Παλιό στέκι η «Δέσποινα» της Ερυθραίας

«Μας ταλαιπωρήσατε και μας κυνηγάτε ακόμα και τώρα, μετά τη Βάρκιζα» έλεγε με
πίκρα ο Μικέλος Γκαμίλης, στέλεχος της ΕΔΑ, προς τον τότε ηγέτη του Κέντρου
Γεώργιο Παπανδρέου, που κάθονταν σε διπλανά τραπέζια, με τις συντροφιές τους,
στο κουτουκάκι του Νίκου Κιάχου, στην οδό Ευαγγελιστρίας της Ερυθραίας (σήμερα
«Ταβερνάκι της Δέσποινας»). Ήταν Νοέμβρης 1958 (γιορτή της Μεσοσπορίτισσας,
όπως ονόμαζαν οι παλαιοί τα Εισόδια της Θεοτόκου) και η πολιτική κουβέντα ήταν
έντονη αλλά πολιτισμένη, θυμούνται ο Βλάσης με την Όλγα, που είχαν πιάσει κι
αυτοί ένα γωνιακό τραπεζάκι κι έπιναν το κρασάκι τους.

Ο λαός σάς τιμώρησε κι έφερε την ΕΔΑ δεύτερο κόμμα στη Βουλή, συνέχισε να λέει
ο Μικέλος στον Γεώργιο Παπανδρέου, ο οποίος εύστοχα του απάντησε ότι: «Ο λαός
δεν τιμώρησε εμένα, τιμώρησε και προειδοποίησε τους άλλους παράγοντες της
δημοκρατικής παράταξης που αρνήθηκαν την σημαία της Ενώσεως Κέντρου». Στο
τέλος της κουβέντας αλληλοκεράστηκαν και κάθε τόσο τσούγκριζαν τα ποτηράκια με
τη ρετσίνα και μιλούσαν για τα δικά τους ζητήματα. Εκείνη τη χρονιά (Μάιος
1958), στις βουλευτικές εκλογές η ΕΔΑ είχε έρθει δεύτερο κόμμα στη Βουλή και η
Ένωση Κέντρου βρέθηκε στην τρίτη θέση. Ο Γεώργιος Παπανδρέου ­ θυμάται ο
Βλάσης ­ πήγαινε πολύ συχνά στην χασαποταβέρνα του Κιάχου, γιατί του άρεσε το
περιβάλλον και οι απλοί άνθρωποι. Τους έβλεπε όλους τους θαμώνες του
κουτουκιού σαν φίλους και σαν γείτονες, αφού διέμενε λίγα μέτρα πιο πάνω, στο
ιστορικό Καστρί. Αλλά και ο Ανδρέας Παπανδρέου, με πολλούς υπουργούς του, είχε
για στέκι το κουτούκι της οδού Ευαγγελιστρίας στη Νέα Ερυθραία. Σήμερα
λειτουργεί ακριβώς στον ίδιο χώρο με νέα φίρμα «Το ταβερνάκι της Δέσποινας». Η
ιστορία του μαγαζιού, όμως, αρχίζει από το 1927, με την επωνυμία «Το γιαούρτι»
και ιδιοκτήτες ήταν κάποιοι από τους πρώτους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Λίγο
πριν από τη ναζιστική κατοχή η Μαρίτσα Κιάχου, με τα τρία αγόρια της, Κώστα,
Λευτέρη και Νίκο, άνοιξαν στις δύο αίθουσες ταβέρνα και κρεοπωλείο.

