ΔΡΟΜΟΙ

Οι επιστήμονες…

… έχουν κοινωνική ευθύνη; Η συζήτηση για τα γενετικώς μεταλλαγμένα
τρόφιμα είναι ένα θαυμάσιο παράδειγμα για το πόσο μπορεί να είναι επιβλαβής
για την υγεία και την ποιότητα ζωής του ανθρώπου η εκμετάλλευση των νέων
ανακαλύψεων. Πολλοί επιστήμονες αρχίζουν ήδη να κάνουν τη διάκριση ανάμεσα
στην επιστήμη και την τεχνολογία. Δεν μπορούν να κρύψουν τις ανησυχίες τους
για την αυξανόμενη εξουσία και επιρροή που ασκούν οι εταιρείες βιοτεχνολογίας.
Η κυριότερη από αυτές τις ανησυχίες, λέει ο Λιούις Βόλπερτ, καθηγητής της
Βιολογίας στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου, είναι ότι «εκτιμητής» των
κινδύνων δεν είναι πια η κοινή λογική αλλά η αγορά. Αν τα μεταλλαγμένα τρόφιμα
είναι επικίνδυνα, δεν πρέπει να προχωρήσει η παραγωγή τους. Αν κάποιοι
άνθρωποι στον κόσμο πεινούν, αυτό δεν έχει να κάνει με την ποσότητα των
τροφίμων που έχουν στη διάθεσή τους, αλλά με τις πολιτικές και οικονομικές
αποφάσεις για την κατανομή τους. Όταν η επιστήμη ασκείται με ανακοινώσεις
Τύπου ­ όπως κάνουν οι εταιρείες βιοτεχνολογίας όποτε βλέπουν να πέφτει η
μετοχή τους ­ τότε είναι απαράδεκτη.

Η ώρα της αλήθειας…

… για τα μεταλλαγμένα τρόφιμα πλησιάζει. Η αντίσταση των καταναλωτών
μεγαλώνει. Είναι άραγε υπερβολική; αναρωτιέται η αμερικανική εφημερίδα
«Κρίστιαν Σάιενς Μόνιτορ». Ίσως, αν σκεφτεί κανείς πως οι αγορές δεν είναι
ακριβώς πλημμυρισμένες από «φονικές τομάτες». Είναι όμως πλημμυρισμένες από
κινδύνους και από ψέματα πως με τα μεταλλαγμένα τρόφιμα θα ξεπεινάσει κάθε
πεινασμένος. Ο πληθυσμός της Γης θα διπλασιαστεί σε δύο δεκαετίες χωρίς τη
βοήθεια των μεταλλαγμένων τροφίμων. Τα έργα των εταιρειών βιοτεχνολογίας
διαψεύδουν τα λόγια τους πως εργάζονται για τα καλό των πεινασμένων. Αντίθετα,
στρέφουν τα γονίδια εναντίον τους. Οι γενετικές «ωρολογιακές βόμβες» που
φυτεύουν μέσα στους βιομηχανοποιημένους σπόρους τους αχρηστεύουν τα φυτά ώστε
να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν σπόροι από αυτά για δεύτερη σπορά. Έτσι οι
αγρότες είναι υποχρεωμένοι να αγοράζουν κάθε χρόνο σπόρους από τις εταιρείες.

Οι «προαγωγοί»…

… της μεταλλαγμένης πείνας δεν θέλουν να φέρουν τα προϊόντα τους
ειδική σήμανση που να προειδοποιεί το καταναλωτικό κοινό ότι έχουν υποστεί
μετάλλαξη. Αυτό ενισχύει τις υποψίες, όπως και τη σύγχυση. Στη Βρετανία, ας
πούμε, όπου ψηφίστηκε σχετικός νόμος, τα εστιατόρια δεν ξέρουν πώς να τον
εφαρμόσουν. Σύμφωνα με έρευνα της εφημερίδας «Ιντιπέντεντ», κανένα βρετανικό
εστιατόριο δεν πρόκειται να βάλει την ένδειξη «γενετικώς μεταλλαγμένο» στο
μενού του. Κανένα δεν πρόκειται να διαφημίσει πως δεν σερβίρει μεταλλαγμένα
φαγητά, αλλά και κανένα δεν είναι διατεθειμένο να εγγυηθεί πως δεν ταΐζει τους
πελάτες του με υλικά που έχουν υποστεί μετάλλαξη.

Το ζήτημα…

… είναι γενικότερο: τι μπορεί να κάνει η ανθρωπότητα με την ολοένα
και πιο μεγάλη ικανότητά της να χειρίζεται τις βιολογικές «πρώτες ύλες»; Και
ένα είναι βέβαιο: ότι το ζήτημα με τις μεταλλαγμένες καλλιέργειες δεν μπορεί
να λυθεί ούτε από τις «ελεύθερες» αγορές ούτε από την ασύδοτη προπαγάνδα.