ΠΡΟΣΩΠΑ Από τον Ντομ Περινιόν στο πλαστικό

Έχει στην ιδιοκτησία του ένα εκατομμύριο δένδρα που παράγουν φελλό

Τη στιγμή της αλλαγής του χρόνου από το 1999 στο 2000, πενήντα εκατομμύρια
φελλοί υπολογίζεται πως θα εκτιναχθούν από ισάριθμα μπουκάλια σαμπάνιας ­ 20
εκατομμύρια περισσότεροι απ’ ό,τι πέρυσι. Ωστόσο ο Πορτογάλος παραγωγός φελλού
Πέδρο Καμπράλ ντα Σιλβέιρα ανησυχεί.

Ο Ντα Σιλβέιρα έχει φτιάξει μια ευτυχισμένη και πλούσια ζωή στα δάση
βελανιδιάς της Νότιας Πορτογαλίας, τη μεγαλύτερη παγκοσμίως πηγή φελλού. Έχει
στην ιδιοκτησία του ένα εκατομμύριο δένδρα που παράγουν φελλό και φυτεύει
χιλιάδες νέα ­ ουσιαστικά φροντίζοντας για τις μελλοντικές γενιές, αφού όσα
φυτεύει τώρα θα αρχίσουν να παράγουν φελλό γύρω στο 2040. Ο φυσικός φελλός
είναι ο μαλακός, ινώδης εξωτερικός φλοιός τους και συλλέγεται για πρώτη φορά
όταν το δένδρο έχει γίνει 40 χρόνων. Η συγκομιδή επαναλαμβάνεται ανά εννέα
χρόνια, συνολικά περισσότερες από 20 φορές.

Η ανησυχία του Ντα Σιλβέιρα και ολόκληρης της πορτογαλικής βιομηχανίας φελλού
είναι ότι ο συνθετικός φελλός μπορεί να εκτοπίσει τον φυσικό, που πρώτος
χρησιμοποίησε στα 1680 ο θρυλικός μοναχός Ντομ Περινιόν. Η βιομηχανία που
δημιουργήθηκε ήδη από τότε στην περιφέρεια Αλεντέχο της Πορτογαλίας παράγει
σήμερα 10 εκατομμύρια φελλούς την ημέρα. «Επί αιώνες παράγαμε ένα αγνό προϊόν
που ωφελεί το περιβάλλον», λέει ο Ντα Σιλβέιρα. «Τώρα όμως οι φυσικοί φελλοί
δέχονται επίθεση. Και η επίθεση αυτή έρχεται ­ αν μπορεί κανείς να το
πιστέψει! ­ από ένα στείρο συνθετικό υλικό».

Η απειλή έρχεται στην πραγματικότητα από τα προάστια του Σιάτλ, όπου
τελειοποιήθηκε ο συνθετικός φελλός. Κοστίζει περίπου όσο και ο φυσικός, δεν
διαλύεται κάτω από το τιρ-μπουσόν και, το κυριότερο, είναι απαλλαγμένος από το
περιβόητο χημικό TCA που μπορεί να χαλάσει το κρασί ­ υπολογίζεται πως ένα στα
12 μπουκάλια χαλάει εξαιτίας του. Η προοπτική να καταλάβει το προϊόν αυτό μια
αγορά που διαρκώς διευρύνεται, είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για τον Ντα
Σιλβέιρα, αλλά και για την πορτογαλική οικονομία. «Θα πουλάμε πάντα τον φελλό
μας για πατώματα και πίνακες ανακοινώσεων, αλλά οι φελλοί κρασιών είναι το πιο
επικερδές προϊόν μας», εξηγεί. «Αν το πλαστικό κλέψει την αγορά μας, οι
φυτείες μας θα χρεοκοπήσουν».

Άλλοι ωστόσο πιστεύουν ότι η αγορά έχει ήδη κατανεμηθεί ­ κανείς πλέον δεν
βάζει φυσικό φελλό σε φτηνά κρασιά. Και, από την άλλη, υπάρχει άραγε κανείς
που θα χρησιμοποιούσε πλαστικό για να κλείσει στο μπουκάλι ένα μεγάλο κρασί;
Και ποιος μπορεί να φανταστεί ένα πλαστικό φελλό να εκτινάσσεται από ένα
μπουκάλι Ντομ Περινιόν;