Στου Λιάφου με τη «Χρυσή Βίβλο»

«Στο υπόγειο καπηλειό του Λιάφου αργεί να ξημερώσει. Αργεί ο ήλιος να φανεί,
δάκρυα να στεγνώσει…». Δύο γερόντια, παλιοί πρόσφυγες από τη Σμύρνη, που
έμεναν χρόνια στις παράγκες της οδού Μαιανδρουπόλεως στους Αμπελοκήπους, ο
Αλέκος κι ο Διονύσης, έχουν πιάσει από νωρίς τραπεζάκι στη μικρή υπόγεια
ταβέρνα του Λιάφου στην Πανόρμου, στο ύψος του Σκλαβενίτη.

Ο Τάκης Λιάφος, η γυναίκα του κι εμείς τους ακούμε με προσοχή, καθώς μας
γυρίζουν τέσσερις δεκαετίες πίσω. Εδώ που καθόμαστε τώρα, λέει ο
μπαρμπα-Διονύσης, ήταν πρόχειρος αχυρώνας κι έβαζε μέσα το άλογο και το κάρο
του ο φούρναρης της γειτονιάς και κάθε πρωί ξεκινούσε να μοιράσει το ψωμί στη
γειτονιά. Από πάνω ήταν το μπακάλικο του μπαρμπα-Κώστα του Λιάφου. Περάσαμε
δύσκολα χρόνια μετά την Κατοχή και τον Εμφύλιο συμπληρώνει ο δεύτερος της
παρέας, ο κυρ Αλέκος. Αυτό το καπηλειό εδώ ήταν καταφύγιο για τους ανθρώπους
που δεν είχαν στον ήλιο μοίρα. Έπιναν κρασί για να ξεχάσουν τα προβλήματά τους
τότε. Οι περισσότεροι ήταν άνεργοι. Το ‘ριχναν και στο καλαμπούρι, όταν
έμπαιναν μες το στενό μαγαζάκι. Ρωτούσαν τον γερο-Λιάφο: Τι θα φάμε σήμερα; Κι
αυτός τους απαντούσε: μαύρο ή κόκκινο χαβιάρι: Τι εννοούσε; Μαύρο χαβιάρι τις
ελιές και κόκκινο χαβιάρι την ντομάτα. Έπαιρνε κι απ’ το μπακάλικο μερικά
κεφάλια από σκουμπριά κι αυτό ήταν το μενού του καπηλειού της Πανόρμου, που
αυτές τις ημέρες μπήκε στον 55ο χρόνο λειτουργίας του.

