ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η δικτατορία των αγορών

«Νεκρός πλανήτης». Σκηνή από διαδήλωση κατά των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων στη Βραζιλία

Η ιδέα ξεκίνησε από τη Γαλλία. Τη διατύπωσε για πρώτη φορά από τις στήλες της
«Μοντ Ντιπλοματίκ» ο διευθυντής της εφημερίδας Ιγκνάσιο Ραμονέ, τον Δεκέμβριο
του 1997: να δημιουργηθεί μια παγκόσμια Μη Κυβερνητική Οργάνωση που θα ασκήσει
πίεση στις κυβερνήσεις με στόχο να θεσπιστεί η φορολόγηση των καθημερινών
κινήσεων κεφαλαίων για την ενίσχυση των πολιτών. Η οργάνωση ιδρύθηκε ύστερα
από μερικούς μήνες, ονομάστηκε Attac και άρχισε να δραστηριοποιείται τόσο στη
Γαλλία όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Ακόμη κι ο Ραμονέ, όμως, θα πρέπει να
εξεπλάγη από την ανταπόκριση που βρήκε η πρωτοβουλία του στη Λατινική Αμερική.

Το πρώτο «παράρτημα» ιδρύθηκε στην Αργεντινή, σύντομα θα ακολουθήσουν η Χιλή
και η Ουρουγουάη, ενώ έχει προετοιμαστεί ακόμη το έδαφος στη Βολιβία, την
Παραγουάη και τη Βραζιλία. Όπως λέει στη «Λιμπερασιόν» ο συντονιστής της
εκστρατείας στην Αργεντινή Χούλιο Γκαμπίνα, έχουν ήδη ξεκινήσει οι διαδηλώσεις
μπροστά στην Κεντρική Τράπεζα σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις συνέπειες του
χρέους και της παγκοσμιοποίησης. Το χρέος είναι το μελανό σημείο της
οικονομίας της Αργεντινής, όπως και ολόκληρης της Λατινικής Αμερικής.
Κληρονομιά της τελευταίας δικτατορίας (1976-1983), έφτασε τα 63 δισεκατομμύρια
πέσο στην αρχή της κυβέρνησης Μένεμ, για να υπερδιπλασιαστεί φέτος και να
αγγίξει τα 150 δισεκατομμύρια πέσο (κάπου 48 τρισεκατομμύρια δρχ.), το ήμισυ
του ΑΕΠ. Το τίμημα, επισημαίνει ο Γκαμπίνα, το πληρώνουν βέβαια μέσω της
συνεχούς αύξησης της φορολογίας οι εργαζόμενοι και οι άνεργοι (14,5%).

Εδώ και δέκα χρόνια, τονίζει ο οικονομολόγος Μάριο Ραποπόρ, η Αργεντινή έχει
εκπληρώσει όλα τα «καθήκοντα» που της έχουν ζητήσει το Διεθνές Νομισματικό
Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα. Είναι ο κανόνας του νεοφιλελευθερισμού: για να
πληρώσεις τους τόκους του χρέους, μειώνεις τις δαπάνες για την παιδεία και την
υγεία. Την ίδια πολιτική σκοπεύει να ακολουθήσει και ο νεοεκλεγείς πρόεδρος
Φερνάντο ντε λα Ρούα, που αποφάσισε να αναθέσει τέσσερα υπουργεία σε
οικονομολόγους και να δημιουργήσει ένα συμβούλιο από εκπροσώπους των
πολυεθνικών. Μπορεί στις 24 Οκτωβρίου να ψήφισαν 23 εκατομμύρια άνθρωποι, αλλά
η μόνη φωνή που μετράει είναι εκείνη των αγορών.

Θα ζητήσει μήπως η Attac να σταματήσει η αποπληρωμή του εξωτερικού χρέους;
«Είναι νωρίς. Πρέπει πρώτα να πείσουμε τον κόσμο για το πόσο βλαβερή είναι
αυτή η δικτατορία των αγορών. Μπορούμε να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία της
Mercosur, της ένωσης που προωθεί την οικονομική συνεργασία των χωρών της
Νότιας Αμερικής. Όσο πιο ελεύθερα κυκλοφορούν τα κεφάλαια, τόσο πιο εύκολη
γίνεται η συνεργασία μεταξύ των χωρών μας». Η Attac γνωρίζει βέβαια ότι δεν
μπορεί να κάνει τίποτα χωρίς τον γίγαντα της Λατινικής Αμερικής, τη Βραζιλία.
Όπως γνωρίζει ότι η εκστρατεία της δεν θα έχει επιτυχία αν δεν συνδεθεί με την
τύχη των ακτημόνων ή με τη μάχη κατά των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων:
μέσα σε τρία χρόνια, οι εκτάσεις όπου καλλιεργούνται τέτοια προϊόντα στην
Αργεντινή έχουν εκατονταπλασιαστεί…