Εκβιάζει έως το τέλος ο Ντενκτάς

Παρά την εμπλοκή που σημειώθηκε χθες βράδυ, όταν ο Ντενκτάς έκανε πίσω, οι
εκ του σύνεγγυς συνομιλίες για το Κυπριακό πρέπει μάλλον να θεωρούνται
γεγονός, μετά τη διορθωτική πρόσκληση που εξέδωσαν τα Ηνωμένα Έθνη.

ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Ύστερα από ένα οργιώδες παρασκήνιο, με πρωταγωνιστές τη Μ. Ολμπράιτ και τον
συντονιστή Αλ. Μόουζες, ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Κ. Ανάν
ανακοίνωσε τη διεξαγωγή εκ του σύνεγγυς συνομιλιών μεταξύ του Προέδρου Κληρίδη
και του Ρ. Ντενκτάς, στις 3 Δεκεμβρίου, στη Νέα Υόρκη, ελάχιστες μόνο μέρες
πριν από την κρίσιμη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Πρόεδρος Κληρίδης και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ραούφ Ντενκτάς αποδέχθηκαν τις
συνομιλίες αυτές, ώστε να προετοιμαστεί το έδαφος για σοβαρές διαπραγματεύσεις
που θα οδηγήσουν σε μια συνολική διευθέτηση της σύγκρουσης που διαρκεί 25
χρόνια, αναφέρει η ανακοίνωση του Ανάν. Εκφράζει ακόμα την ελπίδα ότι οι
συνομιλίες θα είναι παραγωγικές.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον, από το αεροσκάφος που τον μετέφερε στην
Άγκυρα, προέβη σε δήλωση με την οποία υπογραμμίζει τον ρόλο των Ηνωμένων
Πολιτειών στην έναρξη συνομιλιών. Όπως λέει, «αυτό το καλοκαίρι οι ΗΠΑ
πρωτοστάτησαν στο να καλέσουν τα Ηνωμένα Έθνη να συγκαλέσουν συνομιλίες για
την Κύπρο. Από τότε, μαζί με τους Ευρωπαίους συμμάχους μας και τον ΟΗΕ, έχουμε
εμπλακεί εντατικά σε μια προσπάθεια να φέρουμε τα μέρη πίσω στο τραπέζι των
διαπραγματεύσεων, ύστερα από ένα αδιέξοδο δύο και περισσότερων ετών».

Ο Ντενκτάς αντέδρασε αμέσως δηλώνοντας πως η νέα φόρμουλα της πρόσκλησης δεν
είναι αποδεκτή από την τουρκοκυπριακή πλευρά. Και αυτό διότι, σύμφωνα πάντα με
τον Ντενκτάς, «η διατύπωση που συμφωνήθηκε για τις συνομιλίες ήταν μια
ουδέτερη, απλή, σύντομη πρόσκληση για τις δύο πλευρές, όχι ονόματα, όχι
τίτλοι, και τώρα θέλουν να προχωρήσουμε σε ουσιαστικές συνομιλίες ενώ
επρόκειτο να προετοιμάσουμε το έδαφος για ουσιαστικές συνομιλίες».

Αμέσως μετά το πισωγύρισμα του Ντενκτάς, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ντέιβιντ
Λίβι, που βρίσκεται στην Άγκυρα, χαρακτήρισε την άρνηση του Ντενκτάς ως
επιφυλάξεις και τόνισε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες περιμένουν από τον
Τουρκοκύπριο ηγέτη να συμμετάσχει στις συνομιλίες, διότι δεσμεύτηκε έναντι του
γ.γ. των Ηνωμένων Εθνών.

