Θεαματική πτώση του δημόσιου χρέους το 2001

Οι κάτοχοι προμετόχων θα έχουν αυτό τον μήνα τη δυνατότητα να ανταλλάξουν τους
τίτλους τους με 600.000 μετοχές της Εθνικής Τράπεζας, με την ευκαιρία της
εισαγωγής της τελευταίας στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.

Όπως εξηγεί σε συνέντευξή του στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ο υφυπουργός Οικονομικών κ.
Νίκος Χριστοδουλάκης, τη δυνατότητα αυτή δίνει η διάθεση 2 εκατομμυρίων
μετοχών της Εθνικής, που έχει στο χαρτοφυλάκιό της η Δημόσια Επιχείρηση
Κρατικών Αξιών (ΔΕΚΑ), στο πλαίσιο αυτής της μετοχοποίησης. Όπως είναι γνωστό,
οι κάτοχοι προμετόχων έχουν δικαίωμα να ανταλλάσσουν τους τίτλους τους σε
ποσοστό έως 30% των πωλουμένων από το Ελληνικό Δημόσιο μετοχών.

«Η ανταλλαγή θα γίνει κατά προτεραιότητα των κατόχων των τίτλων και φυσικά με
την έκπτωση του 5%, που αντιστοιχεί σε 1.200 δρχ. ανά μετοχή, με βάση τη
σημερινή της τιμή», σημειώνει ο κ. Χριστοδουλάκης.

Η έκδοση των προμετόχων ήταν συνολικού ύψους 340 δισ. δρχ. Ήδη, όπως λέει ο
υφυπουργός Οικονομικών, έχουν ανταλλαγεί τίτλοι αξίας 70 δισ. δρχ., περίπου,
με μετοχές του ΟΤΕ, ενώ άλλα 15-20 δισ. δρχ. θα καλυφθούν με την Εθνική.

«Έτσι, θα απομείνουν προμέτοχα 250 δισ. δρχ. προς ανταλλαγή για τα επόμενα δύο
χρόνια για τους κατόχους ελληνικών προμετόχων και τέσσερα χρόνια για τους
κατόχους των προμετόχων ευρώ. Αυτά θα ανταλλαγούν με μετοχές όσων επιχειρήσεων
μετοχοποιηθούν εφεξής, όπως είναι η ΕΥΔΑΠ, τα ΕΛΠΕ, η ΕΤΒΑ και η Αγροτική
Τράπεζα τον επόμενο χρόνο».

Ο ίδιος διευκρινίζει, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ότι δεν θα εκδοθούν άλλα
προμέτοχα για τις επιχειρήσεις που θα μπουν στο Χρηματιστήριο πριν λήξει η
τριετία, δηλαδή έως το τέλος του 2001. Προσθέτει, όμως, ότι «επειδή το πείραμα
αποδείχθηκε ιδιαιτέρως επιτυχές, είμαι βέβαιος ότι όταν το επιτρέψει ο χρόνος
θα εξετάσουμε θετικά την επανέκδοσή τους».

Η έκδοση προμετόχων είναι ένα από τα εργαλεία που χρησιμοποιεί η ΔΕΚΑ με στόχο
τη μείωση του δημοσίου χρέους. Ο υφυπουργός Οικονομικών εκφράζεται με
ιδιαίτερη ικανοποίηση για τη χρησιμοποίηση το τελευταίο διάστημα από τη ΔΕΚΑ
μιας σειράς από τέτοια σύγχρονα χρηματοπιστωτικά εργαλεία, με σημαντικά
αποτελέσματα στον περιορισμό του χρέους.

Βεβαίως, την προσπάθεια αυτή της ΔΕΚΑ διευκολύνει το εφαρμοζόμενο πρόγραμμα
αποκρατικοποίησης, το οποίο της αποφέρει σημαντικές προσόδους. Από εκεί και
πέρα, όμως, η αξιοποίηση των προσόδων αυτών με τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα
για το δημόσιο χρέος, είναι θέμα «εκσυγχρονισμού» της ΔΕΚΑ, που, όπως λέει ο
κ. Χριστοδουλάκης, ήταν αδιανόητη πριν από δύο μόλις χρόνια.

Οι τρόποι με τους οποίους η ΔΕΚΑ αξιοποιεί τα έσοδα από τις
αποκρατικοποιήσεις, όπως λέει ο κ. Χριστοδουλάκης, είναι, μεταξύ άλλων, οι εξής:

1Η επαναγορά χρέους και συγκεκριμένα τίτλων των οποίων η λήξη επίκειται και
είναι δαπανηροί για το Ελληνικό Δημόσιο. Έτσι, υποστηρίζει ο υφυπουργός
Οικονομικών, διευκολύνεται η έκδοση στη συνέχεια νέων μακροχρόνιων τίτλων με
καλύτερα χαρακτηριστικά. Σχετική δημοπρασία, μάλιστα, έγινε την περασμένη εβδομάδα.

