ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Δάσκαλος του δρόμου

Το σχολείο του είναι μια υποβαθμισμένη συνοικία της Νάπολης. Οι μαθητές του
είναι παιδιά πανέξυπνα, που τα ξέρασε όμως το σύστημα. Ο Μάρκο Ρόσι-Ντόρια
είναι ένας δάσκαλος του δρόμου.

Στη Νάπολη: παιδιά παίζουν στο ιστορικό κέντρο της πόλης

Τα παιδιά τα γνωρίζει όλα με τα μικρά τους ονόματα. Ξέρει τις οικογένειές
τους, έχει επισκεφθεί τα σπίτια τους. Κάθε πρωί στις οκτώ πηγαίνει και παίρνει
μερικά απ’ αυτά και τα οδηγεί ο ίδιος στο σχολείο, μιλά με τους δασκάλους,
τους εξηγεί πώς έκαναν τα παιδιά τα μαθήματά τους. Έπειτα συναντά τους γονείς,
τους ψυχολόγους, τους κοινωνικούς λειτουργούς, επισκέπτεται την Κοινότητα,
κάνει μια βόλτα στην ενορία. Το απόγευμα οργανώνει «φροντιστήρια», τρεις ώρες
την ημέρα, κάθε μέρα. Κι όταν τελειώσουν τα μαθήματα, αρχίζουν οι δημιουργικές
εργασίες, τα παραμύθια, τα πατίνια, το τσίρκο, το μπάσκετ, το ποδόσφαιρο, ο
χορός, το κομπιούτερ.

Ο Μάρκο είναι σήμερα σαραντάρης. Σπούδασε στην Αμερική, πέρασε μερικά χρόνια
στην Κένυα και στο Παρίσι, κι ύστερα αποφάσισε να γυρίσει στην πόλη του και να
εγκατασταθεί στην καρδιά της Ισπανικής Συνοικίας, μιας υποβαθμισμένης περιοχής
που έκτισαν οι Ισπανοί τον 17ο αιώνα και μέχρι πριν από λίγα χρόνια τελούσε
υπό τον ασφυκτικό έλεγχο της Καμόρρα. Δίδαξε για αρκετά χρόνια στο Δημοτικό,
κι όλο αυτό το διάστημα στριφογύριζε στο μυαλό του μια ιδέα: σχολείο χωρίς
συναισθηματική συμμετοχή των παιδιών δεν υπάρχει. Δεν νοείται λειτουργία ενός
σχολείου σε μια περιοχή όπου τα μισά παιδιά δεν μπορούν ή δεν θέλουν να
παρακολουθήσουν τα μαθήματα. Μια μέρα, ο Μάρκο έστειλε στο υπουργείο Παιδείας
μια επιστολή με την οποία του ζητούσε να «μετατεθεί» στο δρόμο, να μεταφέρει
δηλαδή το σχολείο εκεί όπου το σχολείο δεν φτάνει, να διδάξει παιδιά που
κατοικούν μονίμως στο δρόμο και παράγουν ενέργεια, αταξία, ζεστασιά, αντίσταση
και εκπλήξεις. Ο υπουργός δέχθηκε και το πρόγραμμα, που φέρει το όνομα
«Chance», ξεκίνησε: σήμερα, οι δάσκαλοι του δρόμου έχουν φτάσει τους δέκα.

Όσα κάνει κάθε μέρα, ο Μάρκο τα σημειώνει σ’ ένα τετράδιο: τον αριθμό των ωρών
(36 την εβδομάδα, 24 για τα μαθήματα και 12 για παρατήρηση και σκέψη), πόσα
παιδιά μετέχουν στο πρόγραμμα, τι κάνει το καθένα. Την περασμένη εβδομάδα
κυκλοφόρησε και το βιβλίο του. Λέγεται «Για επάγγελμα κάνω τον δάσκαλο» (εκδ.
L’ ancora) και είναι βέβαια αφιερωμένο στον υπέροχο κόσμο των παιδιών. Των
παιδιών, από τα οποία δεκαεπτά χιλιάδες πεθαίνουν κάθε μέρα στον κόσμο από την
πείνα ή τους πολέμους και θα μπορούσαν να σωθούν με μια δαπάνη αντίστοιχη της
κατανάλωσης καλλυντικών στην Αμερική και την Ευρώπη. Των παιδιών, που το
πάθος, ο δυναμισμός και το ανεξάρτητο πνεύμα τους θορυβούν και σώζουν τις πόλεις.

Ο Μάρκο δεν πιστεύει πια στην πολιτική, που εκτός από την αποτελεσματικότητα
έχει χάσει και την περιέργειά της. Αισθάνεται σαν τον μηχανικό: ενεργεί,
κτίζει, επισκευάζει. Ο Μάρκο είναι ένας δάσκαλος του δρόμου.