ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Επαναστάτης ή τσαρλατάνος;

Φανατικός λαοπλάνος. Ένας θαυμαστής του Μπολίβαρ που θεωρεί ότι όποιος δεν
είναι μαζί του είναι εναντίον του. Το «φαινόμενο Τσάβες» εξακολουθεί να διχάζει.

Ούγκο Τσάβες: Ο επαναστάτης πρόεδρος εγκαινιάζει έναν αγώνα μπέιζ-μπολ, που έγινε τον περασμένο Ιούνιο στη Νέα Υόρκη

Τις προάλλες, σ΄ ένα βενζινάδικο στο κέντρο του Καράκας, ένας από τους
υπαλλήλους άρχισε ξαφνικά να ανακρίνει την οδηγό ενός ημιφορτηγού, που
περίμενε να βάλει βενζίνη. Είσαι παντρεμένη; Πόσα παιδιά έχεις; Τι μάρκα
αυτοκίνητο έχει ο άνδρας σου; Ενοχλημένη, η γυναίκα αρνήθηκε να απαντήσει.
Εκείνος τότε ύψωσε τη φωνή του για να τον ακούσουν όλοι: «Ξέρω ότι στο σπίτι
σου έχεις δύο αυτοκίνητα. Εγώ δεν έχω κανένα κι έτσι θα πάρω ένα από τα δικά
σου. Τα πράγματα αλλάζουν γρήγορα με τον Τσάβες, να το θυμάσαι!».

Τρεις ημέρες έμεινε στη Βενεζουέλα ο Τομάς Ελόυ Μαρτίνες, ένας από τους
γνωστότερους δημοσιογράφους της Λατινικής Αμερικής, και άκουσε τουλάχιστον
δέκα επεισόδια όπου κάποιοι χρησιμοποιούσαν το όνομα του προέδρου της χώρας
για να προειδοποιήσουν τους έχοντες ότι πρέπει να μοιραστούν την περιουσία
τους με τους μη έχοντες. Ο ίδιος ο Ούγκο Τσάβες δεν υποσχέθηκε ποτέ ότι θα
καταργήσει την ατομική ιδιοκτησία. Σε μια χώρα όμως όπου τα δύο τρίτα των
κατοίκων τρώνε (άσχημα) μία φορά την ημέρα και δεν ξέρουν αν θα φάνε και την
επομένη, οι αόριστες υποσχέσεις του περί ισότητας έχουν ξυπνήσει το ταξικό
μίσος. Και όλοι περιμένουν τον Αρμαγεδδώνα, την ημέρα που θα αποδοθεί η έσχατη δικαιοσύνη.

Πριν από λίγο καιρό εμφανίστηκε στην εταιρεία Πετρέλαια Βενεζουέλας, τη
μεγαλύτερη της χώρας, μια «επαναστατική επιτροπή» που προέβαλε την απαίτηση να
αναλάβει τη διεύθυνση. Την επομένη, ο πρόεδρος της εταιρείας ­ ένας άνθρωπος
με σαραντάχρονη πείρα ­ αναγκάστηκε να παραιτηθεί υπέρ του αρχηγού του
«Μετώπου», ενός φανατικού οπαδού του Τσάβες, ο οποίος δούλευε παλιά στα
Πετρέλαια, απολύθηκε το 1995 και επέστρεψε με δικαστική απόφαση. «Δεν
πρόκειται να επιτρέψω να γίνουν εδώ τέτοια πράγματα», διαβεβαίωσε ο Τσάβες τον
δημοσιογράφο όταν του ανέφερε το προηγούμενο της Αργεντινής, το 1973. Για να
προσθέσει χαμογελώντας: «Υπάρχουν βέβαια άνθρωποι που μαθαίνουν, και διψούν να
αναλάβουν καθήκοντα»…

Όπως οι στρατιωτικοί που εμφανίζονται όλο και συχνότερα σε στρατηγικές θέσεις
της δημόσιας διοίκησης; «Αντί να χρησιμοποιούμε τους στρατιώτες για να
καταπιέζουν και να σκοτώνουν τους απελπισμένους, όπως έγινε τον Φεβρουάριο του
1989, τους στέλνουμε να κτίζουν σπίτια και νοσοκομεία, να επισκευάζουν
γέφυρες, να αγοράζουν γεωργικά προϊόντα στην ύπαιθρο και να τα πουλάνε στις
λαϊκές αγορές». Ο Τσάβες έχει μια απάντηση για όλα. Θέλει να ιδρύσει τράπεζες
που θα δανείζουν τους φτωχούς, να ενισχύσει τον τουρισμό, να προωθήσει
εναλλακτικές βιομηχανίες. Είναι ειλικρινής; Ή ένας επικίνδυνος τσαρλατάνος;

Το πραγματικό ερώτημα, καταλήγει ο Τομάς Ελόυ Μαρτίνες στην «Ελ Παΐς», είναι
αν ο Τσάβες είναι ο τελευταίος εκπρόσωπος μιας οικογένειας εκλεγμένων
δικτατόρων της Λατινικής Αμερικής ή το πρώτο δείγμα ενός νέου είδους, άγνωστου
και ίσως πιο επίφοβου από το προηγούμενο. Απάντηση θα λάβουμε τον επόμενο αιώνα.