Έλεγχοι σε πωλήσεις «αέρα» και δημόσιες εγγραφές

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, στο πλαίσιο του εποπτικού της ρόλου, εστιάζει
συνεχώς την προσοχή της στην τήρηση της χρηματιστηριακής νομοθεσίας και στην
εύρυθμη λειτουργία της κεφαλαιαγοράς. Οι έλεγχοι δεν σταματούν ποτέ και αυτοί
αφορούν τα πάντα. Άλλωστε αυτό φαίνεται και από τις ανακοινώσεις ­ σχεδόν κάθε
Τρίτη ­ από τις επιβολές κυρώσεων κατά τις συνεδριάσεις του Διοικητικού
Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

Έτσι και αυτή την περίοδο ο φακός της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και οι έλεγχοι
που διενεργούνται αφορούν:

* Πρώτον, τις δημόσιες εγγραφές και τη σωστή κατανομή των μετοχών.

* Δεύτερον, τις αθέμιτες κερδοσκοπικές κινήσεις τόσο από θεσμικούς όσο και από
ιδιώτες επενδυτές.

* Τρίτον, τη συμπεριφορά των μετοχών εισηγμένων εταιρειών και των βασικών
μετόχων, κυρίως, ως προς την υποχρέωσή τους να ενημερώνουν τις αρχές και το
επενδυτικό κοινό για μεταβολές των ποσοστών τους.

* Τέταρτον, τη σωστή λειτουργία των χρηματιστηριακών εταιρειών, εταιρειών
παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και ΕΛΔΕ. Ήδη, ο «αέρας» ελέγχεται σε καθημερινή
βάση, αφού στοιχεία για τον δείκτη φερεγγυότητας και τα χρηματοδοτικά
ανοίγματα πρέπει να είναι διαθέσιμα συνεχώς από τις χρηματιστηριακές εταιρείες.

* Πέμπτον, τη διάρθρωση των χαρτοφυλακίων των Αμοιβαίων Κεφαλαίων και την
κατάταξή τους στην αντίστοιχη κατηγορία.

* Έκτον, τις φήμες που διαρρέουν από όλες τις πλευρές. Στο πλαίσιο μάλιστα
αυτό, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχει «φακελώσει» δημοσιεύματα τα οποία τα
συγκρίνει με τα δημοσιευμένα αποτελέσματα των εταιρειών. Παράλληλα, προχωρεί
στη διατύπωση κανόνων δημοσιογραφικής δεοντολογίας.

* Έβδομον, την ποιότητα της κερδοφορίας των εισηγμένων εταιρειών. Αυτό γίνεται
με την ανάλυση του τζίρου και των κερδών των εισηγμένων εταιρειών ανάλογα με
τον κλάδο οικονομικής δραστηριότητας από τον οποίο προέρχονται τα έσοδα.

Άλλωστε υπάρχουν ενδείξεις ότι θεσμικοί και ιδιώτες επενδυτές έχουν προβεί σε
αθέμιτες κερδοσκοπικές κινήσεις, ότι εισηγμένες εταιρείες έχουν παραβεί τη
νομοθεσία και ότι ορισμένες αναδοχές και δημόσιες εγγραφές παρουσίασαν
προβλήματα. Ωστόσο, τα φαινόμενα αυτά, όπως και άλλες αθέμιτες κινήσεις και
παραβάσεις των κανόνων της κεφαλαιαγοράς, περιορίζονται. Όμως, η εξέτασή τους
απαιτεί προσοχή και η διαδικασία διερεύνησης είναι χρονοβόρα.

Το λεπτό και ταυτόχρονα βαρύ έργο της εποπτείας της ελληνικής κεφαλαιαγοράς το
έχει αναλάβει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Η δουλειά είναι πολλή και οι κινήσεις
προσεκτικές και αργές. Για το λόγο αυτό, άλλωστε, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς που
έχει αρκετές ενδείξεις για παραβάσεις των κανόνων της αγοράς, αλλά και
υποθέσεις προς διερεύνηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες, εξετάζει τις υποθέσεις
αυτές προσεκτικά και καταλήγει σε θεμελιωμένα αποτελέσματα. Βέβαια, οι
διαδικασίες διερεύνησης είναι χρονοβόρες και απαιτούν μεγάλη προσοχή και δεν
είναι δυνατόν μόνο με ενδείξεις να επιβάλλονται ποινές. Η εκμετάλλευση
εσωτερικής πληροφόρησης είναι σοβαρό αδίκημα, το οποίο διερευνάται επιμελώς
από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Η σχέση, όμως, της εσωτερικής πληροφόρησης και
της φημολογίας έχει και μια θετική πλευρά. Μπορεί η διάδοση μιας φήμης να
«καταστρέψει» τα σχέδια ή να μη βάλει τελικά στον πειρασμό κάποια στελέχη, για
παράδειγμα, επιχειρήσεων να εκμεταλλευτούν εσωτερική πληροφόρηση προς όφελός
τους. Οι φήμες χαλάνε τα σχέδια σε αυτές τις περιπτώσεις και προλαβαίνουν
τέτοια αδικήματα.

Οι αγορές «αέρα» δεν είναι αθέμιτες, εφόσον τηρούνται οι κανόνες. Ωστόσο, η
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ελέγχει και διερευνά τις ανοιχτές πωλήσεις, για τις
οποίες έχει επιβάλει κυρώσεις.

Δημόσιες εγγραφές

Το θέμα των πολλαπλών εγγραφών κατά τη διενέργεια δημοσίων εγγραφών είναι ένα
πρόβλημα που ξεκινάει από την αδυναμία των αναδόχων και των χρηματιστηριακών
εταιρειών. Από την πλευρά των αναδόχων δεν γίνεται πάντα ο απαραίτητος έλεγχος
για τη μοναδικότητα των κωδικών. Το λάθος αυτό μπορεί να γίνει εύκολα και
ακούσια από τον ανάδοχο και τον επενδυτή. Και οι περιπτώσεις αυτές ελέγχονται
από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Μάλιστα έχουν παρατηρηθεί παρατυπίες στις δημόσιες εγγραφές που έχουν σχέση με
τη συμμετοχή παράκτιων εταιρειών (offshore) και ξένων θεσμικών επενδυτών.
Άλλωστε σε επιστολή της Ένωσης Θεσμικών Επενδυτών προς την Επιτροπή
Κεφαλαιαγοράς στις 5 Αυγούστου, με θέμα τη συμμετοχή ημεδαπών και αλλοδαπών
θεσμικών στις δημόσιες εγγραφές, είχε επισημανθεί το θέμα, αναφέροντας μεταξύ
άλλων ότι από το ποσοστό 30% των μετοχών που δίνονται στους θεσμικούς, έχει
παρατηρηθεί ότι οι εγχώριοι θεσμικοί επενδυτές λαμβάνουν ένα δυσανάλογα μικρό
συνήθως μέρος. Κι αυτό λόγω παράτυπης συμμετοχής στις δημόσιες εγγραφές
θεσμικών οι οποίοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις. Οι περιπτώσεις αυτές, όπως
και άλλες που έχουν σχέση με τις δημόσιες εγγραφές, ελέγχονται ήδη, ενώ το νέο
σχέδιο για την κατανομή των μετοχών στις δημόσιες εγγραφές θεραπεύει και το
θέμα της παράτυπης συμμετοχής ξένων θεσμικών.