Οι κολοσσοί υποκλίνονται

Τα κανάλια μάχονται σκληρά για να αναλάβουν τις μεταδόσεις των αθλητικών γεγονότων

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ της ψηφιακής τεχνολογίας στην τηλεόραση έβαλε φωτιά στο ποδόσφαιρο.
Το πλέον λαοφιλές άθλημα βρέθηκε στο επίκεντρο δικαστικής διαμάχης στην
Αγγλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ελβετία, αλλά και την
Ελλάδα, καθώς η κύρια πηγή εσόδων του είναι η τηλεόραση και από την άλλη το
κέντρο γύρω από το οποίο περιστρέφεται η συνδρομητική TV είναι κυρίως το ποδόσφαιρο.

Η αγορά της ψηφιακής τηλεόρασης αναπτύσσεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς σε
ολόκληρη την Ευρώπη και οι τηλεοπτικές εταιρείες είτε επιδιώκουν να συνάψουν
χρυσοφόρες συμφωνίες με ποδοσφαιρικές Α.Ε. είτε τις αγοράζουν. Όπως στην
περίπτωση της Netmed Β.V. με την ΠΑΕ ΑΕΚ, όταν κρίνουν ότι μια τέτοια κίνηση
θα τους εξασφαλίσει την εικόνα με μικρότερο κόστος.

Η Κομισιόν

Η ένταση γύρω από τα τηλεοπτικά δικαιώματα για το ποδόσφαιρο και η συνεχής
είσοδος στο άθλημα επιχειρηματιών που έχουν απώτερο στόχο την εκμετάλλευση της
ψηφιακής TV θορύβησε ακόμη και την Κομισιόν, η οποία ανακοίνωσε την έναρξη
έρευνας για το θέμα. Όμως, από τη φουρτούνα δεν γλίτωσαν ούτε τα ίδια τα μέλη
της αρμόδιας επιτροπής που συστάθηκε και τα οποία αντικαταστάθηκαν μετά την
σκανδαλολογία ότι έπαιζαν παιχνίδια συμφερόντων. Είναι χαρακτηριστικό της
έντασης που επικρατεί ένα περιστατικό που συνέβη πρόσφατα σε ισπανικό γήπεδο.
Σε ένα παιχνίδι της Μαγιόρκα, εκπρόσωποι δύο αντίπαλων ψηφιακών καναλιών που
έχουν δικαιώματα κάλυψης της Primera Division ήλθαν στα χέρια στο φουαγιέ του
γηπέδου μπροστά στα μάτια των έκπληκτων θεατών. Με τον τρόπο αυτό βέβαια δεν
λύνονται συνήθως οι διαφορές…

Στην Αγγλία το BSkyB είναι ο απόλυτος κυρίαρχος προς το παρόν. Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ πάντως έχει ήδη ιδρύσει τηλεοπτικό σταθμό

Σε αυτή την παρτίδα σκάκι της ψηφιακής, στην οποία παίζονται δισεκατομμύρια
δολάρια, οι παίκτες δεν είναι μόνο δύο. Από τη μία τα συνδρομητικά κανάλια που
είναι εταιρείες πολυεθνικές και πανίσχυρες οικονομικά. Από την άλλη οι
ποδοσφαιρικές εταιρείες που έχουν ιστορία, εμπορικότητα, εκατομμύρια οπαδούς,
αλλά οι περισσότερες υποφέρουν από άδεια ταμεία. Οι κατά τόπους Λίγκες και
Ομοσπονδίες προσπαθούν κι αυτές για το δικό τους συμφέρον να κρατήσουν στα
χέρια τους την διαπραγμάτευση της εικόνας από τα πρωταθλήματά τους. Οι εθνικές
κυβερνήσεις δεν έχουν αποφασίσει ακόμη αν θα αφήσουν τον ανταγωνισμό ελεύθερο
ή αν θα θελήσουν να επιβάλουν τους δικούς τους κανόνες. Και τέλος η Ευρωπαϊκή
Ένωση και η ΟΥΕΦΑ που βλέπουν με διαφορετικό μάτι η κάθε μία τις δραματικές
εξελίξεις στο ποδόσφαιρο.

