Ισπανικός πόλεμος κατά των κυνηγών θησαυρών

Χιλιάδες ισπανικά γαλιόνια χάθηκαν από το 1500 έως τον 19ο αιώνα

Διπλωματικό και δικαστικό αγώνα έχει κηρύξει η Ισπανία για τη διεκδίκηση
χιλιάδων ναυαγίων ισπανικών γαλιονιών που κείτονται ανενόχλητα στις θάλασσες
του κόσμου.

Η ισπανική κυβέρνηση υπό την πίεση ειδικών που υποστηρίζουν ότι η πολιτιστική
κληρονομιά της χώρας τους απειλείται ­ για να μην αναφερθούν οι χιλιάδες τόνοι
σε χρυσό και ασήμι αξίας εκατομμυρίων στερλινών ­ αναμένεται να κηρύξει όλα τα
ναυάγια ισπανικών πλοίων κρατική περιουσία, διατρανώνοντας ότι θα πολεμήσει
τους κυνηγούς θησαυρών στα δικαστήρια.

Η Ισπανία κατάφερε την πρώτη της νίκη τον Ιούλιο, όταν δικαστήριο στην Αμερική
αποφάνθηκε ότι οι δύο φρεγάτες, Juno και La Galga, που εξαφανίστηκαν στα
ανοιχτά των ακτών της Βιρτζίνια το 1802, ανήκουν στην Ισπανία και όχι στον
αναζητητή θησαυρού που τα ανακάλυψε.

«Το γεγονός ότι κάποιος ανακάλυψε ένα ναυάγιο, δεν σημαίνει ότι είναι και ο
ιδιοκτήτης», δήλωσε εκπρόσωπος του ισπανικού υπουργείου Εξωτερικών την
περασμένη εβδομάδα. «Κάθε ισπανικό γαλιόνι (είδος παλαιού ιστιοφόρου φορτηγού
πλοίου) που θα ανακαλυφθεί στο μέλλον θα καταστεί αντικείμενο διεκδίκησης από
τις ισπανικές αρχές».

Χάθηκαν 3.000

Περισσότερα από 3.000 γαλιόνια χάθηκαν σε θαλάσσιες περιοχές που φτάνουν μέχρι
και την Ιαπωνία από το 1500 έως και τις αρχές του 19ου αιώνα.

Τα περισσότερα αναμένεται να βρεθούν στο άλλοτε χρυσό από άποψη φορτίου
δρομολόγιο ανάμεσα στην Ισπανία και τις ανακαλύψεις της στον Νέο Κόσμο στην Αμερική.

Ο Μελ Φίσερ, ο πρεσβύτερος των Αμερικανών κυνηγών θησαυρών που πέθανε πέρυσι,
λέγεται ότι συγκέντρωσε 300 εκατομμύρια στερλίνες από το ναυάγιο του Atocha,
ενός γαλιονιού το φορτίο του οποίου περισυνέλεξε το 1985 από την Καραϊβική.

Η Ισπανία έθεσε εκτός νόμου τέτοιου είδους εμπορικές περισυλλογές στα νερά
της, όμως μέχρι στιγμής δεν έχει κάνει καμία προσπάθεια να εντοπίσει τα
ναυάγια.

Παρ’ όλα αυτά, το υπουργείο Πολιτισμού αναμένεται να αποφασίσει την ανάσυρση
πλοίων που κρίνονται ικανά για αρχαιολογική έρευνα.

Ειδικοί διαμαρτύρονται ότι ξοδεύονται τεράστια ποσά για την αγορά ή την
ενοικίαση τεχνουργημάτων που βρέθηκαν από ιδιώτες αναζητητές θησαυρών.

Υποστηρίζουν ότι θα ήταν φθηνότερη επιλογή για τους Ισπανούς να επιδοθούν
χωρίς τη βοήθεια άλλων στις επιχειρήσεις ανάσυρσης, κυρίως επειδή τα βασικά
υλικά για τον εντοπισμό ναυαγίων με πολύτιμο φορτίο βρίσκονται στο Ισπανικό
Αρχείο των Ινδιών στη Σεβίλλη.

