ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Τα λάθη της Μονσάντο

Δεν είναι υπερβολή: το «mea culpa» της Μονσάντο αποτελεί την
εντυπωσιακότερη αυτοκριτική στην ιστορία του καπιταλισμού. Ακόμη καλύτερα θα
ήταν αν συνοδευόταν από αυτομαστίγωση.

«Οι γονείς μου δούλευαν σε εργαστήριο γενετικής…» (σκίτσο από το ελβετικό περιοδικό Das Magazin)

«Λησμονήσαμε να ακούσουμε. Εξαιτίας της αλαζονείας μας, εξοργίσαμε
περισσότερους ανθρώπους απ’ όσους πείσαμε. Η πίστη μας στη βιοτεχνολογία
ερμηνεύτηκε ως αλαζονεία και συγκατάβαση». Έκπληκτοι, οι σύνεδροι της Γκρηνπής
είδαν την περασμένη Τρίτη τον πρόεδρο της Μονσάντο, του κολοσσού της
βιογενετικής, να τους ζητά ταπεινά συγγνώμη. Δεν είχαν βέβαια τον Ρόμπερτ
Σαπίρο μπροστά τους, ώστε να τον αγγίξουν και να διαπιστώσουν ότι δεν
ονειρεύονταν. Τον παρακολούθησαν όμως «live» από μια βιντεοταινία, της οποίας
η αυθεντικότητα δεν μπορούσε να αμφισβητηθεί. Εξακολουθούμε να πιστεύουμε στην
επιστημονική πρόοδο, είπε ο Σαπίρο. Αναγνωρίζουμε όμως ότι η τεχνολογία
«Terminator» ­ η γενετική επέμβαση δηλαδή σε σπόρους που τους καθιστά στείρους
και αποκλείει τη δεύτερη σπορά ­ τρόμαξε τους αγρότες. Κι έτσι αποφασίσαμε να
την αποσύρουμε.

Ο λύκος έγινε αρνάκι. Και οι λόγοι, σύμφωνα με τη «Στάμπα», είναι τρεις:
Πρώτον, η Μονσάντο πίστεψε ότι η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη θα αποδεχόταν αργά ή
γρήγορα τις βιοτεχνολογίες, όπως συνέβη στην Αμερική. Αντί γι’ αυτό,
παρατηρήθηκε τελευταία μεταστροφή και της αμερικανικής κοινής γνώμης,
ιδιαίτερα μάλιστα όταν έγινε γνωστή έρευνα του Πανεπιστημίου του Κορνέλ που
δείχνει ότι η γύρη από γενετικά μεταλλαγμένο καλαμπόκι σκοτώνει τις
πεταλούδες. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που έγινε την περασμένη εβδομάδα, το 68%
των ενηλίκων Αμερικανών θέλουν να υπάρχει ειδική σήμανση στα τρόφιμα που
περιέχουν γενετικά μεταλλαγμένα συστατικά και το 41% δηλώνουν ότι δεν θα
αγόραζαν τέτοια προϊόντα. Ο ισχυρισμός ότι η στάση των Αμερικανών είναι
διαφορετική από εκείνη των Ευρωπαίων είναι μύθος, δήλωσε εκπρόσωπος της
Γκρηνπής. Τα πάντα είναι ζήτημα ενημέρωσης. Όσο περισσότεροι γνωρίζουν, τόσο
λιγότερο έλκονται από τα τρόφιμα – Φρανκενστάιν.

Το δεύτερο λάθος της αμερικανικής εταιρείας ήταν η πεποίθησή της ότι η
κυβέρνηση Κλίντον θα επέβαλλε εύκολα ή δύσκολα τις επιλογές της στην Ευρωπαϊκή
Ένωση. Στην πραγματικότητα, ο υπουργός Γεωργίας Νταν Γκλίκμαν άρχισε από την
περασμένη άνοιξη να χάνει την υπομονή του με τη Μονσάντο, φτάνοντας μάλιστα να
δηλώσει ότι κάθε φορά που ο Σαπίρο ανοίγει το στόμα του, η αμερικανική γεωργία
χάνει εκατομμύρια δολάρια από εξαγωγές. Ο ανώτατος κριτής θα ήταν έτσι κι
αλλιώς το χρηματιστήριο: όταν η Deutsche, η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή τράπεζα,
συνέστησε τον Μάιο κι έπειτα τον Σεπτέμβριο σε θεσμικούς επενδυτές να
πουλήσουν μετοχές της Μονσάντο, με αποτέλεσμα η τιμή τους να πέσει κατά 35%,
το παιχνίδι είχε τελειώσει.

Η «Μάικροσοφτ της γενετικής» υποτίμησε, τέλος, τη δυσαρέσκεια που προκαλούν
στους καταναλωτές τα πολλά «βιομηχανικά μυστικά». Νόμιζαν ότι είχαν να κάνουν
με πρόβατα και αντίκρυσαν ξαφνικά συνειδητοποιημένους πολίτες. Το ίδιο λάθος
έκαναν οι υπεύθυνοι της Nike και της Κόκα-κόλα, που κατηγορήθηκαν αντίστοιχα
για εκμετάλλευση της παιδικής εργασίας και για το σκάνδαλο της διοξίνης. Δεκτή
η αυτοκριτική τους ­ αλλά δεν πείθει κανέναν.