ΔΡΟΜΟΙ

Ο άνθρωπος…

… είναι εδώδιμος. Άλλοι τρώνε τους προγόνους τους και άλλοι τους εχθρούς
τους. Ο καννιβαλισμός πήρε το όνομά του από τους Καννιβάλους ή Κάριβαλς, λαό
των Αντιλλών. Άλλοι γίνονται καννίβαλοι από σεβασμό και άλλοι από εκδίκηση. Οι
Γιανομάνι τρώνε τη στάχτη των νεκρών τους, ανακατεμένη με πολτό μπανάνας. Πιο
συχνά, ο καννιβαλισμός είναι πράξη πολεμική, τρόπος για να στερήσει κανείς
οριστικά από τον εχθρό του την ταφή του σώματος και την ανάπαυση της ψυχής. Η
ανθρωποφαγία δεν είναι άσχετη με την ανθρωποθυσία. Αποδίδοντας στους θεούς
ανθρώπινα πάθη και ιδιότητες, ο άνθρωπος θυσίαζε στους βωμούς τους τον εαυτό
του. «Δώδεκα Τρώων μεγαθύμων υιέας εσθλούς» έσφαξε ο Αχιλλέας πάνω στην πυρά
του Πατρόκλου ­ αναφέρει ο Όμηρος ­ για να εξευμενίσει τους χθονίους θεούς.

Ο ανθρωπολόγος…

… Μωρίς Γκοντλιέ γράφει στην «Παραγωγή του σώματος» (εκδ. Archives) για τους
Μπαρούγια της Νέας Γουινέας: «Στο πεδίο της μάχης, έκοβαν τα χέρια και τα
πόδια των πτωμάτων, γιατί δεν μπορούσαν να τα μεταφέρουν ολόκληρα. Τα έτρωγαν
είτε στον δρόμο της επιστροφής είτε όταν έφταναν πια στο χωριό τους. Τα
δάχτυλα του χεριού ήταν γι’ αυτούς η πιο νόστιμη λιχουδιά. Έτρωγαν τους
μεγάλους πολεμιστές του εχθρού για να τους πάρουν τη δύναμη».

Η ανθρωποφαγία…

… δεν είναι παντού και πάντα κάτι «κακό». Πριν από εκατόν πενήντα χρόνια
καταγράφεται η πρώτη περίπτωση ανθρωποφαγίας στον σύγχρονο δυτικό πολιτισμό.
Όταν το ιστιοφόρο «Μινιονέτ» έπεσε σε θύελλα και βυθίστηκε στα ανοιχτά της
Δυτικής Αφρικής, τα τέσσερα μέλη του πληρώματος βρέθηκαν στη θάλασσα, πάνω σε
μια μικρή σχεδία, χωρίς νερό και χωρίς τροφή. Τους βρήκαν είκοσι τέσσερις
μέρες αργότερα. Μονάχα οι τρεις είχαν απομείνει ζωντανοί. Και δεν έκρυψαν το
μυστικό τους. Τη δέκατη ένατη μέρα, ο μικρός καμαρότος έπεσε σε κώμα. Τον
σκότωσαν και τον έφαγαν. Καταδικάστηκαν σε θάνατο, στη Βρετανία, αλλά γρήγορα
η ποινή τους μετατράπηκε σε εξάμηνη φυλάκιση. Γιατί ό,τι ο δυτικός πολιτισμός
θεωρεί αποτρόπαιο στους πρωτόγονους, το αποδέχεται στους πολιτισμένους όταν το
επιβάλλει η ΑΝΑΓΚΗ (έτσι, με κεφαλαία, όπως έγραψε τη λέξη στον τοίχο του
κελιού του ο σοφός ιερωμένος της Παναγίας των Παρισίων με το χέρι του Ουγκώ).

Η ανθρωποσφαγή…

… στο κέντρο της Αθήνας ­ όπως και η περυσινή στο Περιστέρι ­ είναι και αυτή
προϊόν της «ανάγκης». Ο αποικιοκρατικός καπιταλισμός επέβαλε τη διάκριση των
χρωμάτων σε λευκό και μαύρο. Αντίθετα, ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός
επιβάλλει τη φυλετική αχρωματοψία: ανάπτυξη με φτηνή εργασία, ό,τι χρώμα και
αν έχει αυτή. Ο άνθρωπος είναι εδώδιμος και εδώ. Τόσο ο μαύρος, όσο και ο
λευκός. Μα αν η ανθρωποφαγία στις πρωτόγονες κοινωνίες είναι θρησκευτικό
προϊόν, στις δυτικές κοινωνίες είναι οικονομικό υποπροϊόν. Η ανάγκη κάνει τον
λευκό ανθρωποφάγο (φωτό) να κυριεύεται από τον φόβο πως μπορεί κάποτε να δει
τη λευκή επιδερμίδα του να σκίζεται και να ξεπροβάλλει από κάτω της μια άλλη:
μαύρη και αυτή, κατάμαυρη, σαν του πιο μαύρου «μαύρου». Έτσι «τρώει» τον
μαύρο, δηλαδή τον άλλο του εαυτό, για να εξευμενίσει τον σύγχρονο Μολώχ.