Ο Νίκος ήταν ταβερνιάρης και ο Κώστας κρεοπώλης. Αυτό το «Ταβερνάκι της
Δέσποινας» έχει γνωρίσει μεγάλες δόξες, γιατί εκεί μέσα έσμιγαν πολιτικές και
πνευματικές προσωπικότητες με τον απλό κόσμο και γίνονταν αξέχαστα γλέντια.
Μεταξύ 1930-1940, θυμάται ένας γηγενής της περιοχής, ο Γιάννης ο Καλαματιανός,
η Νέα Ερυθραία ήταν το ωραιότερο προάστιο της Αττικής. Ένα απέραντο δάσος,
όπου παραθέριζαν εκατοντάδες Αθηναίοι αλλά και κόσμος από κοντινές προς την
Αττική περιοχές. Οι κάτοικοι της Νέας Ερυθραίας νοίκιαζαν τότε τα σπίτια τους
για τη θερινή σεζόν, ενώ λειτουργούσε κι ένα καταπληκτικό ξενοδοχείο (σε
πετρόχτιστο και ευρύχωρο κτίριο), ο θρυλικός «Φάρος», του Σωτήρη Κούρτη. Το
ξενοδοχείο αυτό βρισκόταν εκεί που λειτουργεί σήμερα το εμπορικό κέντρο με τα
κακόγουστα γυάλινα κτίρια. Τα γεγονότα τού χτες ξαναγυρίζουν τώρα στη σκέψη
της Δέσποινας Μούσα, που έχει τη γενική ευθύνη για το «ταβερνάκι της». Το
μαγαζί μέχρι το 1980 ανήκε στον Νίκο Κιάχο. Μετά το θάνατό του και για δέκα
χρόνια άλλαξε δέκα ιδιοκτήτες. Από το 1991, όμως, το πήρε η Δέσποινα, μια ψηλή
και ευχάριστη λεβεντογυναίκα, που το κρατά παραδοσιακό σε όλα του.
Καταπληκτικός ο διάκοσμος, με ηπειρώτικα και σκυριανά μοτίβα, καθώς και τα
μπατίκ της Ρούλας Παντελάκη, τραπεζάκια με πράσινα καρό υφασμάτινα
τραπεζομάντιλα. Ο σεβασμός στην παράδοση λοιπόν είναι δεδομένος και κυρίως
στην κουζίνα, όπου ετοιμάζει τις σπεσιαλιτέ η ίδια η κυρία Δέσποινα. Οι
γεύσεις είναι, ασφαλώς, για κάθε γούστο: τηγανοτυρόπιττα, κεφτεδάκια τηγανητά,
μελιτζανοσαλάτα πολίτικη, ταραμοσαλάτα σπιτική, φάβα, φασόλια μαυρομάτικα,
γαύρος ξιδάτος, πατάτες τηγανητές (φρέσκες), λουκάνικο στα κάρβουνα, γαρδούμπα
λαδορίγανη, ιμάμ μπαϊλντί, χόρτα εποχής, κολοκυθάκια βραστά, ποικιλία από
σαλάτες. Στα μαγειρευτά μπορείτε να ζητήσετε: κόκορα (χωριάτικο) κοκκινιστό με
μακαρονάδα, κρασομεζέ με πατάτες τηγανητές, σουτζουκάκια σμυρναίικα με πιλάφι,
χουνκιάρ μπαγιαρντί, μελιτζάνα ψητή με κρέας και πουρέ. Μερικές φορές
υπάρχουν: μουσακάς και ντομάτες, μελιτζάνες και πιπεριές γεμιστές με ρύζι.
Ψητά της ώρας: γιαουρτουλού, τεριάκι φιλέτο (καυτερό) μοσχαρίσιο, μπριζόλα
γάλακτος μοσχαρίσια, φιλέτο, μπιφτέκι, τιμπόν στέικ, τεριάκι κοτόπουλο και
κοτόπουλο σχάρας.

Επιδόρπια: γιαούρτι με μέλι και γλυκό κουταλιού, μήλο ψητό με σαντιγί, χαλβάς
«Αττική», καρυδόπιτα, κυδώνι ψητό, μηλόπιτα αμερικάνικη, φρούτα εποχής.

Κρασιά, βαρελίσια από την Παλιοπαναγιά Θηβών. Λευκό και κόκκινο. Υπάρχουν και εμφιαλωμένα.

Οι εκπλήξεις της βραδιάς κρύβονται στη μουσική και τα ωραία ανέκδοτα της
κυρίας Δέσποινας.

«ΤΟ ΤΑΒΕΡΝΑΚΙ ΤΗΣ ΔΕΣΠΟΙΝΑΣ»

(Ευαγγελιστρίας 16 – Νέα Ερυθραία, τηλ.: 8072.262 και 6205.008). Το μαγαζί
είναι κλειστό τις Κυριακές