Προς το παρόν δεν υπάρχει ενιαίο πλαίσιο κανόνων για τα τηλεοπτικά δικαιώματα
στον αθλητισμό, με αποτέλεσμα οι πιο ισχυροί του παιχνιδιού, που είναι σήμερα
οι τηλεοπτικές εταιρείες, να λειτουργούν με τους δικούς τους νόμους και
ανάλογα πάντα με τις ιδιαιτερότητες της αγοράς σε κάθε χώρα. Στην
«αναμπουμπούλα ο λύκος χαίρεται», λέει ο λαός, αλλά μη νομίζετε ότι ο λύκος,
που στην περίπτωσή μας είναι τα κανάλια, βγαίνει πάντα κερδισμένος. Αυτό το
διαπίστωσε πρόσφατα και ο μεγάλος Ρούμπερτ Μέρντοχ που προσπάθησε μάταια να
κυριαρχήσει στην ιταλική αγορά.

Κυρίαρχος ο Μπερλουσκόνι

Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι (πάνω) και ο Ρούπερτ Μέρντοχ (κάτω) είναι κυρίαρχοι του παιχνιδιού σε Ιταλία και Αγγλία, αντίστοιχα

Στην Ιταλία, λοιπόν, η News Corp του Μέρντοχ προσπάθησε να ελέγξει το ψηφιακό
κανάλι Stream και να νικήσει την πανίσχυρη ομάδα του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, του
Canal Plus και της RAI. To τραστ που κινούσε ο Ιταλός πρώην πρωθυπουργός
συμφώνησε κατ’ αποκλειστικότητα με την Ίντερ, την Μίλαν, την Γιουβέντους και
τη Νάπολι και ο Μέρντοχ πέρασε στην αντεπίθεση προσφέροντας 2,5 δισ. δολάρια
για ολόκληρο το campionato. Όμως, ο Αυστραλός μεγιστάνας των ΜΜΕ δεν είχε
υπολογίσει την αντίδραση της ιταλικής κυβέρνησης που ψήφισε νόμο με τον οποίο
κανένας τηλεοπτικός φορέας δεν μπορεί να κατέχει πάνω από το 60% των
δικαιωμάτων του campionato. Είναι φανερό ότι το παιχνίδι δεν υπόκειται μόνο
στους κανόνες του ανταγωνισμού. Διότι ο μεν Μέρντοχ έμεινε μόνο με επτά ομάδες
του ιταλικού πρωταθλήματος ο δε συνασπισμός του Μπερλουσκόνι έχει τώρα 11
ξεπερνώντας κατά 1% το όριο που επέβαλε ο νόμος.

Προβλήματα για το CANAL PLUS

Και στη Γαλλία, όμως, το Canal Plus βρέθηκε αντιμέτωπο με τον παρεμβατισμό της
κυβέρνησης. Η 15ετής συμφωνία του με την γαλλική Λίγκα ανατράπηκε γιατί οι
ομάδες θεώρησαν λίγα τα 121 εκατ. δολάρια το χρόνο. Στον πόλεμο που ακολούθησε
το κανάλι υποχρεώθηκε να μοιρασθεί τα δικαιώματα με το αντίπαλο TPS και με τον
τρόπο αυτό οι γαλλικές ομάδες υπερδιπλασίασαν τα ετήσια έσοδά τους από την τηλεόραση.

Προβλήματα αντιμετώπισε το Canal Plus και στην Ισπανία, όπου συνεργάζεται με
τοπικό δίκτυο. Το 1997 η κοινοπραξία αυτή υπέγραψε συμφωνία 5ετούς
αποκλειστικής εκμετάλλευσης των ψηφιακών δικαιωμάτων αλλά η εταιρεία που τα
πούλησε αγοράστηκε από τον ισπανικό οργανισμό τηλεπικοινωνιών, ο οποίος όμως
έχει στη κατοχή του τον μεγάλο αντίπαλο της κοινοπραξίας, το ψηφιακό κανάλι
Via Digital. Η ισπανική κυβέρνηση πήρε το μέρος του κρατικού οργανισμού και η
κοινοπραξία του Canal Plus αναγκάστηκε να μοιρασθεί τα δικαιώματα με τον
αντίπαλό της για την επόμενη δεκαετία.

