Αμετακίνητη η Τουρκία

Η Τουρκία δεν προτίθεται να προβεί σε κάποια ουσιαστική κίνηση στα
ελληνοτουρκικά, όπως της υποδεικνύεται από τους Αμερικανούς και Ευρωπαίους.
Και παρασκηνιακά υπόσχεται ότι αυτή η κίνηση μπορεί να γίνει μετά τη Σύνοδο
Κορυφής του Ελσίνκι και εφόσον της έχει δοθεί ο χαρακτηρισμός της υποψήφιας χώρας.

Την ίδια στιγμή, η Αθήνα συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις της με τους εταίρους
στην Ε.Ε. εν όψει του Ελσίνκι. Χθες, ο Γιώργος Παπανδρέου συναντήθηκε με τον
προερχόμενο από την Άγκυρα, Πιερ Μοσκοβισί, Γάλλο υπουργό Ευρωπαϊκών
Υποθέσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Παρίσι εξακολουθεί να είναι η πρωτεύουσα
που αντιδρά περισσότερο στο θέμα της ενταξιακής πορείας της Κύπρου.
Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι η γαλλική πλευρά απορρίπτει συνεχώς την
παράγραφο για την αποσύνδεση της κυπριακής ένταξης από την επίλυση του
πολιτικού προβλήματος που η Αθήνα ζητεί να περιληφθεί στα συμπεράσματα του
Ελσίνκι. Ο κ. Μοσκοβισί, για το θέμα αυτό, είπε χθες ότι «Δεν μπορεί ένα
υποψήφιο κράτος να έχει βέτο για ένα άλλο υποψήφιο κράτος» ­ και έκανε σαφές
ότι η χώρα του «αγωνίζεται» για την τουρκική υποψηφιότητα.

Χαρακτηριστικό του κλίματος αυτού είναι και το γεγονός ότι ο Γάλλος πρόεδρος
Ζακ Σιράκ, ο οποίος πριν από δύο μέρες εμφανίσθηκε να παροτρύνει την Τουρκία
να κάνει κάποια κίνηση για να διευκολύνει την υποψηφιότητά της, στη συνέχεια
«επέστρεψε» στην αρχική θέση της Γαλλίας. Σε εκτενείς δηλώσεις του στον
τουρκικό Τύπο υποστήριξε ότι «δεν τίθεται θέμα για κάποια ειδική χειρονομία.
Θα πρέπει η Ελλάδα να καταλάβει καλύτερα την υποψηφιότητα της Τουρκίας και να
γίνουν αντιληπτά από πλευράς Τουρκίας τα προβλήματα της Ελλάδας και ειδικότερα
τα πολιτικά προβλήματα». Παράλληλα, απέφυγε να τοποθετηθεί για την ένταξη της
Κύπρου σε περίπτωση που δεν έχει λύσει το πολιτικό πρόβλημα. Το θέμα της
τουρκικής υποψηφιότητας συζητήθηκε και στη συνάντηση που είχε, φεύγοντας από
την Αθήνα, ο Μπιλ Κλίντον με τους κ.κ. Μπλερ, Ντ’ Αλέμα, Πρόντι και Σρέντερ. Ο
Γερμανός καγκελάριος δήλωσε μετά τη συζήτηση ότι «κατά τη Σύνοδο Κορυφής του
Ελσίνκι, η Τουρκία πρέπει να πάρει τη θέση της εντός της πολιτικής διεύρυνσης
της Ε.Ε. Επιπλέον, η Τουρκία κατέχει μια πολύ σημαντική θέση όσον αφορά την
ασφάλεια στην Ανατολική Ευρώπη».

Μετά τη συνάντηση των κ.κ. Σημίτη και Ετζεβίτ, αλλά και την κατ’ ιδίαν
συνάντηση Παπανδρέου – Τζεμ, στην Κωνσταντινούπολη, η Αθήνα εκτιμά πως η
Άγκυρα δεν πρόκειται να κάνει κάποια κίνηση ικανοποιητική. Κι ως εκ τούτου το
ενδιαφέρον της στρέφεται εξ ολοκλήρου στους εταίρους, όπου τα δύο κύρια
αιτήματά της ­ η σύνδεση της τουρκικής υποψηφιότητας με ένα πλαίσιο δεσμεύσεων
και υποχρεώσεων και η αποσύνδεση της κυπριακής ένταξης από το πολιτικό
πρόβλημα ­ φαίνεται να «πηγαίνουν καλά».

Την εκτίμηση ότι δεν επίκειται κάποια εντυπωσιακή χειρονομία εκ μέρους της
Άγκυρας συμμερίζεται και μερίδα του τουρκικού Τύπου. Σύμφωνα με πληροφορίες
της «Μιλιέτ», η Τουρκία προσανατολίζεται απλώς στο να δώσει έναν πιο επίσημο
χαρακτήρα στη δήλωση που κατ’ επανάληψη έχει κάνει ο Μπουλέντ Ετζεβίτ, ότι δεν
έχει εδαφικές διεκδικήσεις έναντι της Ελλάδας. Αντιθέτως, λέει το δημοσίευμα,
κινήσεις όπως η άρση του casus belli ή η αναγνώριση της Χάγης δεν είναι «στο
τραπέζι». Εμμέσως πλην σαφώς δίδεται η εξήγηση ότι το εσωτερικό πολιτικό
σκηνικό στην Άγκυρα δεν επιτρέπει επί του παρόντος κάτι τέτοιο.

Συνεργασία εν όψει Ελσίνκι

Στο ξεπέρασμα των πρόσφατων «παρεξηγήσεων» οδεύουν Αθήνα και Λευκωσία, καθώς η
κρισιμότητα της συγκυρίας ­ με την επανέναρξη των συνομιλιών Κληρίδη –
Ντενκτάς και τη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι ­ επιβάλει ομόνοια και συνεργασία.

Χθες, στο Μέγαρο Μαξίμου, συναντήθηκαν ο Έλληνας Πρωθυπουργός και ο Κύπριος
Πρόεδρος, ενώ την Πέμπτη μεταβαίνει στην Κύπρο ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Παπανδρέου.

Μετά τις συνομιλίες των κ.κ. Σημίτη και Κληρίδη εκδόθηκε κοινή ανακοίνωση,
στην οποία υπογραμμίζεται πως «οι δύο κυβερνήσεις αντικρύζουν τις εξελίξεις με
ορόσημο τη Σύνοδο του Ελσίνκι, με σύμπνοια και σε πλήρη συνεννόηση, στο
πλαίσιο μιας κοινής πολιτικής προσέγγισης, με γνώμονα την εξυπηρέτηση των
συμφερόντων των δύο λαών».

Στην ανακοίνωση γίνεται ακόμη αναφορά στην επίσκεψη Κλίντον και σημειώνεται
πως οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση,
«ιδίως δε η υπογράμμισή του ότι είναι απαράδεκτο το σημερινό status quo στη
Μεγαλόνησο. Απομένει να μετουσιωθούν τα προαναφερθέντα σε συγκεκριμένα αποτελέσματα».

Την ίδια στιγμή, Αθήνα και Λευκωσία δεν έχουν πεισθεί ακόμη ότι οι συνομιλίες
της Νέας Υόρκης, που αρχίζουν στις 3 Δεκεμβρίου, θα είναι ουσιαστικές ­ και
«μετρούν» τους τρόπους με τους οποίους ενδέχεται αυτές να χρησιμεύσουν ως μέσο
πίεσης για να δώσει η Αθήνα το «πράσινο φως» στην τουρκική υποψηφιότητα.