Εμπορική μονομαχία Βρετανίας – Γαλλίας

Πρωτοσέλιδο της βρετανικής εφημερίδας ταμπλόιντ «Σαν»: «Δεν θέλουμε τον πόλεμο, αλλά οι Γάλλοι κάνουν λάθος»

Κανένας Βρετανός δεν φώναξε «Όχι» στην Μαρτίν Μερσιέ όταν σερβίρισε πιάτα
γαλλικής κουζίνας στους καλεσμένους. Οι τελευταίοι ήταν μερικοί από τους
εκατοντάδες χιλιάδες Βρετανούς που αγνόησαν τις εκκλήσεις της βρετανικής
εφημερίδας «Ντέιλι Μέιλ» η οποία έχει ξεκινήσει μια μεγάλη καμπάνια με σκοπό
να πείσει τους Βρετανούς να μην καταναλώνουν γαλλικά τρόφιμα.

«Είχα καλέσει μερικούς Βρετανούς φίλους στο σπίτι για δείπνο και τους
σερβίρισα βρετανικά ορεκτικά ­ δεν θυμάμαι τι ακριβώς ήταν», λέει η κ. Μερσιέ,
μια Γαλλίδα που μετακόμισε στο Λονδίνο πριν από αρκετά χρόνια μαζί με την
οικογένειά της, όταν ο σύζυγός της βρήκε δουλειά στη βρετανική πρωτεύουσα.
«Και άρχισαν να μου λένε: δεν είστε ευχαριστημένη που μπορείτε να γεύεστε τη
βρετανική κουζίνα; Η γαλλική κουζίνα είναι απαίσια!».

Οι καλεσμένοι της κ. Μερσιέ δεν ήταν ιδιαίτερα ευγενικοί. Μόνο που και οι
καιροί που ζούμε δεν είναι ιδιαίτερα ευγενικοί. Γάλλοι και Βρετανοί βρίσκονται
στα μαχαίρια.

Οι σχέσεις τους επιδεινώθηκαν τελευταία, όταν οι Γάλλοι αρνήθηκαν να
συμμορφωθούν με τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ανακοίνωσαν ότι θα
συνεχίσουν την εφαρμογή της απαγόρευσης εισαγωγής βρετανικού βοδινού
επικαλούμενοι φόβους για τη δημόσια υγεία που συνδέονται με την ασθένεια των
τρελών αγελάδων.

Στη Βρετανία το δημόσιο αίσθημα οδηγήθηκε για άλλη μια φορά από τις εφημερίδες
ταμπλόιντ, οι οποίες δεν χάνουν την ευκαιρία να δημοσιεύουν πηχυαίους
αντιγαλλικούς τίτλους και να αναζητούν νέους τρόπους για να επιδεικνύουν την
αγένειά τους. Δημοσιεύοντας 21 λόγους για τους οποίους οι Βρετανοί μισούν τους
Γάλλους, η εφημερίδα ταμπλόιντ «Ντέιλι Σταρ» χρησιμοποίησε έναν τίτλο ο οποίος
θα μπορούσε να χαρακτηριστεί τουλάχιστον αγενής.

Και όταν ένας δημοσιογράφος από την «Ντέιλι Μέιλ» διέκοπτε συνεχώς μια
συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στη Γουαδελούπη, σχετική με την εισαγωγή
μπανανών, προκειμένου να ρωτήσει τον εκπρόσωπο του Γάλλου υπουργού Γεωργίας
για το θέμα του βρετανικού βοδινού, η εφημερίδα τού απέδωσε την εξής απάντηση:
«μη μας ενοχλείτε συνεχώς. Είναι πολύ εκνευριστικό».

Η καμπάνια του «αρνηθείτε»

Μέσα από την καμπάνια της «Απλά πείτε όχι», η εφημερίδα «Ντέιλι Μέιλ» έκανε
ό,τι μπορούσε προκειμένου να οργανώσει ένα εθνικό μποϊκοτάζ των γαλλικών
προϊόντων. Η καμπάνια περιλαμβάνει εμψυχωτικά ρεπορτάζ για την ιστορία μια
γυναίκας στο Λάνκσαϊρ που προτιμά να ταΐζει τα παιδιά της με βρετανικό, αντί
για γαλλικό, γιαούρτι.

