Στο 1% του ΑΕΠ το έλλειμμα

Γιάννης Στουρνάρας: «Τα κριτήρια δεν έχουν πια τόση σημασία όση έχει η λεγόμενη διατηρησιμότητα»

Η εκτίμηση του κ. Παπαντωνίου συμβαδίζει με τις προβλέψεις που θα περιέχει,
σύμφωνα με πληροφορίες, το πρόγραμμα σύγκλισης, το οποίο θα υποβληθεί στην
Ευρωπαϊκή Ένωση για έγκριση στο τέλος Νοεμβρίου. Το πρόγραμμα θα αναφέρει,
συγκεκριμένα, ότι το έλλειμμα θα μηδενισθεί το 2002.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας έχει αποδυθεί από την περασμένη Τετάρτη, όταν
ανακοινώθηκε η μείωση των επιτοκίων της Τραπέζης της Ελλάδος, σε έναν αγώνα να
παρουσιάσει όσο το δυνατόν πιο πειστικά στοιχεία για την εφαρμογή μιας
αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής το 2000.

Η αυστηρή δημοσιονομική πολιτική θα αποτελέσει ένα αντίβαρο στη χαλάρωση της
νομισματικής πολιτικής, δηλαδή στη μείωση των επιτοκίων το έτος αυτό. Με άλλα
λόγια, το χαμηλό έλλειμμα θα συγκρατήσει τη ζήτηση αντισταθμίζοντας την αύξησή
της, λόγω των χαμηλών επιτοκίων.

Έτσι ελπίζεται να μην υπάρξει αναζωπύρωση του πληθωρισμού, ιδίως τους
τελευταίους μήνες του χρόνου, όταν η πτώση των επιτοκίων θα είναι πιο έντονη.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας θέλει να εδραιώσει αυτή την πρόθεσή του γιατί
οι τεχνοκράτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σίγουρο ότι θα ξετινάξουν το
ελληνικό πρόγραμμα για να διαπιστώσουν αν εγγυάται ή όχι μακροπρόθεσμη
σταθερότητα τιμών.

Είναι ενδεικτικό ότι ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Βιμ
Ντούιζενμπεργκ τόνισε ιδιαίτερα την ανάγκη «όχι μόνο να φτάσεις στην κορυφή,
αλλά και να μείνεις σ’ αυτήν», όπως είπε χαρακτηριστικά.

«Τα κριτήρια πια δεν έχουν τόση σημασία όση έχει η λεγόμενη διατηρησιμότητα»,
λέει ο πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων κ. Γιάννης Στουρνάρας.

Η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 1,2% (ή στο 1%, όπως εκτιμά ο κ.
Παπαντωνίου) το 2000 και ο μηδενισμός του ύστερα από 2 χρόνια, θα είναι το
πρώτο επιχείρημα που θα επικαλεσθεί η ελληνική πλευρά για να πείσει ότι εννοεί
να ακολουθήσει αυστηρή δημοσιονομική πολιτική και να μην επιτρέψει αναθέρμανση
του πληθωρισμού. Βεβαίως, πρέπει να σημειωθεί ότι η επίδοση αυτή εξασφαλίζεται
κυρίως χάρη στην αύξηση των εσόδων και όχι λόγω της μείωσης των δαπανών.

Κρίσιμη θα είναι και η έκβαση των διαπραγματεύσεων του ΣΕΒ με την ΓΣΕΕ για την
υπογραφή της νέας συλλογικής σύμβασης εργασίας.

Το δεύτερο όπλο που θα επιστρατεύσει το οικονομικό επιτελείο στη «μάχη» αυτή
των εντυπώσεων με τους τεχνοκράτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι η προώθηση
των λεγόμενων διαρθρωτικών αλλαγών.

Αυτές περιλαμβάνουν τις ιδιωτικοποιήσεις, που προχωρούν με γρήγορους ρυθμούς,
αλλά και τα σχέδια για την επίλυση του ασφαλιστικού και την απελευθέρωση των
αγορών. Στα δύο αυτά θέματα δίνουν ιδιαίτερη σημασία στις κατά καιρούς
εκθέσεις τους οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και άλλοι διεθνείς οργανισμοί.

Η επίλυση του ασφαλιστικού θεωρείται σημαντική για τη μείωση των ελλειμμάτων
και του χρέους και συνεπώς για τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για
τη σταθερότητα των τιμών. Η απελευθέρωση των αγορών θα βοηθήσει και αυτή, κατά
τις εκτιμήσεις των οργανισμών αυτών, στην ανάπτυξη ανταγωνισμού και συνεπώς
στη μείωση των τιμών των σχετικών υπηρεσιών. Οι τομείς που αφορά η
απελευθέρωση είναι οι τηλεπικοινωνίες, η ενέργεια και οι μεταφορές, κατά κύριο λόγο.

Πάντως, η μετατόπιση του κέντρου βάρους από την ικανοποίηση των κριτηρίων στην
εξασφάλιση της διατηρησιμότητας των επιδόσεων, δεν σημαίνει ότι έχει εκλείψει
κάθε ανησυχία για την εξέλιξη του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες. Αντίθετα,
δύο παράγοντες, η τιμή του πετρελαίου και οι τιμές των οπωροκηπευτικών, έχουν
ανεβάσει και πάλι τον δείκτη σε επίπεδα που καθιστούν οριακή την ικανοποίηση
του κριτηρίου.

Συγκεκριμένα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας εκτιμά ότι ο πληθωρισμός τον
Οκτώβριο θα κλείσει στο 2,1%-2,2% και θα διατηρηθεί, ενδεχομένως, σ’ αυτό το
επίπεδο και τους επόμενους μήνες. Σε μέσα επίπεδα, το 1999 εκτιμάται ότι θα
κλείσει με 2,4%-2,5% και ο εναρμονισμένος με την Ευρωπαϊκή Ένωση δείκτης θα
είναι 2,2%. Στο τέλος Φεβρουαρίου, πάντως, ο δείκτης θα έχει διαμορφωθεί στο
2,3%-2,4% και ο εναρμονισμένος στο 2%-2,1%.

Έτσι η Ελλάδα εκτιμάται ότι θα ικανοποιήσει το κριτήριο, αν ο μέσος
πληθωρισμός των χωρών με τις καλύτερες επιδόσεις φτάσει το 0,5%-0,6%.

Όσο για το 2000, το πρόγραμμα σύγκλισης θα προβλέπει σύμφωνα με πληροφορίες
ότι ο πληθωρισμός θα κλείσει σε μέσα επίπεδα στο 2,2% και ο εναρμονισμένος
δείκτης θα είναι 1,9%-2%.

Το ποσοστό αυτό είναι εντός του ορίου του 2% που έχει προσδιορίσει η Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα, προκειμένου να θεωρεί ότι υπάρχει σταθερότητα τιμών.