[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Πολλά γράφτηκαν ήδη για τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο Ελσίνκι.
Από πλευράς μας, αυτό που θα θέλαμε να επισημάνουμε είναι ότι η Ελλάδα γύρισε
μια σελίδα, ένα κεφάλαιο στην ιστορία της. Ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει,
περισσότερο ελπιδοφόρο για τη χώρα. Η Ελλάδα ενέγραψε στο Ελσίνκι ένα ιστορικό
πολιτικό επίτευγμα. Απέδειξε ότι μπορεί να διαπραγματεύεται και συμπεριφέρεται
ως αναπτυγμένη ευρωπαϊκή χώρα και να πετυχαίνει τους στόχους της. Με τις
αποφάσεις του Ελσίνκι ανοίγει η διαδικασία εξευρωπαϊσμού της Τουρκίας στη βάση
ενός προγράμματος που θα καταρτιστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με τη μορφή της
«Εταιρικής Σχέσης».

Έτσι η Τουρκία είναι τώρα υποχρεωμένη να προωθήσει ένα σχέδιο οικονομικών και
πολιτικών μεταρρυθμίσεων στο πολιτικο-οικονομικό της σύστημα και ταυτόχρονα να
προσαρμόσει την εξωτερική συμπεριφορά της στους κανόνες και αρχές του διεθνούς
δικαίου και συνθηκών. Παράλληλα, η Ελλάδα πέτυχε να «απελευθερώσει» την ένταξη
της Κύπρου από τον περιορισμό της «προηγούμενης επίλυσης του πολιτικού
προβλήματος». Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί τώρα να ασκήσει (ή
να απειλήσει να ασκήσει) βέτο στη συνολική διαδικασία της διεύρυνσης
προκειμένου να διασφαλίσει την ένταξη της Κύπρου στην Ένωση.

Έχω την αίσθηση ότι με τις αποφάσεις του Ελσίνκι η Ελλάδα «αποφοίτησε»
οριστικά από την ομάδα των «χωρών ειδικών προβλημάτων», που κάτω από το
σύνδρομο της ανασφάλειας και υπανάπτυξης εξαντλούσε τη διαπραγματευτική της
εμβέλεια στη χρήση ή μάλλον κατάχρηση της έννοιας του βέτο. Το βέτο είναι ένα
χρήσιμο όπλο στην Ε.Ε., αλλά ως διαπραγματευτικό μέσο επίτευξης στόχων και όχι
ως μέσο αυτο-απομόνωσης και περιθωριοποίησης της χώρας. Οι αποφάσεις του
Ελσίνκι μπορεί τελικά να αποκτήσουν την ιστορική σημασία των πρωτοβουλιών του
Ελ. Βενιζέλου για την ανάπτυξη της ελληνοτουρκικής φιλίας και συνεργασίας στην
περιοχή. Εξάλλου η Ελλάδα μπορεί τώρα απρόσκοπτα να ολοκληρώσει τον στόχο για
την είσοδό της στο ενιαίο νόμισμα, ενώ η Τουρκία θα πρέπει να ανταποκριθεί
στην πρόκληση του εξευρωπαϊσμού. Το εάν θα τα καταφέρει είναι το μεγάλο στοίχημα…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.