Ωστόσο, η καμπάνια των βρετανικών ταμπλόιντ δεν είχε την απήχηση που ανέμεναν
οι διοργανωτές της. Αν εξαιρεθεί η ακύρωση μια παραγγελίας γαλλικών προϊόντων
αξίας 3,3 εκατομμυρίων δολαρίων από την βρετανική αλυσίδα σούπερ μάρκετ Τέσκο,
δεν σημειώθηκε κάποια μαζική αποχή από την κατανάλωση γαλλικών προϊόντων. Αυτό
είναι προφανώς πολύ καλό για τις οικονομίες και των δυο χωρών. Η Βρετανία
εξάγει κάθε χρόνο στη Γαλλία προϊόντα αξίας 26,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων και
εισάγει γαλλικά προϊόντα αξίας 28 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Στη Σόμερφιλντ, μια άλλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ, το αντιγαλλικό μένος
περιορίστηκε ­ για κάποιο άγνωστο λόγο ­ στα γαλλικά μήλα. Ενώ οι Βρετανοί
καταναλωτές αρνούνται να αγοράσουν γαλλικά μήλα, συνεχίζουν κανονικά να
απολαμβάνουν τις ίδιες ποσότητες γαλλικής σαμπάνιας και γαλλικού τυριού
καμαμπέρ. Ένα κατάστημα στο Μπρίστολ δεν κατάφερε να απαλλαγεί από το στοκ
γαλλικών μήλων που είχε στις αποθήκες του ακόμη και όταν έριξε δραματικά της
τιμές τους. Τελικά, τα μήλα έγιναν δωρεά στον Γουέντι, τον μη Βρετανό ελέφαντα
στον τοπικό ζωολογικό κήπο.

Παρέμβαση Μπλερ

Κατά τη διάρκεια της διαμάχης ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ ζήτησε ηρεμία
και επανειλημμένα καταδίκασε τις εκκλήσεις τις αντιπολίτευσης για την κήρυξη
ενός πολυμέτωπου εμπορικού πολέμου στη Γαλλία.

Δεν πρόλαβε, ωστόσο, να σταματήσει τον υπουργό Γεωργίας Νικ Μπράουν, ο οποίος
ανακοίνωσε πρόσφατα ότι μποϊκοτάρει προσωπικά τα γαλλικά τρόφιμα και
οινοπνευματώδη, «μια πράξη συμπαράστασης στους Βρετανούς κτηνοτρόφους». Ο
ίδιος δήλωσε πρόσφατα. «Πίνω κρασί από την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, τα
οποία προτείνω ανεπιφύλακτα. Πρόκειται για μια συμβολική πράξη».

Γιατί η αντιπαράθεση αρέσει σε Γάλλους και Βρετανούς; Η σχέση τους είναι το
αποτέλεσμα εκατοντάδων χρόνων ιστορίας με εισβολές, πολέμους, αποβάσεις,
ανταγωνισμούς και μερικές φορές συμμαχίες. «Είναι μια πολύ δύσκολη σχέση. Ίσως
λόγω της ιστορικής μνήμης των δύο λαών που ξεκινά πριν από αρκετούς αιώνες»,
λέει η Κούκλα Μάκλχος, μια Γαλλίδα εκπαιδευτικός που έζησε 14 χρόνια στο
Λονδίνο.

Η ίδια υποπτεύεται ­ όπως και πολλοί Γάλλοι ­ ότι δεν αποτελεί σύμπτωση το
γεγονός ότι στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκονται τα τρόφιμα. «Ένας από τους
λόγους που οι Γάλλοι αποφεύγουν να επισκέπτονται το Λονδίνο για διακοπές είναι
επειδή πιστεύουν ότι το φαγητό είναι απαίσιο», λέει η κ. Μάκλχος.

«Πάρτε για παράδειγμα το μικρό μπιστρό, το μικρό γαλλικό καφέ και συγκρίνετέ
το με το φαγητό που σερβίρουν οι βρετανικές παμπ. Είναι αηδιαστικό. Ακόμη και
αν πεινάς σου κόβει την όρεξη. Ίσως το μόνο καλό φαγητό που σερβίρεται στις
βρετανικές παμπ είναι το… επιδόρπιο». Το σίγουρο είναι ότι οι Βρετανοί δεν
θα συμφωνήσουν με τα λεγόμενα της κ. Μάκλχος.

