ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Μαρξ, ο κορυφαίος

Απρόβλεπτοι και ατίθασοι, οι χρήστες του Internet ανέδειξαν τον Κάρολο Μαρξ
μεγαλύτερο διανοητή της χιλιετίας. Καλά, δεν άκουσαν τις τελευταίες δηλώσεις
του Τόνυ Μπλαιρ;

Καρλ Μαρξ: ένα άγαλμα του ιδρυτή του κομμουνισμού με τον γλύπτη, στο Τσέμνιτς, το 1965

Τελικά, αυτοί οι διαγωνισμοί μέσω του Διαδικτύου όλο εκπλήξεις επιφυλάσσουν.
Πρόσφατα, το περιοδικό «ΤΙΜΕ» ανακάλυψε με φρίκη ότι στο διαγωνισμό που
οργάνωσε για τη μεγαλύτερη προσωπικότητα του αιώνα πρώτος αναδείχθηκε όχι ο
Τσώρτσιλ, όπου συνέκλιναν όλες οι εκτιμήσεις, αλλά ένας άγνωστος βρετανός
ποδοσφαιριστής! Οι υπεύθυνοι ζήτησαν συγγνώμη, ο διαγωνισμός ακυρώθηκε και ο
ποδοσφαιριστής κέρασε τους φίλους του σαμπάνιες. Την περασμένη εβδομάδα ήταν η
σειρά του BBC να δοκιμάσει μια ανάλογη έκπληξη. Στην ψηφοφορία με το ερώτημα
«Ποιος είναι ο μεγαλύτερος στοχαστής της χιλιετίας;» ο Αϊνστάιν κέρδισε μόλις
τη δεύτερη θέση. Ο Δαρβίνος ήλθε τέταρτος. Και δημοφιλέστερος όλων, πρώτος των
πρώτων, ανεδείχθη ο συγγραφέας του Κεφαλαίου.

Τέτοιο θράσος; Τέτοια άγνοια; Να βγάλουν πρώτο τον θεωρητικό της πάλης των
τάξεων, ακριβώς την εβδομάδα που ο βρετανός πρωθυπουργός βροντοφώναξε στο
συνέδριο του κόμματός του ότι «η πάλη των τάξεων τελείωσε, αρχίζει τώρα η μάχη
για την ισότητα των ευκαιριών»; Το πρώτο που σκέφτηκαν οι αρμόδιοι του BBC
ήταν να αποδώσουν το αποτέλεσμα στην αφέλεια των ψηφισάντων. Αυτοί δεν ήταν
που ανέδειξαν καλύτερο μουσικό της χιλιετίας όχι τον Μπετόβεν ή τον Μπαχ, αλλά
τον Πωλ ΜακΚάρτνεϋ; Ναι, αλλά οι ίδιοι έβγαλαν καλύτερο συγγραφέα της
χιλιετίας τον Σαίξπηρ, επιλογή απολύτως αποδεκτή και σεβαστή. Εδώ έδειξαν
ωριμότητα κι εκεί όχι; Κι αν σε τελευταία ανάλυση δεν έχουμε εμπιστοσύνη στην
κρίση αυτών που «σερφάρουν» στο Internet, γιατί τους καλούμε να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς;

Ίσως πάλι να ήταν συνωμοσία. Μπορεί να ψήφισαν μαζικά τον Μαρξ οι κουβανοί
κομμουνιστές ύστερα από εντολή του Φιντέλ. Πώς εξηγείται, άλλωστε, ότι ο
γερο-Κάρολος πέρασε τον Αϊνστάιν στο φωτο-φίνις, την τελευταία μέρα του
διαγωνισμού; Η αμηχανία των οργανωτών επιτάθηκε από το γεγονός ότι τις ημέρες
ακριβώς που κορυφωνόταν ο διαγωνισμός κυκλοφόρησε στη Βρετανία μια καινούργια
βιογραφία του Μαρξ, που χαρακτηρίζεται αιρετική και απομυθοποιητική. Ο
συγγραφέας Φράνσις Ουίν παρουσιάζει την ανθρώπινη πλευρά του ιδρυτή του
κομμουνισμού και οι χαρακτηρισμοί του είναι ιδιαίτερα σκληροί. Ο Μαρξ ήταν
ένας σαδιστής φαυλόβιος, που ζούσε εις βάρος του φίλου του του Ένγκελς. Ένας
αφοσιωμένος οικογενειάρχης, που όμως άφησε έγκυο την οικιακή του βοηθό. Ένας
εύθυμος οικοδεσπότης, που τα κατάφερε όμως να τσακωθεί με όλους τους φίλους
του. Ένας ευσυνείδητος στοχαστής, στον οποίο ­ τι περίεργο! ­ άρεσαν το ποτό,
τα πούρα και τα ανέκδοτα.

Μαρξ, ο αντιφατικός: ουδεμία έκπληξη για όσους είναι έστω και λίγο
εξοικειωμένοι με τον φιλόσοφο και το έργο του. Κι αν το BBC θεωρεί αυτή την
ιδιότητα μειονέκτημα, εκείνοι που τον ψήφισαν ασφαλώς διαφωνούν. Η εποχή μας
δεν είναι επιεικής με τους ήρωες. Κι αυτό δεν είναι δείγμα αφέλειας, αλλά
ωριμότητας και σωφροσύνης.