Η δόξα που σκοτώνει

Χτυπούν και το ποδόσφαιρο. Ο λόγος για τα αναβολικά. Μέχρι πριν από μερικά
χρόνια ο χώρος των ομαδικών αθλημάτων εθεωρείτο ως ο πιο καθαρός σε σχέση με
τα υπόλοιπα αγωνίσματα, όπου η χρήση αναβολικών ήταν (και εξακολουθεί να
είναι) ευρύτατα διαδεδομένη.

Πριν από λίγες ημέρες, στο 5ο Διεθνές Συνέδριο της Αθλητιατρικής Εταιρείας
Βορείου Ελλάδος, παρουσιάστηκε πρόσφατη έρευνα μεταξύ 198 αθλητών που
συμμετείχαν σε Ολυμπιακούς Αγώνες και οι οποίοι σε ποσοστό 98% απάντησαν ότι
θα έπαιρναν κάποιο φάρμακο, έστω και απαγορευμένο, που θα εγγυούνταν την
επιτυχία. Ακόμη, όταν ρωτήθηκαν αν θα έπαιρναν το ίδιο φάρμακο αν αυτό είχε ως
αποτέλεσμα τη νίκη σε κάθε συμμετοχή τους σε αγώνες για τα επόμενα πέντε
χρόνια, σχεδόν οι μισοί απάντησαν «ναι». Η νίκη, η καταξίωση, η δόξα, αλλά και
το χρήμα είναι το μεγαλύτερο δέλεαρ που υπάρχει στην εποχή μας. Δέλεαρ που δεν
αφήνει κανέναν ασυγκίνητο και φυσικά τους ποδοσφαιριστές.

Με την κοινή παραδοχή ότι χωρίς φάρμακα δεν υπάρχουν επιτυχίες θα πρέπει να
σημειώσουμε πως τον τελευταίον καιρό υπάρχουν οι βάσιμες υπόνοιες ότι οι
απαγορευμένες ουσίες και ειδικότερα η ερυθροποιητίνη έχουν περάσει και στο
ποδόσφαιρο.

ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ

Μάλιστα το πιο σημαντικό σε αυτή την υπόθεση είναι ότι οι ίδιοι οι
ενδιαφερόμενοι, οι ποδοσφαιριστές δηλαδή, σε πολλές περιπτώσεις δεν γνωρίζουν
τι συμβαίνει. Τους… παραμυθιάζουν ότι τους κάνουν ενδομυϊκές ενέσεις με μη
απαγορευμένες ουσίες, όπως για παράδειγμα σίδηρο ή βιταμίνες, αλλά στην
πραγματικότητα πρόκειται περί ερυθροποιητίνης. Και το παραμύθι έγκειται στο
γεγονός ότι για τη μεταφορά των συγκεκριμένων παρασκευασμάτων χρησιμοποιείται
φορητό ψυγείο πάγου. Μα αν επρόκειτο περί απλών βιταμινών, δεν θα χρειαζόταν
ψυγείο. Αυτό απαιτείται μόνο για τη μεταφορά της ερυθροποιητίνης.

Το ντόπινγκ είναι τεράστια υπόθεση. Τα αναβολικά χρησιμοποιούνται από τους
αθλητές για καλύτερη, ποιοτικά και ποσοτικά, προπόνηση. Και η καλύτερη
προπόνηση φέρνει στη συνέχεια το επιθυμητό αποτέλεσμα που είναι οι επιτυχίες.

ΤΡΕΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

Οι αναβολικοί παράγοντες χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες:

* Στα στεροειδή αναβολικά.

*Στις αυξητικές ορμόνες.

*Στην ερυροποιητίνη.

Τα στεροειδή αναβολικά είναι τα πιο ευρέως διαδεδομένα και αυτά που από τη
δεκαετία του ’60 αποτέλεσαν τη μάστιγα του παγκόσμιου αθλητικού κινήματος.
Πρόκειται για ανδρογόνα (ευρύτατα γνωστή η νανδρολόνη) που βοηθούν στην
ανάπτυξη του μυϊκού συστήματος.