Η Τζάκι Άρτσεν ζει στο Σάουθ Κένσινγκτον και υποστηρίζει ότι κανείς δεν την
προσέβαλε επειδή είναι Γαλλίδα. Ωστόσο, σημειώνει ότι όταν οι συνάδελφοι του
συζύγου της κριτικάρουν τους Γάλλους επικεντρώνονται πάντα στο θέμα του
φαγητού. «Λένε ότι και οι Γάλλοι έχουν βοδινό που δεν είναι ασφαλές», λέει η
κ. Άρτσεν, αναφερόμενη σε πρόσφατα δημοσιεύματα βρετανικών εφημερίδων που
«αποκάλυπταν» ότι οι Γάλλοι ανατρέφουν τα βοοειδή τους με ακαθαρσίες.
«Κατηγορούν ακόμη και το γαλλικό ψωμί. Λένε ότι είναι απαίσιο. Δεν
καταλαβαίνουν ότι αγοράζεις μια γαλλική μπαγκέτα και πετάς το τμήμα της που
δεν τρως. Πιστεύουν ότι το δικό τους ψωμί είναι πολύ καλύτερο».

Οι Βρετανοί είναι απλώς ζηλιάρηδες, λέει η κ. Μερσιέ, η Γαλλίδα της οποίας οι
καλεσμένοι εκθείασαν τα βρετανικά ορεκτικά και καταδίκασαν τα γαλλικά κυρίως
πιάτα. Πάντως αυτή ήταν που γέλασε τελευταία: Σερβίρισε γαλλικό αρνί που είχε
μαγειρευτεί σύμφωνα με μια γαλλική συνταγή. «Τους άρεσε τόσο πολύ που
“σκούπισαν” τα πιάτα».

Εμπορικοί πόλεμοι

Η αντιπαράθεση Βρετανίας Γαλλίας για το θέμα του βρετανικού βοδινού δεν είναι
η μοναδική εμπορική διαμάχη που σκιάζει το παγκόσμιο εμπόριο. Πριν από
μερικούς μήνες Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρωπαϊκή Ένωση έφτασαν στα άκρα για δύο
εμπορικά θέματα.

Η άρνηση των Ευρωπαίων να επιτρέψουν την εισαγωγή αμερικανικού βοδινού που
είχε ανατραφεί με ορμόνες, προκάλεσε την έντονη αντίδραση των Αμερικανών οι
οποίοι προσπάθησαν να «βρουν το δίκιο τους» προσφεύγοντας στον Παγκόσμιο
Οργανισμό Εμπορίου. Πρόκειται για τον οργανισμό που έχει επιφορτισθεί με την
επίλυση των εμπορικών διαφορών μεταξύ των χωρών-μελών του. Οι Ευρωπαίοι
αρνούνται να εισάγουν αμερικανικό βοδινό επικαλούμενοι αποτελέσματα ερευνών
που δείχνουν ότι η κατανάλωσή του είναι επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία.

Ο ΠΟΕ εξετάζοντας το θέμα δικαίωσε τους Αμερικανούς και ζήτησε από την
Ευρωπαϊκή Ένωση την άρση της απαγόρευσης εισαγωγών. Μάλιστα, έδωσε το πράσινο
φως στις Ηνωμένες Πολιτείες για να «τιμωρήσουν» μία σειρά από ευρωπαϊκά
προϊόντα που «μπαίνουν» στην αμερικανική αγορά με πρόσθετους δασμούς.

Ανάλογη διαμάχη Αμερικανών – Ευρωπαίων είναι και αυτή που αφορά στην εισαγωγή
μπανανών που παράγονται από αμερικανικές εταιρείες (Τσικίτα, Ντολ). Οι
Ευρωπαίοι κατηγορούνται από τις ΗΠΑ ότι προωθούν τις εισαγωγές μπανανών από
τις πρώην ευρωπαϊκές αποικίες. Και σε αυτή την περίπτωση ο ΠΟΕ πήρε το μέρος
των ΗΠΑ.

Το χρονικό της διαμάχης

Η απόφαση για την απαγόρευση εξαγωγής βρετανικού βοδινού ελήφθη από την
Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 1996, μετά τα κρούσματα σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας που
εμφανίστηκαν σε πολλές κτηνοτροφικές μονάδες της Βρετανίας. Πέρυσι τον
Νοέμβριο, το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε την
άρση της απαγόρευσης βασιζόμενο στις εκθέσεις των αρμοδίων αρχών της Ε.Ε., οι
οποίες διαπίστωσαν ότι το βρετανικό βοδινό είναι ασφαλές.

Η Γαλλία, ωστόσο, αρνείται να άρει την απαγόρευση εισαγωγής βρετανικού
βοδινού, επικαλούμενη τα επιστημονικά στοιχεία του γαλλικού ινστιτούτου για
την ασφάλεια των τροφίμων. Η τελευταία υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία
που να αποδεικνύουν ότι το βρετανικό βοδινό είναι πλέον ασφαλές.

Η Γαλλία απειλείται με κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην περίπτωση που δεν
άρει την απαγόρευση.