Η σύνοδος του Σιάτλ θα αλλάξει τη ζωή μας
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
«Ο ΠΟΕ δολοφονεί ανθρώπους. Δολοφονήστε τον ΠΟΕ», γράφει το πανό που υψώθηκε |
Στη Νότια Ουαλία οι ηγέτες των εργατικών συνδικάτων διαπραγματεύονταν με τους
ιδιοκτήτες μια κλωστοϋφαντουργίας το μέλλον εκατοντάδων θέσεων εργασίας.
Περισσότερα από 500 μίλια μακριά, στη Γενεύη, διπλωμάτες αντιπαρατίθενται για
την ατζέντα της συνόδου του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, που ξεκινά την
ερχόμενη εβδομάδα στο Σιάτλ.
Τα πρόσωπα είναι διαφορετικά, αλλά υπάρχει μια κλωστή που ενώνει τα λόγια των
διπλωματών και των συνδικαλιστών της Νότιας Ουαλίας. Είναι το εμπόριο. Τα
εργοστάσια απειλούνται επειδή η αλυσίδα πολυκαταστημάτων πώλησης ετοίμων
ενδυμάτων Μαρκς εντ Σπένσερ ακύρωσε μια παραγγελία. Η εταιρεία μειώνει το
μερίδιο των βρετανικών ενδυμάτων που θα βάζει στα ράφια των καταστημάτων της
από το 55% στο 30% πολλές από τις θέσεις εργασίας που βρίσκονται τώρα στην
Ουαλία θα πάνε στο εξωτερικό. Ίσως στο Μαρόκο, στην Ινδονησία ή τη Σρι Λάνκα.
Στη Γενεύη βρίσκονται τα κεντρικά γραφεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου
και η διπλωματική μάχη αφορά την άρση των περιορισμών στο παγκόσμιο εμπόριο. Η
σύνοδος του Σιάτλ θα αποτελέσει την απαρχή ενός γύρου διαπραγματεύσεων, όπου
134 χώρες θα επιδιώξουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε ξένες αγορές προσπαθώντας
παράλληλα να προστατεύσουν τις δικές τους αγορές.
Άγριο παζάρι
Πρόκειται για ένα άγριο παζάρι σχετικά με το ποιος θα μπορεί να πουλήσει πόσο,
τι και σε ποιον. Η συμφωνία είναι συναινετική και αυτοί που βρίσκονται κοντά
στις διαπραγματεύσεις υποστηρίζουν ότι σις σελίδες της ατζέντας των συνομιλιών
περιλαμβάνονται 77 προϊόντα και τα 75 από αυτά βρίσκονται μέσα σε εισαγωγικά,
δηλαδή είναι αντικείμενα έντονης αντιπαράθεσης.
Η γλώσσα της ατζέντας είναι νομικίστικη. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, ο
κάποτε πιο «σκοτεινός» ανιψιός από τα παρακλάδια του Οργανισμού Ηνωμένων
Εθνών, έχει γίνει ερειστικός. Πρόκειται για τη σκηνή όπου παίζεται ένα δράμα
το οποίο θα επηρεάσει τις δουλειές μας, τα ρούχα που φοράμε και τα τρόφιμα που
καταναλώνουμε. Μαζί με τους εκπροσώπους των 134 χωρών που θα πάρουν μέρος στη
σύνοδο του ΠΟΕ, στο Σιάτλ θα βρεθούν το ερχόμενο Σαββατοκύριακο και όλες οι
ομάδες πίεσης που μπορούν να πληρώσουν το κόστος του αεροπορικού εισιτηρίου.
Πρόκειται για μια ευρεία γκάμα οργανώσεων: από του καλλιεργητές πατάτας του
Αϊντάχο μέχρι και στον Χοσέ Μποβέ, τον Γάλλο αγρότη που έγινε πρόσωπο της
επικαιρότητας όταν επιτέθηκε σε ένα εστιατόριο της αλυσίδας Μακ Ντόναλντς κατά
τη διάρκειας μιας διαδήλωσης εναντίον της αμερικανικής αγροτικής πολιτικής.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον έχει ήδη βάλει
τρεις ημέρες στην άκρη από το πρόγραμμά του, προκειμένου να παραβρεθεί στη
σύνοδο. Και έχει πολύ καλούς λόγους για να πάρει αυτήν την απόφαση.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου είναι το όργανο που θα αποφασίσει την
κατάληξη ορισμένων σκληρών αντιπαραθέσεων το εμπόριο των γενετικά
μεταλλαγμένων τροφίμων, το μέλλον της παγκόσμιας αγροτικής παραγωγής και τον
έλεγχο του ηλεκτρονικού εμπορίου. Ο Βρετανός υπουργός Εμπορίου Ρίτσαρντ
Κάμπορν υποστήριξε πρόσφατα ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου έχει τη
δυνατότητα να παίξει έναν τόσο σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία,
ανάλογο με αυτόν του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Στην περίπτωση βέβαια που
αυτή η σύνοδος στεφθεί με επιτυχία.
Οτιδήποτε κι αν συμφωνηθεί στο Σιάτλ, οι διαπραγματεύσεις θα επικεντρωθούν και
στη γεωργία, έναν κλάδο όπου οι Ευρωπαίοι πολιτικοί έχουν πολλά να χάσουν και
ελάχιστα να κερδίσουν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο οργανισμός Κέιρνς, ένας
συνασπισμός χωρών που εξάγουν αγροτικά προϊόντα στον οποίο
συμπεριλαμβάνονται η Αργεντινή και η Αυστραλία , έχουν βάλει στο στόχαστρο
τις Βρυξέλλες και τις σημαντικές επιχορηγήσεις που προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση
στις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων.