Η χρήση στεροειδών αναβολικών εντοπίζεται με τον έλεγχο ντόπινγκ στα ούρα.
Όμως στις εξελιγμένες μορφές των συγκεκριμένων ουσιών η ανίχνευση είναι
αδύνατη, εφόσον ο αθλητής έχει σταματήσει τη χρήση τους τρεις ημέρες πριν από
την ουροληψία (72 ώρες). Πριν από δέκα χρόνια τα στεροειδή αναβολικά
ανιχνεύονταν ακόμη και αν η χρήση τους είχε γίνει σε διάστημα 3-6 μηνών πριν.

Οι αυξητικές ορμόνες (HGH) είναι σχετικά νέας γενιάς αναβολικό.
Χρησιμοποιείται από όλους τους αθλητές και κυρίως από αυτούς που ασχολούνται
με τα εκρηκτικά αγωνίσματα (σπριντ, άλματα κ.λπ.) και η βασική διαφορά τους σε
σχέση με τα στεροειδή αναβολικά έγκειται στο ότι δεν ανιχνεύονται στο ντόπινγκ
κοντρόλ που γίνεται με ουροληψία.

ΔΕΝ ΑΝΙΧΝΕΥΟΝΤΑΙ

Η δράση της αυξητικής ορμόνης είναι ποικιλότροπη. «Καίει» τα λίπη, έχει έμμεση
αναβολική δράση, χωρίς όμως να είναι ισχυρότερη των στεροειδών αναβολικών.
Γνωστός Έλληνας επιστήμονας έχει δηλώσει σε ανύποπτο χρόνο ότι οι αυξητικές
ορμόνες δεν είναι ισχυρότερες των αναβολικών, επειδή καμία ορμόνη αυτού του
είδους δεν αντικαθιστά την έντονη αναβολική δράση των στεροειδών. Είναι όμως
ευρύτατα διαδεδομένες, επειδή αυτοί που τις πουλούν τις προτείνουν γιατί δεν
ανιχνεύεται στα ούρα.

Μια από τις παρενέργειες της αυξητικής ορμόνης είναι η δημιουργία σακχαρώδους
διαβήτη. Κι αυτός είναι ο λόγος που μαζί με την ορμόνη χορηγείται ινσουλίνη,
ώστε να κρατηθεί σε χαμηλό επίπεδο ο δείκτης του σακχάρου στον ανθρώπινο
οργανισμό.

Τα υπογλυκαιμικά σοκ των αθλητών μετά την υπερπροσπάθεια σε κάποιον αγώνα
είναι συχνό φαινόμενο και «προδίδουν» τη χρήση αυξητικών ορμονών.

ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΝΤΟΧΗ

Στις σύγχρονες αναβολικές ουσίες ανήκει και η ερυθροποιητίνη (Epo).
Χρησιμοποιείται κυρίως από αθλητές αγωνισμάτων αντοχής. Και αντοχή χρειάζεται
και στο ποδόσφαιρο, αφού αποτελεί έναν κλασικό παράγοντα καλής φυσικής
κατάστασης. Η πρώτη ένδειξη χρήσης τέτοιας ουσίας είναι αυτή ακριβώς: η φυσική
κατάσταση. Όταν δηλαδή διαπιστώνεις ότι αθλητές που τα προηγούμενα χρόνια
είχαν τεράστιες αδυναμίες στον συγκεκριμένο τομέα παρουσιάζονται ξαφνικά
σαν… μηχανές.

Και η ερυθροποιητίνη δεν ανιχνεύεται με την κλασική μέθοδο ντόπινγκ, δηλαδή
τον εργαστηριακό έλεγχο στα ούρα.

