ΔΡΟΜΟΙ

Ο Οτζαλάν…

… δεν είναι πια ανθρώπινο πλάσμα, ούτε και το μέλλον του είναι ανθρώπινο
μέλλον. Ο Οτζαλάν δεν είναι παρά ένα χαρτί, ένα «ατού», στο άγριο πόκερ της
Άγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση: η είσοδος στην «ευρωπαϊκή λέσχη» αξίζει ένα
κεφάλι, όταν μάλιστα είναι το κεφάλι του ηγέτη των Κούρδων. Αν όλα στη σύνοδο
κορυφής του Ελσίνκι πάνε όπως ελπίζει η Άγκυρα, ο Ετζεβίτ θα μπορέσει να σώσει
τα προσχήματα μπροστά στην τουρκική κοινή γνώμη: ο Οτζαλάν τότε δεν θα οφείλει
τη σωτηρία του στην κυβέρνηση της χώρας ­ που για πολλά χρόνια τον παρουσίαζε
ως τον υπ’ αριθμόν ένα δημόσιο κίνδυνο ­ αλλά στην Ευρώπη. Όμως, στα μηνύματα
που στέλνει η Τουρκία, η βελγική εφημερίδα «Λε Σουάρ» «διαβάζει» και έναν
εκβιασμό, μια απειλή: αν δεν γίνει υποψήφια προς ένταξη χώρα, ο Οτζαλάν θα
μπορούσε να εκτελεστεί.

Το τουρκικό…

… ζήτημα αναδεικνύει πιο σύνθετα ερωτήματα για τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής
Ένωσης με το ΝΑΤΟ. Είτε στη θεωρία είτε στην πράξη, το διεθνές δίκαιο συνέδεε
πάντα την έννοια της δικαιοσύνης με την εθνική κυριαρχία. Η έννοια της εθνικής
κυριαρχίας ήταν ενσωματωμένη στην αρχή του «κρατικού μονοπωλίου της βίας». Στο
παραδοσιακό μοντέλο που ήταν συνδεδεμένο με την εθνική κυριαρχία προστέθηκε ­
και σιγά σιγά άρχισε να επιβάλλεται σε αυτό ­ ένα νέο που δίνει το δικαίωμα
επέμβασης της διεθνούς κοινότητας στις υποθέσεις των χωρών για ανθρωπιστικούς
λόγους, όταν, μετά την κρίση του κομμουνισμού και τη διάλυση της ΕΣΣΔ, οι
μοναδικοί διερμηνευτές της ιδέας της δικαιοσύνης στον κόσμο απέμειναν οι
Δυτικοί. Μα, μόλις απέκτησαν το μονοπώλιο στην εφαρμογή της, τα πολιτικά και
στρατηγικά συμφέροντά τους τους έφεραν σε αντίφαση με τις νέες αρχές τους.

Το ΝΑΤΟ…

… έτσι παρενέβη στο Κοσσυφοπέδιο για να προστατέψει τους αλβανόφωνους από
τους Σέρβους, γράφει ο Πιέρο Οστελίνο στην «Κοριέρε ντε λα Σέρα», αλλά δεν
κούνησε ούτε το δαχτυλάκι του για να αποτρέψει τις εκκαθαρίσεις του τουρκικού
στρατού εις βάρος των Κούρδων. Στους αλβανόφωνους Κοσοβάρους αντάρτες
αναγνωρίστηκε το δικαίωμα του επίσημου συνομιλητή στις διεθνείς
διαπραγματεύσεις του Παρισιού, αλλά αυτό το δικαίωμα δεν αναγνωρίστηκε ποτέ
στους Κούρδους του Οτζαλάν.

Μια άλλη αντίφαση…

… αναδύεται από εδώ στο εσωτερικό του δυτικού στρατοπέδου, ανάμεσα στην
εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την πολιτική του ΝΑΤΟ, που έχει
και αυτό τις ίδιες «ανθρωπιστικές ανησυχίες», αλλά αναλαμβάνει την προάσπισή
τους μονάχα όταν υπάρχουν «βολικές» πολιτικές συνθήκες για τα συμφέροντά του.
Στη σύνοδο κορυφής του Ελσίνκι, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχει βέβαια να απαντήσει
στο αίτημα της Τουρκίας να γίνει υποψήφια προς ένταξη χώρα. Όμως, ένα ακόμη
πιο δύσκολο ερώτημα θα μείνει αναπάντητο: Είναι δυνατόν να συνυπάρξει η
ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική με την πολιτική του ΝΑΤΟ; Μπορεί η Ευρωπαϊκή
Ένωση να περιφρουρήσει την ηθικοπολιτική αυτονομία της από τα παγκόσμια
στρατηγικά συμφέροντα του αμερικανοκρατούμενου ΝΑΤΟ;