Παίζουν και το «ναι» και το «όχι» στο Ελσίνκι

Συγκρατημένη αισιοδοξία για την έκβαση της Συνόδου Κορυφής του Ελσίνκι
εκφράζει η Αθήνα, μετά τη δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ,
με την οποία δεσμεύεται ότι η χώρα του θα ακολουθήσει τα οριζόμενα από την
Ευρωπαϊκή Ένωση και για την επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Αιγαίο.

Η Αθήνα αντέδρασε θετικά στη δήλωση του κ. Τζεμ και διπλωματικές πηγές έλεγαν
ότι κατόπιν αυτού θα πρέπει να θεωρηθεί ότι το ένα από τα τρία ζητήματα που
έχει θέσει η Ελλάδα ως προϋποθέσεις για να πει το «ναι» στο Ελσίνκι ­ το
Δικαστήριο της Χάγης ­ θα ικανοποιηθεί. Κυβερνητικές πηγές πάντως
προειδοποιούσαν ότι τίποτε δεν έχει κριθεί και «δουλεύουμε για το “ναι” αλλά
πρέπει να κάνουν και οι άλλοι, οι Ευρωπαίοι και η Τουρκία, κάτι».

Ύστατη ώρα

Την ίδια στιγμή, οι διαβουλεύσεις μεταξύ των εταίρων δίνουν και παίρνουν τις
τελευταίες ώρες πριν από την άφιξη των ηγετών των «15» στη φινλανδική
πρωτεύουσα. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου επικοινώνησε με τους
ομολόγους του της Βρετανίας και της Γερμανίας, Ρόμπιν Κουκ και Γιόσκα Φίσερ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, αντικείμενο και αυτών των δύο συζητήσεων ήταν η
διατύπωση της παραγράφου για την αποσύνδεση της ενταξιακής πορείας της Κύπρου
από την επίλυση του Κυπριακού. Οι «σκληροί» της Ένωσης ­ Βερολίνο, Παρίσι και
Χάγη ­ δέχονται επί του παρόντος μονάχα μια διατύπωση που θα λέει ότι μια
υποψήφια χώρα δεν μπορεί να έχει βέτο για την ένταξη άλλης υποψήφιας χώρας ­ η
Αθήνα, ωστόσο, δεν θεωρεί επαρκή αυτήν τη δέσμευση.

Ό, τι είναι δυνατόν

Για την επιτυχή έκβαση της Συνόδου Κορυφής του Ελσίνκι έχει ενεργοποιηθεί και
ο Φινλανδός πρόεδρος Μάρτι Αχτισαάρι, ο οποίος σε συνομιλία του με ανώτατο
παράγοντα της ελληνικής πλευράς υποσχέθηκε να κάνει «ό,τι είναι δυνατόν».

Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει επίσης ότι η τουρκική υποψηφιότητα δεν μπορεί να
είναι κενή περιεχομένου και πρέπει να συνοδεύεται από έναν «οδικό χάρτη», ένα
πλαίσιο δηλαδή για την ευρωπαϊκή πορεία της Άγκυρας.

Όμως, η ελληνική αυτή θέση δεν αντιμετωπίζεται θετικά από την πλειοψηφία των
εταίρων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Βρετανός επίτροπος Κρις Πάτεν έθεσε εκ
νέου το ζήτημα των ορίων της Ένωσης ­ και υποστήριξε ότι μπορεί κανείς να
ανήκει στην ευρωπαϊκή οικογένεια χωρίς να είναι μέλος της Ε.Ε. Αναρωτήθηκε
μάλιστα «γιατί δεν λένε καθαρά στην Τουρκία ότι ακόμη κι αν φθάσει μια μέρα να
πληροί κατά 100% τα κριτήρια ένταξης, δεν θα μπορέσει να γίνει πλήρες μέλος
ποτέ, διότι 63 εκατομμύρια Τούρκων θα κατέλυαν την ισορροπία της Ε.Ε.».

Ο Τζεμ

Ο Ισμαήλ Τζεμ επισκέφθηκε προχθές τα γραφεία της τουρκικής εφημερίδας «Μιλιέτ»
και συνομίλησε με τα στελέχη της.

Από τη συζήτηση αυτή οι συντάκτες της εφημερίδας συμπέραναν ότι ουσιαστικά η
Άγκυρα δέχεται τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τα κοινοτικά κείμενα. «Η
Τουρκία δηλώνει ότι θα εναρμονισθεί με τους κανόνες της Ε.Ε. στο ζήτημα του
Αιγαίου, στο οποίο επιμένει η Ελλάδα», φέρεται να είπε ο κ. Τζεμ. Κατά την
εφημερίδα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών αναφέρεται «στους κανόνες της
Ατζέντας 2000 σχετικά με την ειρηνική επίλυση των συνοριακών διαφορών» (σ.σ.
στους οποίους περιλαμβάνεται η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης) και
τονίζει ότι «η Τουρκία έχει αρχίσει να εναρμονίζεται με τους κανόνες αυτούς ή
δεσμεύεται ότι θα εναρμονισθεί».

«Θετικό μήνυμα»

Ο Δημήτρης Ρέππας είπε ότι «οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών έχουν
θετικό μήνυμα, το οποίο ­ όπως σε ανάλογες περιπτώσεις ­ θα πρέπει να
μεταφραστεί και στην πράξη…». Ο Γιώργος Παπανδρέου ανέφερε επίσης ότι «την
καλωσορίζω (σ.σ. τη δήλωση) διότι είναι ­ όπως ο ίδιος δήλωσε ­ μια σοβαρή
δέσμευση. Αυτές οι δεσμεύσεις θα πρέπει φυσικά να ενσωματωθούν στα
συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής του Ελσίνκι». Απένειμε επίσης εύσημα στον
Τούρκο ομόλογό του λέγοντας ότι «εάν τα πράγματα εξελιχθούν ομαλά στο Ελσίνκι
και η Τουρκία ανακηρυχθεί υποψήφια χώρα, αυτό θα οφείλεται εν πολλοίς στον
υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Ισμαήλ Τζεμ…».

Απαντώντας εμμέσως στις απειλές του κ. Ντεμιρέλ, ότι εάν η Τουρκία δεν γίνει
υποψήφια οι δύο χώρες θα επιστρέψουν στην εποχή της έντασης, ο κ. Παπανδρέου
είπε ότι «όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα στο Ελσίνκι, ελπίζω πραγματικά ότι
θα συνεχίσουμε αυτήν τη νέα πορεία, το νέο κλίμα που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα
στις δύο χώρες».

Ένα 24ωρο πριν από την αναχώρηση του Κώστα Σημίτη για το Ελσίνκι, κυβερνητικές
πηγές τόνιζαν ότι η «ετυμηγορία» για την Τουρκία θα κριθεί την τελευταία
στιγμή ­ το Σάββατο 11 Δεκεμβρίου.