Την ίδια ώρα τα Ηνωμένα Έθνη εξέδιδαν δεύτερη πρόσκληση, στην οποία τόσο ο κ.
Κληρίδης όσο και ο Ρ. Ντενκτάς αποκαλούνταν «εξοχότητες». Από το Ντέρμπαν, ο
Κύπριος Πρόεδρος δήλωσε πως δεν τον ενοχλεί η αλλαγή της διατύπωσης, διότι
στις συνομιλίες ο γεν. γραμματέας καλεί τους εκπροσώπους των δύο κοινοτήτων
σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΟΗΕ. Μετά τις εξελίξεις αυτές, το πρόβλημα μάλλον διευθετείται…

Ο κ. Κλίντον στη δήλωσή του αναφέρει ακόμη πως «το κυπριακό πρόβλημα έχει
μείνει μαζί μας υπερβολικά πολύ. Δεν θα επιλυθεί από τη μια μέρα στην άλλη.
Αλλά σήμερα έχουμε νέα ελπίδα. Ζητώ από τα μέρη να προσεγγίσουν αυτήν την
ευκαιρία με καλή πίστη ­ και την αποφασιστικότητα να οικοδομήσουν για όλους
τους λαούς της Κύπρου ένα μέλλον που είναι πιο λαμπρό από το παρελθόν».

Η είδηση για τις συνομιλίες Κληρίδη – Ντενκτάς αιφνιδίασε τον πολιτικό κόσμο
της Κύπρου και οι αντιδράσεις, παρά τις διαφορετικές διατυπώσεις, είναι
αρνητικές. Στη Λευκωσία υπήρχαν πληροφορίες ότι η Αθήνα είχε δώσει τη
συγκατάθεσή της στις διαβουλεύσεις που προηγήθηκαν. Όλα σχεδόν τα κυπριακά
κόμματα επισημαίνουν τη χρονική «σύμπτωση» της σύγκλησης εκ του σύνεγγυς
μάλιστα ­ και όχι απευθείας ­ συνομιλιών, ώστε να υπάρξει επιχείρημα υπέρ της
τουρκικής υποψηφιότητας.

Η τελευταία εξέλιξη στο Κυπριακό ξεκίνησε από ένα τηλεφωνικό τελεσίγραφο με το
οποίο ξύπνησε στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής ο Πρόεδρος Κληρίδης. Στην άλλη
άκρη της γραμμής, από το Τόκιο, ήταν ο γενικός γραμματέας των Ην. Εθνών Κόφι
Ανάν, ο οποίος του είπε: «Σας καλώ σε ουσιαστικές συνομιλίες για συνολική λύση
του Κυπριακού, στις 3 Δεκεμβρίου, στη Ν. Υόρκη, και θα ήθελα να γνωρίζω την
απάντησή σας…».

Ο Πρόεδρος Κληρίδης ζήτησε πίστωση χρόνου για να διαβουλευθεί με τους
συνεργάτες του και να ενημερώσει τα πολιτικά κόμματα της Κύπρου. Ο Ανάν
επέμενε να πάρει απάντηση και τελικά συμφωνήθηκε να δοθεί αυτή το απόγευμα. Με
τον τρόπο αυτό ο Ανάν παρέκαμπτε τα προβλήματα που γεννούσαν οι γραπτές προσκλήσεις.

Στην πραγματικότητα ο κ. Κληρίδης δεν είχε αιφνιδιασθεί. Ολόκληρη την
προηγούμενη νύχτα διαδραματίστηκε ένα οργιώδες παρασκήνιο μεταξύ Ντέρμπαν,
Νέας Υόρκης και Ουάσιγκτον. Τα Ηνωμένα Έθνη, μέσω του βοηθού γεν. γραμματέα Π.
Πρέντερκαστ, διαβίβασαν την πρόθεση του Κ. Ανάν να συγκαλέσει συνομιλίες. Στη
συνέχεια τόσο ο κ. Κληρίδης όσο και ­ κυρίως ­ ο υπουργός Εξωτερικών Γ.
Κασουλίδης ενεπλάκησαν σε ένα τηλεφωνικό μαραθώνιο με τη Μ. Ολμπράιτ και τον
Αλ. Μόουζες για να διαπιστώσουν τις προθέσεις των Αμερικανών και τις
προοπτικές του διαλόγου.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διαβεβαίωνε ότι οι συνομιλίες θα είναι ουσιαστικές και
συνεχείς, ότι βάση της αναζητούμενης λύσης είναι η διζωνική – δικοινοτική
ομοσπονδία και ότι στην περίπτωση που ο Ρ. Ντενκτάς μπλοκάρει τη διαδικασία, η
αμερικανική αντίδραση θα είναι όσο ποτέ προηγουμένως αποφασιστική.