Το ελληνικό Ίντερνετ βρίσκεται στο λίμιτ-απ

Στο κατώφλι του 21ου αιώνα μία νέα εποχή ανατέλλει. Το Ίντερνετ είναι το
νέο σύνορο της ανθρωπότητας. Η «καινούργια» Άγρια Δύση, που περιμένει να την
κατακτήσουμε. Επιστρέφοντας στον απλό πολίτη λίγη από τη δύναμη της φωνής του,
που έχει χάσει εδώ και αιώνες. Χαρίζοντας πλούτη, πνευματικά και οικονομικά,
γκρεμίζοντας σύνορα και προκαταλήψεις, φέρνοντας τους ανθρώπους πιο κοντά.
Όπως καθετί καινούργιο και άγνωστο, όμως, εγκυμονεί κινδύνους και χρειάζεται
προσοχή. Η κακή του χρήση μπορεί να μας παρασύρει σε παγίδες, να βλάψει
ανθρώπους, να βοηθήσει απατεώνες.

Αυτή την εβδομάδα, το Ίντερνετ σβήνει τα 30 του κεράκια. Στην αρχή ήταν
μόνο για τους λίγους, τους έχοντες γνώση, όραμα και χρήμα ­ απαραίτητα
οποιαδήποτε δύο από τα τρία στοιχεία. Αργά αλλά σταθερά άπλωσε τα ηλεκτρονικά
του πλοκάμια και σε άλλα επίπεδα της κοινωνίας, σε μη ειδικούς στους
υπολογιστές, σε μαθητές, καθηγητές, επαγγελματίες, νοικοκυρές. Πολλοί
οραματιστές του Δικτύου παλεύουν εδώ και χρόνια να το κάνουν οικείο στους
αμόρφωτους, τους άπορους, τους λιγότερο τυχερούς. Γιατί πιστεύουν ακράδαντα
ότι αυτό θα τους βοηθήσει να αποκτήσουν ένα καλύτερο μέλλον. Ώστε να μην
γίνουν «οι αναλφάβητοι» του νέου ψηφιακού κόσμου.

Σήμερα, περισσότεροι από 200 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο
επισκέπτονται σχεδόν καθημερινά τον κυβερνοχώρο μέσα από την οθόνη ενός
υπολογιστή και το νούμερο αυξάνεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Οι νόμοι και οι
κανόνες συμπεριφοράς του Δικτύου διαμορφώνονται σιγά σιγά, σχεδόν ψηλαφιστά.
Μέσα από την καθημερινή εμπειρία, μαθαίνοντας από τα λάθη μας. Είμαστε ακόμα
στην αρχή μιας νέας συναρπαστικής εποχής.

Ο Βίντον Σερφ, ένας από τους «πατέρες» του Ίντερνετ, σε μία επίσκεψή του
πέρυσι στην Ελλάδα αποκάλεσε το Δίκτυο «το Ελ Ντοράντο του 20ού αιώνα»: ένα
απέραντο χρυσωρυχείο όπου δεν πλουτίζουν μόνο οι χρυσοθήρες, αλλά αυτοί που
τους πωλούν τις τσάπες και τις αξίνες. «Στο μέλλον, όλα όσα χρησιμοποιούμε
στην καθημερινή μας ζωή, θα είναι συνδεδεμένα με το Δίκτυο, από τη ζυγαριά
μέχρι το ψυγείο και από το αυτοκίνητο μέχρι το πλυντήριο πιάτων».

Μπορεί στη χώρα του η καθημερινή χρήση του κυβερνοχώρου να πλησιάζει
περισσότερο την περιγραφή του Αμερικανού επιστήμονα, στην Ελλάδα όμως το
Ίντερνετ σιγά σιγά αφήνει πίσω του τα πρώτα βήματα και περνά στο δεύτερο
στάδιο εξάπλωσής του, αυτό της «καταξίωσης» στη συνείδηση του μέσου Έλληνα.

