ΔΡΟΜΟΙ

Στο τέλος…

… της δεύτερης χιλιετίας, η επιφανειακή σταθερότητα των θρησκευμάτων δεν
μπορεί να κρύψει τις βαθιές γεωγραφικές, δημογραφικές και θεολογικές αλλαγές
που έχουν υποστεί στην πορεία του χρόνου. Αυτό είναι το συμπέρασμα της
Διεκκλησιαστικής Συνέλευσης που ολοκληρώνει αύριο τις εργασίες της στη Ρώμη.
Με 1,7 δισεκατομμύρια βαπτισμένους πιστούς, ο χριστιανισμός παραμένει η πρώτη
θρησκεία στον κόσμο. Το πλήθος των χριστιανών συμβαδίζει με την αύξηση του
πληθυσμού του πλανήτη. Η εγκατάσταση του χριστιανισμού σε περιοχές με υψηλή
γεννητικότητα (Αφρική, Λατινική Αμερική) από την εποχή της αποικιοκρατίας
αντισταθμίζει την κάμψη του στη μητροπολιτική Ευρώπη. Η Ορθοδοξία, αν και
υποχώρησε ελαφρά τον εικοστό αιώνα, παραμένει βαθιά ριζωμένη στην Ευρώπη,
γράφει η «Μοντ». Οι δύο βασικές της χώρες, η Ελλάδα και η Ρωσία, δεν υπήρξαν
ποτέ αποικιοκρατικές δυνάμεις.

Οι ανακατατάξεις…

… στον χριστιανικό κόσμο είναι θεαματικές. Το 1939, οι τρεις πρώτες
καθολικές χώρες του κόσμου ήταν η Γαλλία, η Ιταλία και η Γερμανία (που είχε
προσαρτήσει την Αυστρία). Σήμερα είναι η Βραζιλία, το Μεξικό και οι
Φιλιππίνες. Η δεύτερη προτεσταντική χώρα του κόσμου είναι η Νιγηρία, μαζί με
τη Γερμανία και τη Βρετανία (πρώτη είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες). Οι
περισσότεροι αγγλικανοί είναι μαύροι της Αφρικής, της Αμερικής και της
Ωκεανίας. (Χάρη στην αποικιοκρατία, οι μαύροι πήραν «ζεστά» την άρνηση του
πάπα Κλημέντιου Ζ’ να επιτρέψει στον βασιλιά Ερρίκο Η’ να ξαναπαντρευτεί).

Το Ισλάμ…

… επηρεάζεται βαθιά από τις διαδικασίες της παγκοσμιοποίησης. Με 1,1
δισεκατομμύρια πιστούς είναι η δεύτερη θρησκεία στον κόσμο. Αντίθετα με ό,τι
νομίζει ο πολύς κόσμος, οι πιστοί του δεν αυξάνονται με πιο γρήγορους ρυθμούς
από τους χριστιανούς. Όμως, το Ισλάμ γίνεται ολοένα και λιγότερο αραβικό και
μεσανατολικό και ολοένα και περισσότερο ασιατικό. Μοιάζει να ακολουθεί την
κατεύθυνση της οικονομικής ανάπτυξης. Οι τέσσερις πρώτες μουσουλμανικές χώρες
του κόσμου είναι η Ινδονησία, το Πακιστάν, το Μπανγκλαντές και η Ινδία.

Η τέταρτη θρησκεία…

… του κόσμου είναι ο βουδισμός, που σημείωσε σημαντική υποχώρηση τον
τελευταίο αιώνα. Σήμερα, σε κάθε τέσσερις χριστιανούς αντιστοιχεί ένας μόνο
βουδιστής, ενώ το 1900 οι βουδιστές ήταν όσοι και οι χριστιανοί. Μια από τις
πιο αρχαίες και σημαντικές θρησκείες του κόσμου, ο ζωροαστρισμός (η πρώτη
θρησκεία που εισήγαγε την πίστη στους αγγέλους, στον παράδεισο και στην
ανάσταση) δεν έχει σήμερα παραπάνω από διακόσιες χιλιάδες πιστούς. Τα
τελευταία εκατό χρόνια, το θρησκευτικό τοπίο του πλανήτη έχει ανατραπεί. Η
παγκοσμιοποίηση των αγορών φέρνει την επιμειξία των θρησκευμάτων: ανιμιστές
που βαπτίζονται χριστιανοί, Βραζιλιάνοι καθολικοί μυημένοι στο αφρικανικό
βουντού, Γιαπωνέζοι βουδιστές που είναι και σιντοϊστές. Η πληθώρα των
διαθέσιμων αγαθών γεννάει τα σούπερ μάρκετ των δογμάτων: οι θρησκείες
διαβρώνονται σε θραύσματα από σέκτες της «νέας εποχής». Οι ετικέτες είναι
απατηλές. Και ο Θεός δεν μένει πια εδώ: αλλάζει συνεχώς διεύθυνση…