Τα μυστικά των προμηθειών στις χρηματιστηριακές

Οι προμήθειες που καταβάλλονται σε κάθε χρηματιστηριακή εταιρεία όταν κανείς
αγοράζει ή πουλά μετοχές δεν είναι πάντοτε οι ίδιες. Και αυτό γιατί το ποσοστό
επί της αγοράς και της πώλησης που παίρνει κάθε εταιρεία μεταβάλλεται ανάλογα
με το ύψος κάθε πράξης. Αυτό επισημαίνουν οι χρηματιστές, οι οποίοι προσθέτουν
πως όσο μεγαλύτερη είναι η πράξη τόσο περισσότερο μειώνεται η προμήθεια. Οι
ίδιοι τονίζουν ακόμη πως κάθε χρηματιστηριακή εταιρεία έχει το δικό της
«τιμολόγιο», σύμφωνα με το οποίο χρεώνει τους επενδυτές που έχουν ανοίξει
κωδικό σε αυτή. Ωστόσο, όταν ο επενδυτής έχει μεγάλο χαρτοφυλάκιο ή είναι
καλός πελάτης της εταιρείας, τότε μπορεί να διαπραγματευθεί με αυτήν το ύψος
της προμήθειας ώστε να πετύχει καλύτερη τιμή για όλες τις συναλλαγές που κάνει
μέσω της εταιρείας στο Χρηματιστήριο.

Όπως προκύπτει από τις λογιστικές καταστάσεις που δημοσίευσαν οι
χρηματιστηριακές εταιρείες για το 1998, η μέση προμήθεια για την αγορά και την
πώληση ­ χωρίς να περιλαμβάνονται τα εκκαθαριστικά δικαιώματα, η συνδρομή στο
Χρηματιστήριο, η χρέωση στις συναλλαγές ανώνυμων μετοχών και τα μεταβιβαστικά
ονομαστικών τίτλων ­ ανέρχεται σε 0,5% περίπου.

Επισημαίνεται ότι δεν υπάρχει ειδική ρυθμιστική διάταξη για το ύψος της
προμήθειας που ζητεί κάθε χρηματιστηριακή εταιρεία. Πρακτικά, οι προμήθειες
των χρηματιστηριακών εταιρειών παρουσιάζουν αρκετά υπολογίσιμες διαφορές
ανάλογα πάντοτε με την πολιτική που ακολουθεί καθεμία από αυτές με αποτέλεσμα
οι ενδιαφερόμενοι να έχουν αρκετές επιλογές. Για παράδειγμα, υπάρχουν
εταιρείες που ζητούν την ίδια προμήθεια για την αγορά και την πώληση μετοχών,
ενώ άλλες ζητούν μικρότερη προμήθεια για την αγορά και μικρότερη για την πώληση.

Συνήθως οι χρηματιστηριακές χρεώνουν προμήθεια που ανέρχεται περίπου στο 1%
για κάθε πράξη και για ποσά από 500.000 έως 1.000.000 δραχμές, περίπου, χωρίς
όμως αυτό να αποτελεί πάντοτε τον κανόνα. Η προμήθεια αυτή μειώνεται σταδιακά
όσο μεγαλύτερο είναι το ποσό της πράξης και μπορεί να μειωθεί στο 0,50%,
περίπου, για πράξεις μεγαλύτερες των 10.000.000 δραχμών.

Τι χρεώνουν οι ΑΧΕ

Η τιμολογιακή πολιτική κάθε εταιρείας διαμορφώνεται στα πλαίσια του
ανταγωνισμού. Έτσι, προσφέρονται καλύτερες τιμές στους πιο μεγάλους και
αξιόπιστους πελάτες. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι πελάτες με μεγάλα
χαρτοφυλάκια που κάνουν αγορές και πωλήσεις με μεγάλη συχνότητα μπορούν να
ζητήσουν και να πετύχουν ειδικό καθεστώς στις προμήθειες, οι οποίες πολλές
φορές μπορεί να είναι μειωμένες για οποιοδήποτε ύψος της πράξης.