Τριακόσιες χιλιάδες Έλληνες, ιδιώτες, επιχειρηματίες και μέλη της ακαδημαϊκής
κοινότητας το χρησιμοποιούν καθημερινά για να επικοινωνήσουν, να εργαστούν, να
μάθουν, να ενημερωθούν, να ψωνίσουν, να διευκολύνουν τη ζωή τους. Οι ρυθμοί
ανάπτυξης πλησιάζουν το 100%. Οι ειδικοί υπολογίζουν ότι το 2000 θα φτάσουν
τους 450.000 χρήστες και σε δύο χρόνια το ένα εκατομμύριο. Οι Έλληνες δαπανούν
συνολικά 1,3 δισεκατομμύρια δραχμές τον χρόνο σε αγορές προϊόντων και
υπηρεσιών μέσω του Ίντερνετ και το ποσό αυτό θα αυξάνεται συνεχώς τα επόμενα
χρόνια, καθώς το ηλεκτρονικό εμπόριο θα ανθήσει και στη χώρα μας: μέσα στον
επόμενο χρόνο οι ηλεκτρονικές αγορές των Ελλήνων θα ξεπεράσουν τα έξι
δισεκατομμύρια δρχ.

Περισσότερα από 5.000 άτομα απασχολούνται επαγγελματικά στον χώρο του
ελληνικού Ίντερνετ, στις εταιρείες που παρέχουν πρόσβαση, που σχεδιάζουν και
φιλοξενούν σελίδες web, που πωλούν υπηρεσίες του Δικτύου. Σύμφωνα με
εκτιμήσεις του κ. Παντελή Τζωρτζάκη, διευθύνοντος συμβούλου της FORTHnet, και
του κ. Γιώργου Επιτήδειου, προέδρου της Ένωσης Ελλήνων Επαγγελματιών Ίντερνετ,
ο τζίρος του χώρου φτάνει τα 10 δισ. δραχμές. Πριν από δύο χρόνια, ήταν μόλις
τρία δισ. Οι ρυθμοί ανάπτυξης σε αυτόν τον τομέα πλησιάζουν το 70% τον χρόνο.
«Η αγορά του Ίντερνετ στην Ελλάδα είναι ακόμα μικρή. Τουλάχιστον για τα
επόμενα πέντε χρόνια, οι αλλαγές στον χώρο θα είναι επαναστατικές», τονίζει ο
κ. Επιτήδειος.

Η εξάπλωση του Δικτύου ρίχνει και το κόστος του για τον τελικό χρήστη. Τα
μηνιαία πάγια πρόσβασης μειώνονται, καθώς και τα τέλη τηλεφωνικής σύνδεσης. Με
τον ΕΠΑΚ (Ενιαίος Πανελλαδικός Αριθμός Κλήσης), μία ώρα στο Δίκτυο στοιχίζει
120 δρχ. Υπολογίζοντας ότι ο μέσος Έλληνας χρήστης περνάει κατά μέσο όρο 8-10
ώρες την εβδομάδα στον κυβερνοχώρο τού κοστίζει περίπου 10.000 δρχ. τον μήνα.

«Το τοπίο του Ίντερνετ στην Ελλάδα ωριμάζει. Μειώνεται το κόστος, βελτιώνεται
η υποδομή και αυξάνεται το αξιόλογο ελληνικό περιεχόμενο, όλα προβλήματα που
αντιμετωπίσαμε έντονα τα πρώτα χρόνια», επισημαίνει ο κ. Τζωρτζάκης. Η
FORTHnet θα είναι η πρώτη εταιρεία του χώρου που θα μπει το 2000 στο
Χρηματιστήριο, σηματοδοτώντας έτσι μία νέα εποχή για το ελληνικό Ίντερνετ. Η
μέχρι τώρα εμπειρία του ανθρώπου από τον κυβερνοχώρο έχει αποδείξει ότι όταν
χρησιμοποιηθεί για καλό σκοπό, το Ίντερνετ μπορεί να κάνει θαύματα, να
ομορφύνει τον κόσμο μας, να σώσει ζωές. Μεγαλώνει τους ορίζοντες των μικρών
μαθητών στους Αρκούς και τους Λειψούς, χαρίζοντάς τους νέα γνώση και φίλους σε
όλο τον κόσμο. Οργανώνει ταχύτατα τις ομάδες διάσωσης που θα δράσουν σε
απομακρυσμένες περιοχές ύστερα από μία φυσική καταστροφή, όπως για παράδειγμα
στο περσινό χτύπημα του τυφώνα Μιτς στις Ονδούρες. Γνωρίζει τον υπόλοιπο
Πλανήτη στους κατοίκους των απομονωμένων περιοχών στην Ινδία, που δεν έχουν
βγει ποτέ από το χωριό τους. Βοηθάει τους γιατρούς της Αφρικής να πάρουν
πολύτιμες συμβουλές από συναδέλφους τους σε προηγμένες χώρες, όταν εμφανίζεται
μία καινούργια θανατηφόρα ασθένεια, όπως στην περίπτωση του Έμπολα στο Ζαΐρ
πριν από τέσσερα χρόνια.

