ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ο Κήπος του Έρωτα

Η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία την απέρριψαν. Όσο για τη Νέα Υόρκη του
πουριτανού Τζουλιάνι, δεν υπεβλήθη καν σχετικό αίτημα. Ο «Κήπος του Έρωτα»
κατέληξε έτσι στη Βαρκελώνη.

Πάμπλο Πικάσο: «Πόζες της Ντόρα Μάαρ» (1937)

«Να διεισδύσει λίγο περισσότερο στην εσωτερικότητά μας»: αυτός είναι ο στόχος
της έκθεσης ερωτικής τέχνης που φιλοξενείται αυτές τις μέρες σε δύο μέγαρα της
Βαρκελώνης, όπως εξηγεί ο δήμαρχος Ζοάν Κλος. Περιτρέχοντας τους χώρους της
έκθεσης, που φέρουν τίτλους όπως «Σεξ και πολιτική», «Η ωραία και το κτήνος» ή
«Αυτοερωτισμός», ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να διαπιστώσει όχι μόνο ότι το
σεξ και οι σεξουαλικές φαντασιώσεις δεν έχουν αλλάξει από την εποχή των
δεινοσαύρων, αλλά και ότι οι καλλιτέχνες συμπεριφέρονται με τον ίδιο περίπου
τρόπο. Τα ίδια οπίσθια που ενέπνευσαν τον Λουκιανό ή τον Απουλήιο φαίνεται να
εμπνέουν και τον Αντρέ Μασσόν, γράφει η Αντόνια Κομπαλία στον δίγλωσσο
κατάλογο της έκθεσης. Το αρχαιότερο επάγγελμα του κόσμου διαφημιζόταν στους
τοίχους της Πομπηίας και απαθανατίζεται στις φωτογραφίες του Μπρασαί.
Υπερμεγέθεις φαλλοί σαν αυτούς που στηρίζονται στους δύο πεσσούς του
Στοιβαδείου, στη Δήλο, απεικονίζονται και στα έργα του Ιάπωνα καλλιτέχνη
Τετσούμι Κούντο ή του Γάλλου ζωγράφου Πιερ Μολινιέ. Η απόλαυση που συνδέεται
με τον πόνο αντανακλάται με θρησκευτικό τρόπο σε όλα τα έργα του Σεβαστιανού
ντελ Πιόμπο και εμπνέει σήμερα καλλιτέχνες όπως ο Όττο Ντιξ και η Κάθριν Όπι.

Η υψηλή τέχνη όλα τα εξαγνίζει και όλα τα επιτρέπει. Το διαπιστώνει κανείς
βλέποντας τα σχέδια του Σαλβαδόρ Νταλί από το 1932, όπως εκείνο που δείχνει
τον Ελυάρ, γυμνό, να τον καταβροχθίζει η Γκαλά: πώς θα πρέπει να ένιωσε ο
ποιητής λαμβάνοντας ταχυδρομικά τα ίδια αυτά σχέδια που ο αναιδής ζωγράφος
είχε το θράσος να του στείλει τρία χρόνια αφού του είχε πάρει τη μούσα του!
Ήταν έντονοι εκείνοι οι καιροί, παρατηρεί η Νατάλια Ασπέζι της «Ρεπούμπλικα»
που είχε την τύχη να επισκεφθεί την έκθεση. Οι καλλιτέχνες, από τον Πικάσο ώς
τον Τανγκύ, από τον Μαγκρίτ ώς τον Μιρό κι από τον Βαν Ντόνγκεν ώς τον Γκρος
(όλοι παρόντες στην έκθεση), όχι μόνο ζωγράφιζαν τον έρωτα σε κάθε κομμάτι
τοίχου ή χαρτιού που έπεφτε στα χέρια τους, αλλά και τον ζούσαν στην
καθημερινή τους ζωή.

Τις τελευταίες δεκαετίες, η ερωτική τέχνη έχει γίνει μάλλον πένθιμη,
δικαιώνοντας τον Ζωρζ Μπρεχτ που προέβλεπε το 1966 ότι «η σεξουαλικότητα θα
είναι σύντομα άφαντη». Ίσως να φταίνε οι ζωγράφοι που έχουν ναρκωθεί μπροστά
στην τηλεόραση. Ίσως το πρόβλημα να βρίσκεται στην παντοδύναμη βιομηχανία της
διαφήμισης που μας άρπαξε τις λάγνες φαντασιώσεις. Αφήνοντας την έκθεση, η
Ιταλίδα δημοσιογράφος ένιωσε μια μελαγχολία. Ένιωσε να βυθίζεται σ’ ένα χαμένο
παράδεισο, σκεπτόταν πόσο διαδεδομένη είναι η σαρκική μοναξιά και πόσο
δημοφιλής ο έρωτας μέσω Internet και δεν μπορούσε να βγάλει από το μυαλό της
εκείνη τη μαγική λέξη που είχε χρησιμοποιήσει ο δήμαρχος: διείσδυση.