Η αναθέρμανση καιροφυλακτεί

Οι τιμές των πρώτων υλών αυξάνονται με τους ταχύτερους ρυθμούς της
δεκαετίας. Η κούρσα των τιμών του πετρελαίου και του χρυσού είναι οι νέοι
κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία.

Στα ύψη. Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου απειλεί να βυθίσει στο σκοτάδι την παγκόσμια οικονομία

Η εποχή της πτώσης των τιμών των πρώτων υλών τελείωσε και στις κεντρικές
τράπεζες όλων των χωρών έχει σημάνει συναγερμός. Η τιμή του αργού πετρελαίου
υπερδιπλασιάστηκε τους τελευταίους εννέα μήνες: από τα 9 δολάρια τον περασμένο
Δεκέμβριο έφθασε πρόσφατα τα 23 δολάρια το βαρέλι. Ανάλογη κούρσα έκανε και ο
χρυσός. Μετά την απόφαση των ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών να περιορίσουν τις
πωλήσεις των αποθεμάτων τους, η τιμή του πολύτιμου μετάλλου κέρδισε μέσα σε
λίγες ημέρες 50 δολάρια, ξεπερνώντας τα 300 δολάρια ανά ουγγιά.

Παράλληλα, οι τιμές και άλλων πρώτων υλών ­ και ειδικότερα κάποιων μετάλλων ­
έχουν αρχίσει να ανεβαίνουν.

Βρετανικά επιτόκια

Η κεντρική τράπεζα της Βρετανίας έλαβε υπόψη της όλες αυτές τις εξελίξεις κατά
τη διάρκεια της συνεδρίασής της τον Σεπτέμβριο για τον καθορισμό των
επιτοκίων. Τέσσερις ήταν οι βασικοί παράγοντες που οδήγησαν στην απροσδόκητη
αύξηση των βρετανικών επιτοκίων τον Σεπτέμβριο κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες:
οι τιμές των ακινήτων, η καταναλωτική ζήτηση, η αγορά εργασίας και οι διεθνείς
τιμές των πρώτων υλών.

Η νομισματική επιτροπή της κεντρικής τράπεζας πήρε την απόφαση να αυξήσει τα
επιτόκια όταν η τιμή του πετρελαίου ήταν 20 δολάρια το βαρέλι. Τώρα που η τιμή
του πετρελαίου βρίσκεται ακόμη πιο ψηλά, οι κίνδυνοι αναθέρμανσης του
πληθωρισμού είναι μεγαλύτεροι.

Γιατί ακριβαίνει το πετρέλαιο

Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου, όπως αλλωστε και η τιμή κάθε αγαθού,
καθορίστηκε από την προσφορά και τη ζήτηση. Η προσφορά πετρελαίου καθορίζεται,
σε μεγάλο βαθμό, από τον Οργανισμό πετρελαιοπαραγωγών χωρών, τον γνωστό ΟΠΕΚ.
Τον περασμένο Μάρτιο, ο ΟΠΕΚ αποφάσισε να μειώσει την παγκόσμια παραγωγή
πετρελαίου κατά πέντε εκατομμύρια βαρελια ημερησίως. Η συμφωνία ανανεώθηκε τον
Σεπτέμβριο. Πάντως, η τιμή του αργού μειώθηκε την τελευταία εβδομάδα κατά 15%
ή 3,5 δολάρια λόγω των ψιθύρων ότι κάποιες χώρες του ΟΠΕΚ δεν τηρούν την
συμφωνία περικοπής της παραγωγής. Παρ’ όλα αυτά, ο χειμώνας πλησιάζει και η
παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο αναθερμαίνεται, μετά τη σημαντική πτώση που
είχε σημειώσει λόγω της ασιατικής κρίσης. «Η παγκόσμια οικονομία αναπτύσσεται
με ταχύτατους ρυθμούς, επειδή η νομισματική πολιτική σε όλο τον κόσμο είναι
χαλαρή», λέει ο Τσαρλς Ντουμάς, διεθυντής του βρετανικού ερευνητικού
ινστιτούτου Λόμπαρντ. «Παρατηρούμε θεαματικούς ρυθμούς ανάπτυξης στις ΗΠΑ, τη
ζώνη ευρώ και τη Βρετανία, παντού. Εκτός από την Ιαπωνία». Ο ίδιος προβλεπει
ότι αν διατηρηθούν οι τωρινές τάσεις, η τιμή του πετρελαίου θα βρεθεί πάνω από
τα 30 δολάρια. Καθώς η άνοδος της τιμής του πετρελαίου θα αρχίσει να φαίνεται
στον τιμοκατάλογο των πρατηρίων καυσίμων θα έχει και μια ευρύτερη ψυχολογική
επίδραση. «Οι κεντρικές τράπεζες ανησυχούν και για τον δεύτερο γύρο επιδράσεων
από την άνοδο της τιμής του πετρελαίου», λέει ο Χανς Ρίντεκερ της αμερικανικής
τράπεζας Τσέις Μανχάταν. «Οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου θα οδηγήσει του
καταναλωτές στο να ζητήσουν υψηλότερους μισθούς…».

Χρυσός και μέταλλα

Η ανησυχία που προκαλεί η άνοδος της τιμής του χρυσού σχετίζεται με την
επίδρασή της στην αγορά των υπολοίπων μετάλλων. Όταν ο χρυσός ανεβαίνει,
τείνει να συμπαρασύρει μαζί του και τις τιμές των άλλων πολύτιμων μετάλλων και
πρώτων υλών. Το κόστος παραγωγής της βιομηχανίας αναμένεται να αυξηθεί
προκαλώντας φόβους για άνοδο του πληθωρισμού, όταν οι επιχειρήσεις θα
«περάσουν» αυτήν την αύξηση στις τιμές των προϊόντων τους.