Αντιθέτως, μπορεί να διαπιστωθεί πως κάτι δεν πηγαίνει καλά με αιματολογική
εξέταση. Κι εδώ αξίζει να σημειώσουμε δύο παραμέτρους:

1. Σε πολλά κράτη, επειδή η χρήση της ερυθροποιητίνης δεν αποδεικνύεται
με την κλασική μέθοδο του ντόπινγκ κοντρόλ, υποβάλλουν τους αθλητές
αγωνισμάτων αντοχής (κολύμπι, ποδηλασία, μαραθώνιος κ.λπ.) σε εξετάσεις
αίματος.

2. Στο ιταλικό ποδόσφαιρο επιτρέπονται οι έλεγχοι αυτού του είδους,
προκειμένου να διαπιστωθεί η χρήση αναβολικών ουσιών.

Ένα από τα πιο συνηθισμένα σκευάσματα ερυθροποιητίνης είναι το Eprex.

Η χρήση της συγκεκριμένης ουσίας γίνεται μέρα παρά μέρα, για διάστημα 8-12
εβδομάδων σερί. Η δράση της κρατά για μεγάλο διάστημα μετά τη συστηματική
χρήση.

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ

Από 100.000 έως 1.000.000 δρχ. είναι το κόστος για κάθε αθλητή, σε μηνιαία
βάση, προκειμένου να έχει τη στήριξη με φαρμακευτικές ουσίες.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι στεροειδή αναβολικά είναι εύκολο να τα προμηθευτεί ο
καθένας, αφού πωλούνται και στα φαρμακεία σε διάφορα σκευάσματα. Γι’ αυτό και
το κόστος μιας τέτοιας ιστορίας είναι μικρό, σε σχέση με το αντίστοιχο για τη
χρήση αυξητικών ορμονών και ερυθροποιητίνης. Οι δύο αυτές ουσίες είναι
απαγορευμένες και κάποιος μπορεί να τις βρει μόνο στη μαύρη αγορά. Αυτός είναι
και ο λόγος που το κόστος για την εξεύρεσή τους φτάνει σε τόσο υψηλά επίπεδα.

Οι παρενέργειες

Σοβαρές επιπλοκές στην υγεία

Οι παρενέργειες είναι μεγάλες για τους χρήστες των απαγορευμένων ουσιών.
Συχνά μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και στον θάνατο. Όμως ακόμη και σε περιπτώσεις
προβλημάτων οι αθλητές σπάνια αποκαλύπτουν ότι έχουν κάνει ντόπινγκ.

Έτσι για τους επιστήμονες είναι δύσκολο να έχουν πλήρη εικόνα της
κατάστασης, αλλά και των τυχόν επιπλοκών που μπορεί να παρουσιαστούν.

Η χρήση στεροειδών αναβολικών είναι εμφανής ιδιαίτερα στις γυναίκες. Κι
αυτό λόγω του μεγάλου μυϊκού όγκου, των έντονων σημαδιών τριχοφυΐας, του
μικρού ή εξαφανισμένου στήθους, αλλά και της έντονης μπάσας φωνής.

Αυτές τουλάχιστον είναι οι εμφανείς παρενέργειες. Υπάρχουν και άλλες που
δεν φαίνονται, αλλά αποκαλύπτονται με τα χρόνια. Όπως είναι η αδυναμία
τεκνοποίησης, τόσο για άνδρες όσο και γυναίκες.

Παράλληλες αλλά όχι τόσο έντονες είναι και οι παρενέργειες που προκαλούν
στον ανθρώπινο οργανισμό και οι αυξητικές ορμόνες.

Η ερυθροποιητίνη προκαλεί πρόβλημα στο αιματολογικό σύστημα του χρήστη.
Προξενεί θρομβώσεις, ενώ είναι συχνά τα φαινόμενα των αρτηριών που σπάνε.
Ακόμη, αν οι δόσεις είναι αυξημένες, μπορεί να προξενήσουν σακχαρώδη διαβήτη
και αυτός είναι ο λόγος της παράλληλης χρήσης ινσουλίνης.