέντευξή
του στη «Ρεπούμπλικα». Τους θέλουμε για να κάνουν τις σκληρές δουλειές, αλλά
δεν τους θέλουμε στην κοινωνία, τους στέλνουμε στα γκέτο, φροντίζουμε να
πηγαίνουν στα χειρότερα σχολεία, τα χειρότερα νοσοκομεία. Το πρόβλημα είναι
ταξικό με έντονη φυλετική διάσταση. Και τα συνδικάτα αδιαφορούν. Την περίοδο
που ο Λόουτς βρισκόταν στο Λος Άντζελες για τα γυρίσματα της ταινίας, οι
οικοδόμοι έκαναν απεργία για τις… κινητές τουαλέτες. Κανείς δεν έμοιαζε να
ανησυχεί για τις συνθήκες εργασίας, που κάθε άλλο παρά διακρίνονται για την
ασφάλειά τους.

Θα υπάρχει χώρος για τον πολιτικό κινηματογράφο στον 21ο αιώνα; Φυσικά, απαντά
ο Λόουτς. Η παγκοσμιοποίηση θα οξύνει τις αντιθέσεις ανάμεσα στο Βορρά και τον
Νότο, την Ανατολή και τη Δύση, την ευημερία και τη φτώχεια. Ιστορίες για να
τις διηγούνται ευαίσθητοι άνθρωποι δεν θα πάψουν ­ δυστυχώς ­ να υπάρχουν.