2Η συνεισφορά στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου δημοσίων επιχειρήσεων, με
μετοχές του χαρτοφυλακίου της ΔΕΚΑ και όχι με έκδοση ομολόγων, η οποία θα
οδηγούσε σε αύξηση του δημοσίου χρέους.

«Το τελευταίο τέτοιο παράδειγμα», σημειώνει στη συνέντευξή του ο κ.
Χριστοδουλάκης, «ήταν η Αγροτική Τράπεζα. Η συνεισφορά μας στην αύξηση του
μετοχικού της κεφαλαίου δεν εξασφαλίσθηκε με έκδοση ομολόγων του Ελληνικού
Δημοσίου, όπως θα γινόταν παλαιότερα, αλλά με διάθεση μετοχών, στο μεγαλύτερο
μέρος. Οι μετοχές, τις οποίες διαθέσαμ, ε αποτελούσαν ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο
που περιείχε ΚΑΕ, ΕΛΠΕ, ΕΤΒΑ κ.ά. Με τον τρόπο αυτό αποφύγαμε την επιβάρυνση
του δημοσίου χρέους».

«Εκτός, όμως, από την αποφυγή της αύξησης του δημοσίου χρέους», συνεχίζει ο κ.
Χριστοδουλάκης, «η μέθοδος αυτή έχει και ένα άλλο ευεργετικό αποτέλεσμα. Το
γεγονός ότι εμπλουτίζει τα χαρτοφυλάκια δημοσίων επιχειρήσεων με μετοχές
εταιρειών παρεμφερών δραστηριοτήτων, με αποτέλεσμα να διευκολύνεται και να
προωθείται σε μια απολύτως υγιή βάση η συνεργασία των επιχειρήσεων. Το γεγονός
ότι η ΑΤΕ κατέχει σημαντικό μέρος των μετοχών των ΚΑΕ, σημαίνει ότι μπορεί να
αξιοποιήσει τα ΚΑΕ, είτε για την προώθηση αγροτικών προϊόντων είτε για άλλες
τραπεζικές δραστηριότητες».

Ανταλλαγές

Οι μέθοδοι της ΔΕΚΑ για τη μείωση του δημοσίου χρέους δεν εξαντλούνται εδώ. Ο
κ. Χριστοδουλάκης αναφέρεται σε δύο ακόμη, που βρήκαν πρόσφατα τις πρώτες τους εφαρμογές:

1Οι ανταλλαγές χαρτοφυλακίου μετοχών που κατέχει η ΔΕΚΑ με τίτλους του
Ελληνικού Δημοσίου, δηλαδή χρέους, που κατέχουν δημόσιοι οργανισμοί. Η μέθοδος
αυτή εφαρμόσθηκε πρόσφατα, με την ανταλλαγή τίτλων που κατείχαν το Ταχυδρομικό
Ταμιευτήριο και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

2Η προεξόφληση μετοχών επιχειρήσεων, τις οποίες έχει λαμβάνειν η ΔΕΚΑ
στο μέλλον, μέσω της σύναψης μετατρέψιμων συναλλαγών, με τις εν λόγω
επιχειρήσεις. «Όταν η ΔΕΚΑ γνωρίζει ότι θα αποκτήσει μελλοντικά στο
χαρτοφυλάκιό της ορισμένες μετοχές, τις οποίες ενδιαφέρεται να διοχετεύσει
στην αγορά κεφαλαίων, μπορεί να προεξοφλήσει την αξία τους, λαμβάνοντας από
τώρα το κεφάλαιο το οποίο αντιστοιχεί στην αξία των μετοχών αυτών», εξηγεί ο
κ. Χριστοδουλάκης. Αυτό έγινε τον περασμένο Ιούνιο με τις μετοχές της Εθνικής
και δεν αποκλείεται να γίνει και πάλι στο μέλλον με μετοχές άλλων
επιχειρήσεων. «Με τον τρόπο αυτό», προσθέτει ο υφυπουργός Οικονομικών,
«μειώνεται από τώρα το δημόσιο χρέος, αντί να περιμένουμε ένα και δύο χρόνια,
όταν θα έρθουν τα πακέτα αυτά των μετοχών».

Μείωση του χρέους

«Όλα αυτά», συνεχίζει ο κ. Χριστοδουλάκης, «έχουν συντελέσει σε μια σημαντική
μείωση του δημοσίου χρέους και σε έναν πολύ καλύτερο προγραμματισμό των
δανειακών αναγκών του Δημοσίου».