Υπάρχουν βέβαια και τα αρνητικά του στοιχεία, όπως συμβαίνει σε κάθε ανθρώπινο
δημιούργημα. Ανάμεσα στις εκατομμύρια σελίδες του Δικτύου, πολλές εμπνέουν
εγκληματίες, ενθαρρύνουν νεο-ναζιστική προπαγάνδα, διευκολύνουν παιδεραστές να
βρουν τα θύματά τους, εξαπατούν ανύποπτους καταναλωτές. Ακόμα και ψυχοσωματικά
συμπτώματα αναπτύσσουν οι χρήστες. Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες, το
Ίντερνετ είναι για πολλούς χρήστες ένα είδος ναρκωτικού. Η υπερβολική του
χρήση προκαλεί εθισμό στον κυβερνοχώρο, την «ασθένεια της νέας χιλιετίας». Οι
«κυβερνοσέρφερ» έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν προβλήματα
που σχετίζονται με τη χρήση Η/Υ, όπως τενοντίτιδα και το σύνδρομο του
καρπιαίου σωλήνα.

Κι αυτό γιατί για τους περισσότερους η περιπλάνησή τους στο Δίκτυο είναι ώρα
ψυχαγωγίας, χωρίς να δίνουν σημασία στη σωστή στάση του σώματος και των χεριών.

Πάντως, όσοι πιστεύουν στο Δίκτυο, είναι κατηγορηματικοί: «Η εξέλιξή του στην
Ελλάδα θα είναι ραγδαία» δηλώνει ο κ. Γιάννης Γούτης, σύμβουλος επιχειρήσεων
σε θέματα Ίντερνετ.

Τριάντα χρόνια πριν…

Το Ίντερνετ δημιουργήθηκε το 1969 στην Αμερική. Αρχικά ονομαζόταν ARPAnet και
σχεδιάστηκε ως ένα δίκτυο επικοινωνίας μεταξύ μεγάλων πανεπιστημίων,
ερευνητικών ιδρυμάτων και της αμερικανικής κυβέρνησης, που θα λειτουργούσε
ακόμα και σε περίπτωση πυρηνικής επίθεσης.

Στο ξεκίνημά του συμμετείχαν τα Πανεπιστήμια του Στάνφορντ, του UCLA, του UCSB
­ όλα στην Καλιφόρνια ­ και της Γιούτα. Λόγω της πολυπλοκότητάς του το
χρησιμοποιούσαν μόνο ειδικοί στους Η/Υ, μηχανικοί και επιστήμονες για
ανταλλαγή πληροφοριών. Το 1973, συνδέθηκαν ένα πανεπιστήμιο στην Αγγλία και
ένα στη Νορβηγία, τα πρώτα εκτός ΗΠΑ. Έναν χρόνο αργότερα, η τεχνολογία TCP/ΙΡ
(η γλώσσα στην οποία επικοινωνούν οι υπολογιστές που είναι συνδεδεμένοι σε ένα
δίκτυο) που ανέπτυξαν οι Βίντον Σερφ και Μπομπ Καν απλούστευσε τη χρήση του.
Τα πρώτα ηλεκτρονικά γκρουπ συζήτησης (newsgroups) ξεκίνησαν το 1979, ενώ τρία
χρόνια νωρίτερα η Βασίλισσα της Αγγλίας έστειλε το πρώτο της ηλεκτρονικό
μήνυμα. Στην Ελλάδα, το πρώτο email έφτασε περίπου το 1984. Το 1982, η λέξη
Ίντερνετ κάνει την εμφάνισή της ως ένα συνδεδεμένο δίκτυο υπολογιστών που
χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο επικοινωνίας TCP/ICP.

Πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, βιβλιοθήκες σε όλο τον κόσμο αρχίζουν να
συνδέονται με το Δίκτυο. Το 1991, ο Τιμ Μπέρνερς Λι και η ομάδα του στο
Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Φυσικής Σωματιδίων στην Ελβετία (CERN) αναπτύσσουν ένα
νέο πρωτόκολλο και το ονομάζουν World Wide Web. Δύο χρόνια μετά εμφανίζεται το
Mosaic, το πρώτο πρόγραμμα που κάνει το Ίντερνετ προσιτό στον μέσο χρήστη,
δίνοντας στο Δίκτυο εικόνα και γραφικά. Λίγο αργότερα, βγαίνει το Netscape και
ένα Ίντερνετ «φιλικό προς τον χρήστη» γίνεται πραγματικότητα.

