Γινόμαστε αύριο 6 δισεκατομμύρια

Αύριο θα γεννηθεί ο εξάκις δισεκατομμυριοστός άνθρωπος του πλανήτη, σύμφωνα
με τους υπολογισμούς των Ηνωμένων Εθνών. Η «Ημέρα των Έξι Δισεκατομμυρίων»,
όπως την ονόμασε το Ταμείο του ΟΗΕ για τον Πληθυσμό, γεννά όμως ταυτόχρονα και
δύο κρίσιμα ερωτήματα:

Θα καταφέρει, άραγε, η ανθρωπότητα να μειώσει τους ρυθμούς αύξησης του
πληθυσμού ώστε στο μέλλον να υπάρχει αρκετός χώρος, τροφή και νερό για όλους;
Ή μήπως οι αναπόφευκτες συνέπειες του υπερπληθυσμού θα είναι φτώχεια, λιμός
και απειλή για το μέλλον όλων των πλασμάτων της Γης; Μολονότι οι ρυθμοί
αύξησης του πληθυσμού έχουν σήμερα μειωθεί ­ ιδιαίτερα στις προηγμένες χώρες ­
δεν μπορούν να γίνουν ασφαλείς προβλέψεις για το μέλλον. Πολλές φορές
αποδείχθηκε ότι οι απαισιόδοξοι έκαναν λάθος, όπως συνέβη με τον Άγγλο
οικονομολόγο και ιερέα Τόμας Ρόμπερτ Μάλθους, που το 1798 είχε προειδοποιήσει
ότι χωρίς τον εκούσιο περιορισμό των γεννήσεων ο πληθυσμός της Γης θα
αυξανόταν με τη φτώχεια, την πείνα και τις ασθένειες. Όμως, ακόμη και με τις
πιο αισιόδοξες προβλέψεις, σήμερα 900 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν το
φάσμα της πείνας και 1,3 δισεκατομμύρια ζουν στο κατώτατο όριο της φτώχειας.
Για πολλές δεκαετίες ο πληθυσμός αυξανόταν περισσότερο στις φτωχές χώρες και
λιγότερο στις αναπτυγμένες. Το έτος 2050 οι κάτοικοι του πλανήτη θα φτάσουν τα
8,9 δισεκατομμύρια και σε ορισμένες περιοχές η κατάσταση θα γίνει ακόμη πιο
δραματική: το 59% των ανθρώπων θα ζει στην Ασία, το 20% στην Αφρική και το 9%
στη Λατινική Αμερική. Λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση που επικρατεί σήμερα σε
ορισμένες πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, δεν είναι βέβαιο ότι το υπόλοιπο 12%
του πληθυσμού θα απολαμβάνει μια πραγματική ή έστω σχετική ευημερία. Τροφή και
νερό θα μπορούσε να εξασφαλιστούν για όλους. Όμως στις χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης και στις ΗΠΑ υπάρχουν τεράστια πλεονάσματα, ενώ άλλα μέρη του κόσμου
μαστίζονται από λιμό.

Μεγάλο πρόβλημα η μετανάστευση

Σημαντικό πρόβλημα θα αποτελέσει και η μετανάστευση. Παρά τις προσπάθειες των
αναπτυγμένων χωρών να ανακόψουν την τάση αυτή, ολοένα και περισσότεροι
άνθρωποι που θέλουν να ξεφύγουν από τη φτώχεια αναζητούν καλύτερη τύχη σε
άλλες χώρες: το 1965 οι μετανάστες υπολογίζονταν σε 75 εκατομμύρια, ενώ σήμερα
έχουν φτάσει τα 125 εκατομμύρια. Όσο οι συνθήκες βελτιώνονται, αυξάνεται
ταυτόχρονα και το προσδόκιμο ζωής ­ σήμερα είναι τα 65 χρόνια, δηλαδή 20
περισσότερα από ό,τι ήταν το 1950 ­ με αποτέλεσμα να εντείνεται και το
πρόβλημα της φροντίδας των ηλικιωμένων. Οι άνθρωποι δεν θα μπορούσαν ποτέ να
αποδεχθούν τον εκούσιο περιορισμό των γεννήσεων που κήρυττε ο Μάλθους ως
πανάκεια για να αντιμετωπιστεί το δημογραφικό πρόβλημα του πλανήτη.
Καταβάλλονται όμως προσπάθειες ­ με την εξαίρεση του Βατικανού ­ να μειωθεί ο
αριθμός των γεννήσεων.