Επισημαίνεται ότι κατά κανόνα οι χρηματιστηριακές εταιρείες προχωρούν σε
ειδική συμφωνία με πελάτες που δίνουν περισσότερες εντολές, έστω και αν αυτές
είναι μικρότερες σε ύψος, παρά με πελάτες που κάνουν λιγότερες πράξεις
μεγαλύτερου όμως ύψους. Για παράδειγμα, ένας πελάτης που καθημερινά αγοράζει ή
πουλά μετοχές αξίας 5.000.000 δραχμών μπορεί να διαπραγματευτεί μικρότερη
προμήθεια από κάποιον άλλον πελάτη που δίνει εντολή για διακίνηση μετοχών
ύψους 100.000.000 δραχμών μόνο μια φορά το μήνα. Κατά συνέπεια, τις
χαμηλότερες προμήθειες επιτυγχάνουν επενδυτές που έχουν μεγάλα χαρτοφυλάκια
και κάνουν καθημερινά μεγάλο όγκο συναλλαγών. Όπως επισημαίνει ο οικονομικός
αναλυτής της Νέξους Χρηματιστηριακή κ. Νικόλαος Μάλλιος, ο αυξημένος
ανταγωνισμός που παρατηρείται μεταξύ των εταιρειών, οι οποίες προσπαθούν να
κερδίσουν μεγαλύτερο μερίδιο στην «πίτα», έχει αποδειχτεί προς όφελος κάθε
επενδυτή. Αυτό συμβαίνει επειδή οι εταιρείες βελτιώνουν συνεχώς τις υπηρεσίες
που προσφέρουν στους πελάτες τους οι οποίοι εξυπηρετούνται πλέον καλύτερα και
ταχύτερα (π.χ. τακτική ενημέρωση, αναλύσεις, τιμές κ.λπ.). Έτσι, τονίζει ο κ.
Μάλλιος, οι επενδυτές δεν πρέπει να αναζητούν μόνο εταιρείες που ζητούν
μικρότερες προμήθειες αλλά και αυτές που προσφέρουν συνολικά πιο ολοκληρωμένες
υπηρεσίες στον πελάτη.

Αυξημένες προμήθειες

Σημειώνεται πως οι προμήθειες είναι αρκετά υψηλότερες και μπορούν να φτάσουν
ακόμη και το 5% όταν ο επενδυτής εξουσιοδοτεί την ίδια τη χρηματιστηριακή
εταιρεία να διαχειρίζεται το χαρτοφυλάκιό του.

Σε αυτή την περίπτωση υπογράφεται σύμβαση με τον πελάτη ο οποίος ενημερώνεται
για τις κινήσεις στο χαρτοφυλάκιό του. Ωστόσο για να νομιμοποιείται ώστε να
κάνει τέτοιου είδους διαχείριση η χρηματιστηριακή εταιρεία θα πρέπει να έχει
ειδική άδεια διαχείρισης χαρτοφυλακίου από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Εκτός
από την προμήθεια της χρηματιστηριακής εταιρείας οι επενδυτές επιβαρύνονται με
πρόσθετα έξοδα που αποδίδονται σε διάφορους φορείς. Τα έξοδα αυτά είναι ίδια,
ανεξάρτητα από την εταιρεία.

Έτσι, οι επιπλέον χρεώσεις είναι: φόρος 0,6% στην πώληση μετοχών, χρέωση 20
δραχμών ανά εντολή που αποδίδεται στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών,
εκκαθαριστικά δικαιώματα 0,005% του τζίρου, συνδρομή στο ΧΑΑ που ανέρχεται σε
ποσοστό 0,02% επί του τζίρου, επιβάρυνση 0,011% για την αγορά και πώληση
ανώνυμων μετοχών και ποσοστό 0,06% για τα μεταβιβαστικά των ονομαστικών τίτλων.