7 στους 10 Έλληνες επιχειρηματίες βλέπουν με «καλό μάτι» το Διαδίκτυο

Ο κυβερνοχώρος δεν διέψευσε τις προσδοκίες των ελληνικών επιχειρήσεων. Οι
Έλληνες επιχειρηματίες φαίνεται ότι γνωρίζουν πλέον τι μπορούν να περιμένουν
από τη χρήση του Διαδικτύου και διαμορφώνουν ανάλογα τις απαιτήσεις τους.

Αυτό είναι το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει από την πανελλαδική έρευνα που
πραγματοποίησε το Εργαστήριο Πολυμέσων Επικοινωνίας και Μάρκετινγκ του
Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών για τη χρησιμότητα του Ίντερνετ στις
ελληνικές επιχειρήσεις. Η έρευνα κατέγραψε την επίδραση που έχει η χρήση του
Ίντερνετ στη δράση των επιχειρήσεων που διατηρούν το δικό τους Web Site. Και,
όπως κατέδειξαν τα αποτελέσματα, σημαντικές αλλαγές έχουν συμβεί όσον αφορά τη
δραστηριοποίηση των ελληνικών επιχειρήσεων στο Διαδίκτυο.

Με…«καλό μάτι» βλέπει την επίδραση του Ίντερνετ στη ζωή του ανθρώπου το
77,4% των ελληνικών επιχειρήσεων, ενώ αντίθετη άποψη έχει μόνο το 3,9%.
Ταυτόχρονα, όπως προκύπτει από την έρευνα, επτά στους δέκα Έλληνες
επιχειρηματίες νιώθουν ευχάριστα όταν χρησιμοποιούν το Ίντερνετ, ενώ αρνητικά
συναισθήματα προκαλούνται από τη χρήση του Διαδικτύου στο 5,2% των
επιχειρηματιών. Επιπλέον, ένα μεγάλο ποσοστό (67,5%) των επιχειρήσεων που
συμμετείχαν στην έρευνα θεωρούν ότι η χρήση του Ίντερνετ συμβάλλει στην αύξηση
της δημιουργικότητας των στελεχών τους. Εξάλλου, το 73,1% των στελεχών που
ασχολούνται με το Ίντερνετ, βρίσκουν ότι είναι μια συναρπαστική εμπειρία.

Η αίσθηση ελευθερίας και ισχύος είναι ακόμη ένα στοιχείο στο οποίο επιδρά η
χρήση του Ίντερνετ. Τα στελέχη των ελληνικών επιχειρήσεων, στην πλειοψηφία
τους, νιώθουν ελευθερία και δύναμη όταν χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του
Διαδικτύου. Αντίθετα, περίπου ένα στα δέκα στελέχη επιχειρήσεων αισθάνεται ότι
ελέγχεται αυστηρά όταν «μπαίνει» στο Δίκτυο, ενώ ένα ποσοστό της τάξεως του
4,4% των επιχειρήσεων νιώθουν ότι το Ίντερνετ αποδυναμώνει τη δραστηριότητά τους.

Η βελτίωση της «εικόνας» αλλά και η προσέγγιση νέων πελατών φαίνεται να είναι
οι βασικοί στόχοι των επιχειρήσεων που αποφασίζουν να «μπουν» στο Διαδίκτυο.
Σύμφωνα με όσα προκύπτουν από την έρευνα, οι ελληνικές επιχειρήσεις επιθυμούν
να έρθουν σε επικοινωνία με υποψήφιους πελάτες τους οποίους δεν μπορούν να
πλησιάσουν με τα παραδοσιακά μέσα. Για παράδειγμα, οι κάτοικοι του εξωτερικού
ή οι πελάτες ανταγωνιστικών επιχειρήσεων αποτελούν ομάδες τις οποίες οι
επιχειρήσεις μπορούν να προσεγγίσουν μέσα από το Ίντερνετ. Απ’ την άλλη μεριά,
η παρουσία στο Διαδίκτυο συμβάλλει στο να δημιουργηθεί η εικόνα μιας
πρωτοποριακής επιχείρησης που ακολουθεί τις εξελίξεις. Αλλά οι ελληνικές
επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τους κόμβους του Διαδικτύου και για να παρέχουν
πληροφορίες για τις υπηρεσίες και τα προϊόντα τους.

Επιπλέον, οι on line πωλήσεις είναι ακόμη ένας λόγος που οι επιχειρήσεις
δημιουργούν Web Site στο Ίντερνετ.