Η Ευρώπη υποστηρίζει ότι η γεωργία έχει πολλές παραμέτρους. Με άλλα λόγια, δεν
αφορά μόνο την πώληση μήλων, αλλά και την προστασία του περιβάλλοντος, της
χλωρίδας και της πανίδας. Ορισμένες αναπτυσσόμενες χώρες, φοβούμενες τις
επιδράσεις της οργανωμένης σε επιχειρηματικά πρότυπα αγροτικής παραγωγής στους
χωρικούς αγρότες, συντάσσονται με το στρατόπεδο αυτών που υποστηρίζουν τον
προστατευτισμό. Ωστόσο, οι περισσότερες από αυτές είναι σίγουρες ότι η
Ευρωπαϊκή Ένωση θα προσπαθήσει να υποστηρίξει τις επιδοτήσεις των αγροτικών
εξαγωγών της. Ένας αναλυτής του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου είπε: «Όλοι
γνωρίζουν ότι οι υπουργοί Γεωργίας της Ευρώπης είναι αναγκασμένοι να υποκύψουν
στο Σιάτλ, φανάζοντας δυνατά για τη μάχη που έδωσαν». Σε αντάλλαγμα η
Ευρωπαϊκή Ένωση ζητεί να προστεθούν περισσότερα ζητήματα στην ατζέντα. Ο
επίτροπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Πασκάλ Λαμί δήλωσε: «Θέλουμε να ανοίξουμε
αγορές, έχουμε ανοικτό μυαλό και θέλουμε μια ανοικτή ατζέντα. Δεν υπάρχει
κανένα θέμα για το οποίο θα πούμε ότι δεν θέλουμε να συζητήσουμε».
Οι ΗΠΑ θέλουν περιορισμένη ατζέντα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντίθετα επιθυμούν μια περιορισμένη ατζέντα. Η Ευρωπαϊκή
Ένωση θέλει το περιβάλλον, τα πνευματικά δικαιώματα, τον ανταγωνισμό και τα
επενδυτικά θέματα στην ατζέντα. Τα δύο τελευταία είναι το κόκκινο πανί για τις
αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες φοβούνται ότι έχουν δεθεί σε ένα σύνολο
κανόνων που προστατεύουν τα επιχειρηματικά συμφέροντα των αμερικανικών και
ευρωπαϊκών εταιρειών.
Η τελευταία προσπάθεια που έγινε να ελεγχθούν οι επενδύσεις η συμφωνία του
Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης για τις επενδύσεις απέτυχε
παταγωδώς. Οι μη κυβερνητικοί οργανισμοί θέλουν να επαναλάβουν την επιτυχία
τους και στο Σιάτλ.
Κάποιοι είναι κάθετα αντίθετοι στην αρχή του ελεύθερου εμπορίου που έχει
υιοθετηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Μερικοί από αυτούς είναι
ακόμη και ειρωνικοί: «Η σύνοδος του Σιάτλ δεν αφορά το εμπόριο. Είναι μια
αντιπαράθεση δυνάμεων μεταξύ μεγάλων επιχειρήσεων και κυβερνήσεων και των
αναπτυσσόμενων χωρών», είπε πρόσφατα μια εκπρόσωπος της οργάνωσης Κρίστιαν Έιντ.
Για τους εργαζόμενους στην ουαλική κλωστοϋφαντουργία η Σρι Λάνκα βρίσκεται
πολύ μακριά. Για τους Βρετανούς εργαζόμενους «δίκαιο» εμπόριο σημαίνει
βρετανικά ρούχα σε βρετανικά καταστήματα. Ο μάχη για αυτούς έχει ήδη χαθεί
τα όρια για την εισαγωγή ρούχων καταργούνται. Σε μια προσπάθεια να
επεξεργαστούν ανάλογα θέματα από μια άλλη οπτική γωνία, οι Ηνωμένες Πολιτείες
θέλησαν να φέρουν στο τραπέζι του Σιάτλ το θέμα των εργατικών δικαιωμάτων.
Δεκάδες διαδηλώσεις ξέσπασαν στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η προσπάθεια των
Ηνωμένων Πολιτειών ερμηνεύθηκε ως προσπάθεια για επιβολή προστατευτισμού από
την πίσω πόρτα. Θέματα όπως η παιδική εργασία πρόκειται να συζητηθούν στο
περιθώριο, μακριά από ζητήματα όπως η μείωση των δασμών.
Όλα αυτά είναι η πραγματικότητα πίσω από λέξεις όπως η παγκοσμιοποίηση. Όταν
το εμπόριο είναι τελείως ελεύθερο η ισχύς περνάει όχι από τον αδύναμο στον
δυνατό, αλλά στον πιο αποτελεσματικό. Εκτός βέβαια και αν οι κυβερνήσεις
σηκώσουν εμπόδια για να προστατεύσουν συγκεκριμένα συμφέροντα.
Μέσα σε ένα τέτοιο παιχνίδι οι αναπτυσσόμενες χώρες πηγαίνουν στον πολωμένο
αυτό χώρο χωρίς όπλα. Το Ηνωμένο Βασίλειο βλέπει με καλό μάτι το άνοιγμα των
αγορών. «Θέλουμε να εξασφαλίσουμε ότι οι μικρότερες χώρες θα έχουν τη
δυνατότητα να παίξουν κάποιο ρόλο», δήλωσε Βρετανός αξιωματούχος. «Το σύστημα
δεν πρόκειται να δουλέψει αν έχεις τις Ηνωμένες Πολιτείες με την πανοπλία της
εναντίον κάποιου με ένα γραφείο στη Γενεύη με κάποιο φαξ και καθόλου χαρτί».
Το Σιάτλ είναι ένα πολύ καλό μέρος για να διευθετηθούν αυτές οι διαφορές.
Google news