Νωρίτερα φέτος, το Ναυτικό Μουσείο της Μαδρίτης αγόρασε 1.000 κομμάτια που
ανασύρθηκαν από το «Σαν Ντιέγκο», ένα γαλιόνι του 17ου αιώνα, καταβάλλοντας
3,2 εκατομμύρια στερλίνες στον οίκο Σόθμπις. Ήταν απλώς ένα τμήμα αυτών που
ανέλαβε να ανελκύσει ο Αμερικανός ειδικός Φρανκ Γκόντιο.

Η ισπανική κυβέρνηση αναγκάστηκε επίσης να νοικιάσει κομμάτια του γαλιονιού
Nuestra Senora de las Maravillas που βρέθηκε κοντά στις Μπαχάμες από τον
Ρόμπερτ Μαρξ, άλλη ηγετική φυσιογνωμία μεταξύ των κυνηγών θησαυρών,
προκειμένου να τα εκθέσει στην Expo της Σεβίλλης το 1992 με θέμα την ανακάλυψη
της Αμερικής.

«Υπάρχουν πολλές ισπανικές εταιρείες που θα μπορούσαν να κάνουν χρήση
φορολογικών ελαφρύνσεων αν χρηματοδοτούσαν εκθέσεις πολιτιστικού
περιεχομένου», δήλωσε ο Χουάν Μανουέλ Γκρασία, πρόεδρος της Ένωσης για την
Ανάσυρση των Ισπανικών Γαλιονιών, που ιδρύθηκε πριν από τέσσερα χρόνια.

Ο κ. Γκρασία συνέβαλε στη νομική έρευνα που κατέληξε στη νίκη της δικαστικής
υπόθεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, όμως τόνισε ότι είναι απίθανο να επαναληφθεί
κάτι παρόμοιο σε χώρες όπως η Κούβα και η Δομινικανή Δημοκρατία. Και οι δύο
χώρες εμφανίστηκαν πρόθυμες τα τελευταία χρόνια να συνάψουν συμφωνίες με
εμπορικούς εταίρους για την ανακάλυψη θησαυρών. Την περασμένη εβδομάδα μια
καναδική εταιρεία, η Visa Gold Exploration, άρχισε έρευνες σε αβαθή κοντά στην
Κούβα, αφού πρώτα ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση του Φιντέλ Κάστρο.

Σε χώρες όπου ο νομικός αγώνας είναι πιθανόν να αποτύχει, το υπουργείο
Πολιτισμού προσανατολίζεται στην προώθηση διμερών συμβάσεων ώστε να
διασφαλίσει κάποια ισπανικά δικαιώματα για τα χαμένα πλοία, ενώ τονίζει ότι οι
μέθοδοι ιδιωτικών εταιρειών, οι οποίες χρησιμοποιούν ακόμη και την ανατίναξη
με δυναμίτη των ναυαγίων, δεν είναι δυνατόν να αποσπάσουν εμπιστοσύνη.

Εκατοντάδες ναυάγια με τόνους ασήμι και χρυσό

Ο Ιταλός Κλαούντιο Μπονιφάτσιο, που επί 11 χρόνια ερευνούσε ισπανικά και
πορτογαλικά αρχεία για ιδιώτες πελάτες, εκτιμά από τα στοιχεία που συνέλεξε
ότι υπάρχουν 563 ναυάγια στον Κόλπο του Κάντιζ. Περίπου τα διακόσια από αυτά
είχαν αναχωρήσει από την Αμερική, με συνολικό φορτίο 6.000 τόνους ασήμι και
650 τόνους χρυσό.

Οι ειδικοί παρ’ όλα αυτά εμφανίζονται προβληματισμένοι για το κατά πόσον
κυβερνητικές πρωτοβουλίες θα είναι αποτελεσματικές σε μια τέτοια επικίνδυνη επιχείρηση.

«Αν είναι σοβαροί και έχουν πράγματι πρόθεση να κάνουν κάτι, θα πρέπει να
αναμείξουν τους μεγάλους εμπορικούς παίκτες», δήλωσε ο Νιγκέλ Πίκφορντ,
συγγραφέας του Άτλαντα Ναυαγίων και Θησαυρών και

σύμβουλος επενδυτών σε επιχειρήσεις ανάσυρσης. «Δεν είναι κάτι που κυβερνήσεις
έχουν ξαναεπιχειρήσει».