Βασιλιάς ο Μέρντοχ

Η τηλεοπτική κάμερα αποτελεί το μάτι εκατομμυρίων οπαδών στο γήπεδο

Στην Αγγλία κυριαρχεί ο Μέρντοχ μέσω του BskyB που από το 1992 έχει τα
αποκλειστικά δικαιώματα της Premier Ship. Μάλιστα η κυριαρχία αυτή ενισχύθηκε
τον περασμένο Ιούλιο όταν το ανώτατο δικαστήριο αποφάσισε υπέρ της κεντρικής
διαχείρισης των δικαιωμάτων από την αγγλική Λίγκα. Το BskyB θα πληρώσει για
την τετραετία 1997-2001 372 δισ. δραχμές αλλά η απόφαση του ανώτατου
δικαστηρίου του δίνει προβάδισμα και για την εφαρμογή της ψηφιακής TV που εδώ
και μερικές εβδομάδες κάνει τα πρώτα βήματά της στην Αγγλία. Πολλοί λένε ότι η
αγγλική δικαιοσύνη αποκατέστησε έτσι τις σχέσεις του πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ
με τον Μέρντοχ που είχαν διαταραχθεί πριν από μερικούς μήνες όταν ο μεγιστάνας
προσπάθησε να αγοράσει το 14% των μετοχών της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και η
επιτροπή ανταγωνισμού ακύρωσε τη συμφωνία. Από τότε πάντως ο Μέρντοχ δεν
έμεινε με σταυρωμένα τα χέρια. Πριν από ένα μήνα το BskyB αγόρασε το 9,9% των
μετοχών της Λιντς και ετοιμάζεται να πάρει το ίδιο ποσοστό της Άστον Βίλα. Η
ανταγωνίστρια Granada αγόρασε το 9,9% της Λίβερπουλ και βρίσκεται σε επαφές
για το αντίστοιχο ποσοστό της Άρσεναλ. Άλλες ψηφιακές εταιρείες ετοιμάζονται
κι αυτές να αγοράσουν το 10% (είναι το όριο που θέτει ο νόμος) αγγλικών
ομάδων. Κι όλα αυτά γιατί μετά το 2001, που λήγει η σύμβαση του BskyB με την
αγγλική Λίγκα τα τηλεοπτικά δικαιώματα του αγγλικού πρωταθλήματος θα βγουν και
πάλι σε πλειστηριασμό.

Δύο αντίπαλοι

Στην Ελλάδα η ΑΕΚ έγινε πρόσφατα η πρώτη ομάδα της χώρας που πέρασε στα χέρια
τηλεοπτικού σταθμού με την αγορά του 40% των μετοχών της Enic Hellas και
σύντομα θα περάσει κατά απόλυτη πλειοψηφία στην πολυεθνική. Επίσης ο ΠΑΟΚ έχει
κοινή ιδιοκτησία με εταιρεία ψηφιακής τηλεόρασης. Σχέδια ψηφιακής τηλεόρασης
με αντικείμενο εκμετάλλευση αθλητικών γεγονότων κάνει και ο ιδιοκτήτης της ΠΑΕ
Άρης, Δημήτρης Κοντομηνάς. Η λήξη της ισχύουσας σύμβασης ΕΠΑΕ-Netmed το
καλοκαίρι του 2001 και η ελεύθερη διαπραγμάτευση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων
από τις ίδιες τις ΠΑΕ που προβλέπει ο νέος αθλητικός νόμος έχουν ανάψει φωτιές
και στο ελληνικό ποδόσφαιρο με το υπάρχον συνδρομητικό κανάλι να έχει ήδη
συμφωνήσει με 14 ομάδες Α’ και Β’ Εθνικής για την εικόνα των εντός έδρας
αγώνων τους στο μέλλον.