ΔΡΟΜΟΙ

Ο αρχαιολόγος…

… μπορεί άραγε να είναι απλώς ένας ευφημισμός για τον τυμβωρύχο; Οι Βρετανοί
αρχαιολόγοι πανηγυρίζουν για τις δέκα χιλιάδες αιγυπτιακές μούμιες που
ανακαλύφθηκαν στο Δέλτα του Νείλου και που «ευτυχώς ξέφυγαν για δυο χιλιάδες
χρόνια από τα χέρια των τυμβωρύχων». Είναι άραγε να χαίρεται κανείς γι’ αυτό ή
να λυπάται; Πάντως, ο αρθρογράφος της «Ντέιλι Τέλεγκραφ» Τζον Κέισι δεν κρύβει
τη θλίψη του που αυτές οι μούμιες δεν μπορούν πια να «κοιμηθούν» για άλλες δυο
χιλιάδες χρόνια. Γιατί οι αρχαιολόγοι του δέκατου ένατου και του εικοστού
αιώνα αποδείχτηκαν οι πιο επίμονοι, επιδέξιοι και επαίσχυντοι τυμβωρύχοι στην
ιστορία. Η ταφή των νεκρών είναι μια στοιχειώδης ανθρώπινη εκδήλωση. Για τον
Χέγκελ, είναι ένας τρόπος για να μετατρέπουμε τον θάνατο από κάτι που απλώς
συμβαίνει, σε κάτι που καταλαβαίνουμε. Για μερικούς αρχαιολόγους, οι αρχαίοι
νεκροί υπάρχουν μόνο και μόνο για να τους εξασφαλίζουν δουλειά και
εντυπωσιακές ανακοινώσεις.

Η απόδειξη…

… βρίσκεται στο Μουσείο της Βολτέρα στην Ιταλία. Εκεί, σε όλη του τη ζωή, ο
τοπικός αρχαιολόγος (και ιερέας) ανέσκαψε δεκάδες ετρουσκικούς τάφους. Όλοι
τους είναι ίδιοι και απαράλλαχτοι: πλαγιασμένοι σύζυγοι, αγκαλιασμένοι στον
θάνατο. Θα αρκούσε ένας από αυτούς τους τάφους για να τα πει όλα για τους
Ετρούσκους. Η επιστημονική πρόφαση της μαζικής τυμβωρυχίας δείχνει πόσο είναι
υποκριτικοί και υπεροπτικοί οι σύγχρονοι αρχαιολόγοι. Κάποτε, ο Σαντάτ της
Αιγύπτου απηύδησε να βλέπει ημίγυμνους τους Φαραώ του στο Μουσείο του Καΐρου.
Έκλεισε την αίθουσα με τις μούμιες και λογάριαζε να τις ξαναθάψει. Μα, μετά τη
δολοφονία του, όταν η τρομοκρατία των ισλαμιστών κατέστρεψε τον τουρισμό, η
αίθουσα ξανάνοιξε και οι μούμιες παραδόθηκαν πάλι στα αδηφάγα βλέμματα των περιέργων.

Η βεβήλωση…

… όμως η πιο βάρβαρη έρχεται μερικές φορές μέσα από τον κινηματογράφο. Η
«Μούμια» του Στίβεν Σόμερς, γράφει η «Στάμπα», δεν δείχνει κανένα έλεος για
την αρχαία Αίγυπτο. Με φωνή επιβλητική, ο αφηγητής τοποθετεί τις πυραμίδες της
Γκίζας στις αρχαίες Θήβες. Σαν μην έφτανε αυτό, η ταινία ασελγεί και στη
σύγχρονη ιστορία, βάζοντας Γάλλους να πολεμούν εναντίον Αράβων κάπου στη
δεκαετία του 1920. Τι γύρευαν οι Γάλλοι στην Αίγυπτο, τότε που ήταν βρετανικό
προτεκτοράτο; Χολιγουντιανή αδεία. Εκτός από τα δισεκατομμύρια που διαθέτουν
τα αμερικανικά στούντιο για ειδικά εφέ, μήπως θα έπρεπε να διαθέσουν μερικά
και στην ιστορική έρευνα;

Από αιγυπτιακό…

… βαμβάκι είναι φτιαγμένη η πουκαμίσα που φοράει η Νικόλ Κίντμαν στις πιο
«καυτές» σκηνές της ταινίας του Στάνλεϊ Κιούμπρικ «Eyes Wide Shut», που
προβάλλεται με επιτυχία σε όλον τον κόσμο. Μα ακόμη μεγαλύτερη επιτυχία έχει η
πουκαμίσα, λένε οι κατασκευαστές εσωρούχων Χάνρο. Τέτοιο μάρκετινγκ δεν το
περίμεναν. Οι πωλήσεις έχουν εκτοξευτεί στα ύψη. Γιατί, εξηγεί εκπρόσωπος της
ελβετικής εταιρείας, η πουκαμίσα που φοράει η Κίντμαν στην ερωτική σκηνή με
τον πραγματικό και κινηματογραφικό σύζυγό της Τομ Κρουζ «είναι συναισθηματικά
φορτισμένη για τους πελάτες μας». Όμως, το να φοράει μια γυναίκα ένα εσώρουχο
με «συναισθηματική φόρτιση» μπορεί να αποδειχτεί επικίνδυνο. Γιατί πάντα θα
της θυμίζει Εκείνον και όποτε ερωτεύεται έναν Άλλο, θα πρέπει να το βάζει κατά
μέρος, αφού όποτε το φοράει θα είναι σαν να ξαναμπαίνει στην κρεβατοκάμαρά της
Εκείνος, σαν μούμια, που επιστρέφει για να πάρει την εκδίκησή της. (Θα άξιζε
σε πολλούς τέτοια εκδίκηση).