Τα μυστικά των συναλλαγών μέσω τραπεζών

Μεγάλο κομμάτι της «πίτας» στις χρηματιστηριακές συναλλαγές διεκδικούν πλέον
οι τράπεζες, οι οποίες επωφελούνται από το μεγάλο δίκτυο τραπεζικών
υποκαταστημάτων που έχουν σε κάθε σημείο της χώρας, για να υπερισχύσουν στον
σκληρό ανταγωνισμό που έχουν από τις χρηματιστηριακές εταιρείες και τις
εταιρείες λήψης και διαβίβασης εντολών (ΕΛΔΕ).

Όμως η διενέργεια χρηματιστηριακών πράξεων μέσω τραπεζικών υποκαταστημάτων
προϋποθέτει ορισμένες κινήσεις που συνδέονται τόσο με τυπικές διαδικασίες,
όπως είναι το άνοιγμα λογαριασμού καταθέσεων, όσο και με την καταβολή
ορισμένων ποσοστών που αφορούν προμήθειες στις χρηματιστηριακές συναλλαγές. Οι
προμήθειες αυτές δεν είναι πάντοτε ίδιες από τράπεζα σε τράπεζα, ενώ συνήθως
μεταβάλλονται ανάλογα με το ύψος της κάθε πράξης.

Τα βασικά βήματα

Το πρώτο βήμα για τη διενέργεια χρηματιστηριακών πράξεων από τις τράπεζες
είναι το άνοιγμα λογαριασμού καταθέσεων, που χρησιμοποιείται για την κίνηση
των κεφαλαίων. Εναλλακτικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ήδη υπάρχων λογαριασμός
καταθέσεων του πελάτη, για παράδειγμα λογαριασμός ταμιευτηρίου ή όψεως. Θα
πρέπει να σημειωθεί πως κάποιες τράπεζες δεν αποδίδουν τόκους όταν το ποσό που
έχει κατατεθεί στον λογαριασμό είναι κάτω από ένα συγκεκριμένο όριο, για
παράδειγμα όταν είναι μικρότερο από κάποιες δεκάδες χιλιάδες δραχμές.

Το δεύτερο βήμα είναι η συμπλήρωση της σχετικής αίτησης, ώστε ο πελάτης να
αποκτήσει προσωπικό κωδικό. Ο κωδικός αυτός χρησιμοποιείται όταν ο επενδυτής
επικοινωνεί με την τράπεζα για να αγοράσει και να πωλήσει μετοχές. Συνήθως οι
τράπεζες δεν ζητούν εγγύηση για να ανοίξουν κωδικό ούτε χρεώνουν τον πελάτη με
πάγια έξοδα για τις κινήσεις του λογαριασμού. Το τρίτο βήμα είναι το άνοιγμα
μερίδας στο Σύστημα Άυλων Τίτλων (ΣΑΤ), ο οποίος είναι μοναδικός για κάθε
επενδυτή. Το άνοιγμα μερίδας στο ΣΑΤ γίνεται από την ίδια την τράπεζα.

Με την ενεργοποίηση του κωδικού ο πελάτης έχει τη δυνατότητα να προχωρά σε
πωλήσεις και αγορές μετοχών, αφού πρώτα τροφοδοτήσει με οποιοδήποτε ποσό τον
λογαριασμό και καταβάλλοντας κάθε φορά την ανάλογη προμήθεια στην τράπεζα. Οι
τραπεζικοί οργανισμοί ζητούν διαφορετικές προμήθειες, οι οποίες μπορούν να
μεταβάλλονται ανάλογα με το ύψος της κάθε πράξης. Οι προμήθειες συνήθως
κυμαίνονται μεταξύ 0,40% και 1% για κάθε πράξη, είτε αυτή είναι αγορά είτε
πώληση. Όσο μεγαλύτερο είναι το ποσό της πράξης τόσο μικρότερη είναι η
προμήθεια και το αντίστροφο. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι προμήθειες γίνονται
αναλογικά στο ποσό. Μια τράπεζα, για παράδειγμα, ζητεί προμήθεια 1% για κάθε
πράξη έως 2 εκατ. δραχμές και 0,75% από 2 εκατ. μέχρι 5 εκατ. δραχμές. Αυτό
πρακτικά σημαίνει πως στην περίπτωση που ο επενδυτής αγοράσει μετοχές αξίας 3
εκατ. δραχμών, η προμήθεια της τράπεζας θα είναι 1% για τα πρώτα δύο
εκατομμύρια και 0,75% για το υπόλοιπο ποσό. Ωστόσο, από κάποιο ποσό και πάνω,
που συνήθως είναι πάνω από 10-15 εκατομμύρια, οι τράπεζες ζητούν ενιαία προμήθεια.

Συνήθως οι τράπεζες ορίζουν ένα ελάχιστο ποσό προμήθειας στην περίπτωση που το
ποσό αγοράς ή πώλησης είναι μικρό, για παράδειγμα 300.000 δραχμές. Η ελάχιστη
αυτή προμήθεια συνήθως είναι 3.000 δραχμές ανά πράξη. Σημειώνεται πως όταν ο
επενδυτής προχωρά σε πώληση μετοχών που έχει στο χαρτοφυλάκιό του, τότε στην
προμήθεια της τράπεζας θα πρέπει να προστίθεται ο ειδικός φόρος, που σήμερα
κυμαίνεται στο 0,6%. Εξάλλου, οι τράπεζες χρεώνουν επιπλέον προμήθεια, που
φτάνει το 0,06%, όταν μεταβιβάζονται ονομαστικές μετοχές. Οι περισσότεροι
τραπεζικοί οργανισμοί προσφέρουν καλύτερη τιμολόγηση σε μεγάλους πελάτες που
σκοπεύουν να τοποθετήσουν μεγάλα ποσά. Στην περίπτωση αυτή, οι επενδυτές
απευθύνονται στο τμήμα private banking (διαχείρισης μεγάλων ιδιωτικών
κεφαλαίων) των τραπεζών και οι προμήθειες καθορίζονται κατά περίπτωση.