Κρίσιμο εικοσαήμερο

Είκοσι ημέρες σκληρών διαπραγματεύσεων, με τη συμμετοχή των Αμερικανών, των
Ευρωπαίων και φυσικά της Αθήνας και της Άγκυρας, για την τύχη της τουρκικής
υποψηφιότητας στη Σύνοδο Κορυφής του Ελσίνκι αρχίζουν σήμερα.

Η επίσκεψη του Μπιλ Κλίντον στην Τουρκία και την Ελλάδα επιταχύνει τις
εξελίξεις ­ και τούτο διότι, όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, η αμερικανική
πλευρά έχει πλέον κατανοήσει πως οι μονομερείς πιέσεις προς την Αθήνα δεν
πρόκειται να φέρουν το «πράσινο φως» για την υποψηφιότητα της Τουρκίας. Και
ότι απαιτούνται τόσο κινήσεις εκ μέρους της Άγκυρας όσο και εκ μέρους των Ευρωπαίων.

Χαρακτηριστικό αυτής της αντίληψης είναι το γεγονός πως, σύμφωνα με
πληροφορίες, στη διάρκεια των συνομιλιών που είχε ο κ. Κλίντον στο Μέγαρο
Μαξίμου είπε ότι θα συζητήσει το θέμα της τουρκικής υποψηφιότητας και με τους
κ.κ. Μπλερ, ντ’ Αλέμα, Σρέντερ και Πρόντι, στη Φλωρεντία. Η ελληνική πλευρά
έθεσε έναν προς έναν τους όρους και τις προϋποθέσεις που πρέπει να εκπληρωθούν
για να πει το «ναι» στο Ελσίνκι και ξεκαθάρισε πως διαφορετικά η αντίδρασή της
στο Ελσίνκι δεν θα είναι θετική.

Πολλή δουλειά

Στο πλαίσιο αυτό, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι επιδίδονται σε έναν αγώνα δρόμου ­
και σε μπαράζ επαφών. Ο προεδρεύων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Φινλανδός Πρόεδρος
κ. Αχτισαάρι, επισκέφθηκε την Άγκυρα για διαβουλεύσεις με την τουρκική
πολιτική ηγεσία, στη διάρκεια των οποίων υπογράμμισε ότι η Ένωση υποστηρίζει
την τουρκική υποψηφιότητα, αλλά πρέπει να γίνουν σεβαστά τα κριτήρια της
Κοπεγχάγης. «Υπάρχει πολλή δουλειά που έχουμε να κάνουμε από τώρα μέχρι τη
Σύνοδο Κορυφής», είπε ο Φινλανδός Πρόεδρος. Του κ. Αχτισαάρι είχε προηγηθεί ο
Γάλλος Πρόεδρος Ζακ Σιράκ, ο οποίος, σύμφωνα με τη «Μιλιέτ», υποστήριξε την
Ελλάδα και είπε «παρακαλώ κάντε κάτι για να διευκολύνετε τον Κώστα Σημίτη»!
Χθες έφθασε στην Άγκυρα ο Πιέρ Μοσκοβισί, Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών
Υποθέσεων, ο οποίος σήμερα θα βρίσκεται στην Αθήνα.

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι δεν αποκλείεται πριν από το Ελσίνκι να υπάρξει
ακόμα ένα ταξίδι στην Άγκυρα, της Προεδρίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για
νέες διαβουλεύσεις.

Πιέσεις προς όλους

Την ίδια στιγμή, πιέσεις προς… πάσα κατεύθυνση ασκεί το Στέιτ Ντιπάρτμεντ,
στην προσπάθειά του να εξασφαλίσει την τουρκική υποψηφιότητα. Είναι
χαρακτηριστικές οι δηλώσεις του Βέλγου υπουργού Εξωτερικών, Λουί Μισέλ, ο
οποίος συναντήθηκε με την Αμερικανίδα ομόλογό του, Μαντλίν Ολμπράιτ, στο
περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΟΑΣΕ. Όπως είπε ο Βέλγος αξιωματούχος, η κ.
Ολμπράιτ του μετέφερε σοβαρές αμερικανικές προειδοποιήσεις και… «του έκανε
μάθημα». Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο «Ανατολή», η Αμερικανίδα υπουργός
ζήτησε την έγκριση της τουρκικής υποψηφιότητας στο Ελσίνκι, ενώ ο κ. Μισέλ της
είπε πως το Βέλγιο στηρίζει μεν την υποψηφιότητα, αλλά πρόσθεσε πως πρέπει να
τηρηθούν τα κριτήρια της Κοπεγχάγης.

Η κ. Ολμπράιτ φέρεται επίσης να εξέφρασε την αντίδραση των ΗΠΑ για τη
σχεδιαζόμενη Ευρωπαϊκή Ταυτότητα Άμυνας και Ασφάλειας, προειδοποιώντας ότι εν
πάση περιπτώσεις σε αυτήν πρέπει να μετέχουν και οι χώρες μη μέλη της Ένωσης,
όπως η Τουρκία. Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα έλεγαν ότι η κ. Ολμπράιτ απλώς
«αυτά που λέει σε μας τα λέει σε όλους τους Ευρωπαίους».

Αποτέλεσμα στο Ελσίνκι

Στο 20ήμερο που ακολουθεί οι πλέον κρίσιμες ημερομηνίες είναι η 3η Δεκεμβρίου
­ οπότε αρχίζουν οι εκ του σύνεγγυς συνομιλίες για το Κυπριακό στη Νέα Υόρκη ­
και η 6η Δεκεμβρίου, οπότε θα γίνει και το «προετοιμαστικό» για το Ελσίνκι
Συμβούλιο Υπουργών. Αρχικά υπήρχε μια σκέψη μήπως σε αυτό το συμβούλιο «δοθεί
όλη η μάχη» για το θέμα της τουρκικής υποψηφιότητας ­ η σκέψη αυτή, όμως,
εγκαταλείφθηκε στη συνέχεια και πλέον είναι κοινή συνείδηση ότι το Ελσίνκι θα
βγάλει το… αποτέλεσμα.

Κρίσιμες ημερομηνίες

Ωστόσο το επόμενο διάστημα είναι κρίσιμο, αναφορικά με την τουρκική
υποψηφιότητα, και σε σχέση με το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό. Και τούτο διότι,
όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, αυτό που κατά πάσα πιθανότητα θα κρίνει το αν
η Αθήνα θα δώσει το «πράσινο φως», είναι το εάν η κυβέρνηση θα κρίνει πως μια
τέτοια «απόφαση» δεν θα της στοιχίσει στο εσωτερικό και εσωκομματικό μέτωπο.

Στο πλαίσιο αυτό σημασία έχουν και δύο άλλες ημερομηνίες: η 25η Νοεμβρίου,
όπου θα συνεδριάσει το Εκτελεστικό Γραφείο του ΠΑΣΟΚ ­ και εκκρεμεί, εκ μέρους
του κ. Παπανδρέου, «θέμα Πάγκαλου» ­ και η 3η και 4η Δεκεμβρίου, όπου θα
συνέλθει η Κεντρική Επιτροπή του κυβερνώντος κόμματος. Παράλληλα, θα έχουν
διενεργηθεί και οι σχετικές δημοσκοπήσεις, οι οποίες θα δείχνουν τα περιθώρια
του Πρωθυπουργού στο Ελσίνκι…