ΠΡΟΣΩΠΑ Ο πόλεμος κερδήθηκε

Η ζωή μερικών ανθρώπων σε κάνει να συνειδητοποιείς την πεζότητα της δικής
σου. Ο Μίλτον Γουλφ ανήκει σ’ αυτή την κατηγορία.

Μίλτον Γουλφ. Διοικητής των Αμερικανών εθελοντών στον Ισπανικό Εμφύλιο

Ο Γουλφ ήταν ο διοικητής των Αμερικανών εθελοντών στον Ισπανικό Εμφύλιο.
Ογδόντα τεσσάρων χρόνων σήμερα, ήταν 22 όταν δήλωσε εθελοντής στον αγώνα για
την ισπανική δημοκρατία. Ζούσε στο Μπρούκλιν και ήταν ήδη δραστηριοποιημένος
στους Νέους Κομμουνιστές. «Ήμουν ειρηνιστής», λέει σήμερα στην «Γκάρντιαν».
«Δεν θέλαμε να επαναληφθεί η παράλογη σφαγή του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αλλά,
όταν ο Φράνκο επιτέθηκε στη δημοκρατία, γίναμε διεθνιστές, έστω κι αν δεν
ξέραμε ούτε πού πέφτει η Πορτογαλία».

Έφθασε στην Ισπανία τον Φεβρουάριο του 1937 και εντάχθηκε στο αμερικανικό
Τάγμα Αβραάμ Λίνκολν. Σ’ ένα μπαρ στη Μαδρίτη του σύστησαν τον Έρνεστ
Χέμινγουεη και ο Γουλφ, φεύγοντας, φρόντισε να πάρει μαζί του τη φιλενάδα του
συγγραφέα. Πέρασαν μια νύχτα πάθους και την επομένη ο Χέμινγουεη του μήνυσε
ότι τον συγχωρεί. Ήταν η αρχή μιας σχέσης που έφτασε στο ναδίρ της με την
έκδοση, το 1940, του «Για ποιον χτυπάει η καμπάνα». Ο Γουλφ κατηγόρησε τότε
τον Χέμινγουεη ότι ήταν «τουρίστας» στην Ισπανία, ο συγγραφέας απάντησε με ένα
υβρεολόγιο και έκαναν να μιλήσουν επτά χρόνια. Η σχέση αποκαταστάθηκε το 1947,
όταν ο Γουλφ πείσθηκε να προσκαλέσει τον Χέμινγουεη στο δείπνο των βετεράνων.
«Στην Ισπανία σφραγίσθηκα με αίμα», λέει ο βετεράνος, ο οποίος κατέληξε
διοικητής του Τάγματος Λίνκολν και ο Χέμινγουεη τον περιγράφει ως «σπουδαίο,
γενναίο στρατιώτη». «Ήμασταν όλοι εθελοντές. Δεν υπήρχαν αμοιβές ούτε
παράσημα. Δεν υπήρχε τίποτε. Μας έδωσαν και καταλάβαμε στην Ισπανία και μετά
γυρίσαμε πίσω».

Πίσω, ο Φράνκο και οι φασίστες του θεωρούνταν «προμαχώνας κατά του
κομμουνισμού» και οι βετεράνοι παρακολουθούνταν από το FBI. Ο Γουλφ συνέχισε
ωστόσο τον αγώνα. Έγραψε ένα λίβελο κατά της ένταξης της Ισπανίας στον ΟΗΕ και
ο Πικάσο του έστειλε ένα σκίτσο για το εξώφυλλο ­ «ήταν υπέροχο», λέει σήμερα
«και σαν βλάκας δεν ξέρω τι διάβολο το έκανα». Ο Γουλφ ήταν ένας από τους
πρώτους υποστηρικτές των δικαιωμάτων του πολίτη, αντιτάχθηκε στη διάδοση των
πυρηνικών, υποστήριξε τους Σαντινίστας ­ συγκεντρώνοντας χρήματα για να
αγορασθούν ασθενοφόρα για τη Νικαράγουα ­ και, μετά τον θάνατο του Φράνκο, το
1975, επέστρεψε θριαμβευτικά στην Ισπανία. Έγραψε τις εμπειρίες του στο
αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα «Ένας άλλος λόφος» (εκδ. Illinois Press, 1994)·
περιγράφει εκεί μια μάχη που χάθηκε, αλλά το ίδιο το γεγονός της έκδοσης του
βιβλίου σημαίνει πως η ζωή, ο πόλεμος κερδήθηκε.