Πέρα από τη μείωση του δημοσίου χρέους όμως, συνεχίζει ο κ. Χριστοδουλάκης,
έχει σημασία το γεγονός ότι γίνεται πλέον μία σημαντική αξιοποίηση των νέων
χρηματοπιστωτικών εργαλείων, τα οποία είναι διαθέσιμα στην εγχώρια και στις
διεθνείς αγορές. Θα ήταν παράδοξο, το Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο έχει ένα από
τα μεγαλύτερα χαρτοφυλάκια, αυτό του χρέους, να μην αξιοποιεί αυτές τις νέες
δυνατότητες, τις οποίες δημιουργούν οι αγορές. Η ΔΕΚΑ μας επέτρεψε να έχουμε
μια αξιόλογη παρουσία στις αγορές χρήματος και κεφαλαίου.

Έτσι, όπως ο ίδιος λέει, το χρέος φέτος θα μειωθεί πολύ περισσότερο απ’ όσο
προέβλεπε ο προϋπολογισμός. Μάλιστα ο ίδιος αποκαλύπτει ότι η περαιτέρω μείωση
του χρέους σε επίπεδο κάτω από το 100% του ΑΕΠ θα επιτευχθεί σε δύο χρόνια και
συγκεκριμένα στο τέλος του 2001.

«Τα πλεονεκτήματα αυτής της μείωσης», συνεχίζει, «είναι πραγματικά και
ψυχολογικά. Τα πραγματικά προκύπτουν από το γεγονός ότι όσο πιο χαμηλό χρέος
έχει μια χώρα τόσο λιγότερες δαπάνες καταβάλλει για την πληρωμή του. Αυτό
πρακτικά σημαίνει ότι όταν θα έχουμε μπει στο ευρώ, η απόσταση των ελληνικών
από τα γερμανικά επιτόκια θα είναι πολύ πιο χαμηλή από αυτήν που θα ήταν αν το
χρέος ήταν υψηλότερο. Με άλλα λόγια, διευκολύνεται η σύγκλιση των επιτοκίων.
Και επειδή υπάρχει μια αλυσιδωτή σχέση με όλο τον μηχανισμό των επιτοκίων,
αυτό σημαίνει ότι όχι μόνο τα επιτόκια δανεισμού του κράτους, αλλά και τα
επιτόκια γενικώς που θα είναι διαθέσιμα στην ελληνική αγορά για επιχειρήσεις
και για ιδιώτες θα είναι χαμηλότερα. Άρα η μείωση του δημοσίου χρέους είναι
ένα διαρκές όφελος για τη σημερινή και τις μελλοντικές γενεές, οι οποίες σε
τίποτα δεν φταίνε να επωμίζονται τις δημοσιονομικές παρεκκλίσεις των γονέων τους».

«Το ψυχολογικό πλεονέκτημα», σημειώνει ο κ. Χριστοδουλάκης, «είναι ότι η χώρα
μας θα φύγει από την κατηγορία εκείνων των χωρών, οι οποίες αναφέρονται συχνά
με αρνητικό τρόπο επειδή το χρέος τους είναι πάνω από 100% του ΑΕΠ τους. Είναι
ένα ψυχολογικό φράγμα, το οποίο με την πολιτική που ακολουθούμε σε δύο χρόνια
θα το έχουμε καταρρίψει».

Μάλιστα, ο ίδιος παρατηρεί ότι η επίδοση αυτή θα μπορούσε να είχε σημειωθεί
νωρίτερα και συγκεκριμένα το 2000, αν δεν υπήρχε το θέμα της προσαρμογής της
ισοτιμίας της δραχμής τον επόμενο χρόνο, η οποία θα αυξήσει λογιστικά το
εξωτερικό χρέος. Όπως είναι γνωστό, το 2000 η δραχμή αναμένεται να
διολισθήσει, προκειμένου να επανέλθει στην κεντρική της ισοτιμία, με την οποία
θα ενταχθεί στο ευρώ.

Επιτόκια ομολόγων

Εκτός από το φράγμα του 100% του ΑΕΠ, σε ό,τι αφορά το χρέος, ο κ.
Χριστοδουλάκης είναι ικανοποιημένος γιατί ήδη έσπασε ένα άλλο, μικρότερης
σημασίας, φράγμα. Τα επιτόκια των δεκαετών ομολόγων έχουν πλέον λιγότερες από
170 μονάδες απόσταση από τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά, κατά μέσο όρο, από τις αρχές
του χρόνου. Αυτή η εξέλιξη όχι μόνο οδηγεί με ασφάλεια στην ικανοποίηση του
σχετικού κριτηρίου ένταξης στην ΟΝΕ, αλλά και μεταφράζεται σε μεγάλη
εξοικονόμηση δαπανών για το Δημόσιο.

Σήμερα, λέει ο κ. Χριστοδουλάκης, δανειζόμαστε με επιτόκιο 5,6% για τη
δεκαετία, όσο ακριβώς ήταν το επιτόκιο χωρών, όπως η Πορτογαλία και η Ισπανία,
τον Μάιο και τον Ιούνιο.