Τα «όπλα» των τραπεζών για στήριξη των μετοχών τους

Οι Εταιρείες Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων (ΑΕΔΑΚ) και οι Εταιρείες
Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου (ΕΕΧ) αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες πηγές
εξασφάλισης υπεραξιών για τους τραπεζικούς ομίλους που τις διαθέτουν στα
χαρτοφυλάκιά τους. Αντίστοιχα, μέσω των χρηματιστηριακών τους εταιρειών, οι
ίδιοι όμιλοι πραγματοποιούν ένα πολύ μεγάλο μέρος των χρηματιστηριακών τους
παρεμβάσεων. Και οι εταιρείες αυτές, όπως και οι ΑΕΔΑΚ και οι ΕΕΧ, συμβάλλουν
τα μέγιστα στην αύξηση της κερδοφορίας τους.

Οι παραπάνω χρηματιστηριακοί – επενδυτικοί βραχίονες όμως μπορούν, θεωρητικά,
να αποδειχθούν εξαιρετικά χρήσιμα εργαλεία και στην υλοποίηση της
χρηματιστηριακής πολιτικής που αποφασίζουν να ακολουθήσουν αυτοί οι όμιλοι,
υπό την έννοια ότι μπορούν να παρέμβουν υπέρ της μετοχής της «μητρικής»
τράπεζας και να της παράσχουν υποστήριξη, θεωρώντας ότι οι δυνατότητές της
είναι σημαντικές. Οι διοικήσεις των ομίλων τονίζουν με κατηγορηματικό τρόπο
πως δεν κάνουν ποτέ χρήση αυτής της δυνατότητας καθώς, όπως επισημαίνεται
χαρακτηριστικά, δεν κρίνεται απαραίτητο.

Ανεξάρτητα από αυτό, πάντως, αν σήμερα επιχειρήσει κάποιος να αντλήσει
στοιχεία σχετικά με τη διάρθρωση των μετοχικών χαρτοφυλακίων, που διαθέτουν οι
τραπεζικές ΑΕΔΑΚ και ΕΕΧ, θα διαπιστώσει ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό τους
καλύπτεται από μετοχές της «μητρικής» τράπεζας. Το φαινόμενο είναι καθ’ όλα
εύλογο, καθώς έτσι ο όμιλος αποδεικνύει έμπρακτα την εμπιστοσύνη που δείχνει
στις μετοχές του.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις ΑΕΔΑΚ, το φαινόμενο αυτό παρατηρείται στη
διάρθρωση των Μετοχικών Αμοιβαίων Κεφαλαίων τους, τα οποία είναι κατά μέσο όρο
επενδεδυμένα σε ποσοστό που φθάνει ακόμη και σε 10% του συνολικού τους
χαρτοφυλακίου στη μετοχή της «μητρικής» τράπεζας. Δεν είναι λίγες οι φορές
μάλιστα που σε περιόδους πτωτικής κίνησης της αγοράς, οι διαχειριστές των
Μετοχικών Α/Κ υποστηρίζουν με ιδιαίτερη θέρμη τις μετοχές του ομίλου,
ειδικότερα μάλιστα όταν διαμορφώνονται σε τιμές ευκαιρίας. Οι υπεραξίες που
«γράφουν» στις περιόδους χρηματιστηριακής ανόδου, που συνήθως ακολουθούν,
είναι κάτι παραπάνω από σημαντικές. Τον βασικό χρηματιστηριακό κανόνα που
υποστηρίζει ότι «η άνοδος στην αγορά ξεκινάει από τις τράπεζες»
ενστερνίζονται, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, και οι διαχειριστές των ΕΕΧ.
Τουλάχιστον από τη μέχρι σήμερα πρακτική προκύπτει ότι η υποστήριξη που
παρέχεται και από τις εταιρείες αυτής της κατηγορίας στις «μητρικές» μετοχές
είναι κάτι παραπάνω από σημαντική, αφού η διάρθρωση των χαρτοφυλακίων τους ως
προς το συγκεκριμένο σημείο λίγο διαφέρει από την αντίστοιχη των Μετοχικών Α/Κ
των τραπεζικών ΑΕΔΑΚ. Η πολιτική αγορών, σε πτωτικές περιόδους της
κεφαλαιαγοράς, είναι ίδια με αυτή των ΑΕΔΑΚ, για τους ίδιους λόγους.

Συνήθως οι εντολές αγοραπωλησιών δίνονται μέσω των χρηματιστηριακών εταιρειών,
οι οποίες επίσης ανήκουν στους τραπεζικούς ομίλους. Δηλαδή, σε αυτές
απευθύνονται τόσο οι ΑΕΔΑΚ όσο και οι ΕΕΧ για να υλοποιήσουν την επενδυτική
τους πολιτική, ενώ και οι διοικήσεις των τραπεζικών ΑΧΕ ακριβώς επειδή, όπως
επισημαίνεται, πιστεύουν στις προοπτικές των «μητρικών» τους τραπεζικών
μετοχών, τις προτείνουν προς αγορά και σε πελάτες τους. Με αυτόν τον τρόπο
αποδεικνύεται εμπράκτως η υποστήριξη που μπορεί να παρασχεθεί στις
συγκεκριμένες μετοχές, με «βάση» πάντα την εμπιστοσύνη που υπάρχει σχετικά με
την πορεία τους.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως αυτές των αναδόχων έκδοσης, είναι επίσης
δυνατό μία τράπεζα, η οποία λειτουργεί ως underwriter, να παράσχει στήριξη σε
μία συγκεκριμένη τραπεζική μετοχή, όταν το κρίνει απαραίτητο. Πρόσφατο είναι
το παράδειγμα της ανακοίνωσης που εξέδωσε η Alpha Τράπεζα Πίστεως, με την
οποία έκανε γνωστό ότι θα προχωρήσει σε στήριξη της μετοχής της Εθνικής Τράπεζας.

Υπενθυμίζεται ότι η Alpha Πίστεως ήταν underwriter της Εθνικής Τράπεζας, κατά
τη διαδικασία εισόδου της τελευταίας στην αμερικανική κεφαλαιαγορά.

Κρίσιμο είναι το χρονικό σημείο που επιλέγεται να γίνει, κατά τη διάρκεια μίας
συνεδρίασης, η τοποθέτηση στις μετοχές της «μητρικής» τράπεζας. Συνήθως, η
πρωτοβουλία αναλαμβάνεται προς το τέλος της συνεδρίασης, ιδιαίτερα κατά τη
διάρκεια μίας πτωτικής ημέρας. Η επιλογή δεν γίνεται τυχαία, καθώς τότε οι
«ευκαιρίες» είναι μεγαλύτερες, από την άποψη ότι οι τιμές που διαμορφώνονται
είναι συνήθως οι χαμηλότερες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο το κόστος κτήσης είναι
μειωμένο. Αυτό, όπως είναι γνωστό σε κάθε περίπτωση αγοράς, αποτελεί και το ζητούμενο.