Οι δύο παλαίμαχοι όσο πίνουν τόσο θυμούνται περισσότερα. Όλοι έπιναν εδώ μέσα
κείνα τα δύσκολα χρόνια, λέει ο Διονύσης και τονίζει με έμφαση: Ξέρετε πώς
ήταν η Πανόρμου; Χωράφι. Από τη Λαρίσης μέχρι το Γηροκομείο ήταν κατάφυτη από
λιόδεντρα. Αλλά στην Κατοχή ο κόσμος ξερίζωσε τις ελιές και τις έκανε
καυσόξυλα, για να ζεσταίνεται. Αλλά και μέχρι το ’58, υπήρχαν ακόμη ελιές,
γύρω από το βουστάσιο του Φαράντου, κοντά στο γήπεδο του Αστέρα Αθηνών, που
έπαιζε τότε στο Πρωτάθλημα Α’ Κατηγορίας. Το καπηλειό του «Λιάφου» από το ‘ 54
ως το ‘ 74, που το δούλεψε ο Κώστας Λιάφος, είχε γράψει τη δική του ιστορία,
σε δύσκολες μέρες και νύχτες μετά την Κατοχή και τον Εμφύλιο. Από τον Δεκέμβρη
του ‘ 74 τη σκυτάλη πήρε ο γιος του, ο Τάκης Λιάφος, που κρατά το μαγαζί μέχρι
σήμερα, έτσι όπως το παρέλαβε. Απλό, λαϊκό. Μια ζεστή υπόγεια γωνιά με πολύ
συμπαθητικό διάκοσμο. Επειδή τα τραπεζάκια είναι λίγα, οι πελάτες το βρίσκουν
από το τηλέφωνο (6925.086). Κάθε βράδυ τηλεφωνούν στον Χρήστο Λιάφο, για να
κρατήσουν θέση! Τρία σκαλοπάτια κατεβαίνεις, για να μπεις στο καπηλειό. Το
μάτι σου πέφτει αμέσως σε μια ταμπέλα που γράφει: «Μιλάτε για έρωτα και
καλλιτεχνικά, όχι όμως πολιτικά». Φυσικό είναι αυτό να προκαλέσει την απορία
του κάθε πελάτη. Ο κάπελας όμως έχει έτοιμη την απάντηση. Δεν απαγορεύεται να
μιλούν πολιτικά. Αυτό μπορεί να γίνεται χαμηλόφωνα, γιατί είναι πολύ μικρός ο
χώρος, κι αν αρχίσουν πολιτικές συζητήσεις μπορεί να γίνει αρένα εδώ μέσα. Η
άλλη πινακίδα γράφει: «Δοκιμάστε το γλυκό της Ντίνας» (δηλαδή της γυναίκας του
­ ένα υπέροχο επιδόρπιο). Ο εσωτερικός χώρος του καπηλειού του «Λιάφου» είναι
χτισμένος από πέτρα. Περίεργη η διακόσμηση, αλλά σου τραβάει την προσοχή. Γύρω
γύρω πίνακες του λαϊκού ζωγράφου Θέμη Τσιρώνη. Και διάφορες αντίκες: μια
ταχυδρομική καραμούζα, δυο παλιά ραδιόφωνα του ‘ 50. Παλιά ζυγαριά με δράμια.
Και άλλα παλιά αντικείμενα. Πολύ καθαρός ο χώρος στην κουζίνα, όπου προΐσταται
η κυρία Λιάφου και περιποιημένα τα 10 τραπεζάκια που χωρούν όλα κι όλα 35-42
άτομα.

Η ποικιλία σε εδέσματα είναι μεγάλη και κάθε βράδυ αλλάζει το μενού. Θα βρείτε
μόνιμα, πάντως, οστρακοειδή (πάντοτε φρέσκα), ψάρια και κρέατα, αλλά όλα
μαγειρεμένα και φτιαγμένα με την ιδιαίτερη φροντίδα και τις συνταγές του
ζεύγους Λιάφου, που τα σερβίρει ο ίδιος ο ιδιοκτήτης. Ένας άνθρωπος που ποτέ
δεν του λείπει το χαμόγελο. Μπορείτε να διαλέξετε: καραβίδες ψητές στα
κάρβουνα. Γαρίδες (φρέσκες) αποφλοιωμένες τηγανητές. Χταπόδι ψητό στα
κάρβουνα. Σουντζούκι καυτερό. Λουκάνικο χωριάτικο. Λακέρδα. Τυροσαλάτα καυτερή
με σκόρδο. Μελιτζανοσαλάτα. Καβουροδαγκάνες με νόστιμη σάλτσα του σεφ. Κότσι
μόσχου βραστό λαδορίγανη. Χοιρινό γεμιστό στο φούρνο. Σαλιγκάρια. Συκωταριές.
Σπλήνα γεμιστή. Μπεκρή-μεζέ (με τεσσάρων ειδών κρέατα). Σαγανάκι γαρίδες
φρέσκιες. Μύδια σαγανάκι. Κεφαλογραβιέρα στα κάρβουνα. Καλαμάρι γεμιστό στα
κάρβουνα. Μπακαλιάρος ψητός στα κάρβουνα. Ψαρονέφρι. Παϊδάκια χοιρινά. Στη
σχάρα: Φρέσκα ψάρια. Σφυρίδα, σολομός, ξιφίας. Το υπερ-σπεσιαλιτέ: Α λα Λιάφου
με βασικό υλικό τον παστουρμά. Κρασί: αρετσίνωτο λευκό και μπρούσκο. Πριν
φύγετε από το καπηλειό, θα γράψετε αν θέλετε τη γνώμη σας στη «Χρυσή Βίβλο»
του Λιάφου. Ο «Λιάφος» στην Πανόρμου στους Αμπελοκήπους. Τηλ. 6925.086.