«Επικίνδυνη η κυβερνητική εξωτερική πολιτική»

Μια μικρή χώρα, για τη χάραξη της εξωτερικής της πολιτικής, είναι
υποχρεωμένη να προβλέπει τις κινήσεις όσων έχουν τη δυνατότητα αυτόνομης
διαμόρφωσης των γεγονότων, ώστε να δημιουργεί και τις κατάλληλες συνθήκες αποτροπής.

Επειδή η χώρα μας βρίσκεται ακριβώς σε αυτή την κατηγορία, είναι απαραίτητο να
περιγράψουμε, πρώτα, και να κατανοήσουμε, στη συνέχεια, το σημερινό διεθνές
περιβάλλον, χωρίς ψευδαισθήσεις, σκόπιμες συγχύσεις και άλματα ιστορικών
περιόδων, ώστε να μπορέσουμε να χαράξουμε και την ανάλογη εξωτερική πολιτική
μας, που έχει σχέση και με τους χειρισμούς στα εθνικά μας θέματα. Τα παραπάνω
αναφέρονται, γιατί υπάρχουν μερικοί στον τόπο μας, και μεταξύ αυτών και η
κυβέρνηση, που θεωρούν τις επιθυμίες τους πραγματικότητα, που βλέπουν, επίσης,
τα ζητούμενα σαν τετελεσμένα, καθώς και ιστορικές φάσεις αδιαμόρφωτες, ως ήδη συντελεσθείσες.

Το διεθνές περιβάλλον

Ποιο είναι, λοιπόν, το διεθνές περιβάλλον;

Κατά την άποψή μας, η μεταπολεμική ισορροπία και τάξη πραγμάτων κατέρρευσε
μαζί με τη Σοβιετική Ένωση και, μέχρι τώρα, δεν έχει μπει στη θέση της κάτι
άλλο. Άρα, έχουμε να κάνουμε με αστάθεια, κάτι πολύ επικίνδυνο για το διεθνές
σύστημα.

Υπάρχει όμως μια υποψήφια δύναμη για την παγκόσμια ηγεμονία, οι ΗΠΑ. Οι
πολλαπλές κρίσεις που ζούμε τα τελευταία χρόνια, οικονομικές και πολεμικές,
είναι πτυχές ακριβώς αυτής της διεκδίκησης και των δυσκολιών που αυτή αντιμετωπίζει.

Πριν δούμε το πόσο εφικτός είναι ο σχεδιασμός των ΗΠΑ για την κατάκτηση της
παγκόσμιας ηγεμονίας, θα πρέπει να θυμίσουμε ότι η αμερικανική ηγεμονία στην
ιστορική φάση του Ψυχρού Πολέμου, στο μισό τμήμα του Κόσμου, βασίζονταν «στην
προστασία» των υποτελών της από την άλλη υπερδύναμη, με την ισορροπία του
τρόμου, τον έλεγχο των πηγών και της μεταφοράς του πετρελαίου και, τέλος, με
το δολάριο σαν γενικά αποδεκτό αποθεματικό νόμισμα.

Σήμερα, όμως, η άλλη υπερδύναμη έχει εκλείψει σαν κίνδυνος για τους πρώην
προστατευόμενους των Αμερικανών και το ευρώ έρχεται να ανταγωνιστεί το δολάριο
σαν αποθεματικό νόμισμα.

Η αμερικανική ηγεμονία

Τι θα γίνει λοιπόν; Τι πιθανότητες έχει η αμερικανική ηγεμονία; Μπορεί η
ηγεμονία των ΗΠΑ να γίνει με τους πολέμους ή με οικονομικό καταναγκασμό των
άλλων χωρών;

Η απάντηση είναι όχι, γιατί οι οικονομικές της δυνατότητες, αν και είναι
μεγάλες, υπολείπονται των αναγκαίων για τέτοιες λύσεις. Μένει, λοιπόν, σαν
μόνος εφικτός δρόμος αμερικανικής ηγεμονίας ένας συνδυασμός ενεργειών, που από
τη μία πλευρά θα περιλαμβάνει κίνητρα και από την άλλη θα αξιοποιεί ή και θα
υποθάλπει αντιθέσεις, χρησιμοποιώντας επιλεκτικά και τη βία, αλλά περιορισμένα.

Παραδείγματα

Μερικά παραδείγματα είναι τα ακόλουθα: στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα υποθάλπονται οι
αντιθέσεις εθνικών συμφερόντων των ηγετικών δυνάμεων, ώστε να αποκλειστεί η
ανάδειξη κυρίαρχης δύναμης, που θα ενοποιήσει, υπό την ηγεσία της, πολιτικά
τον χώρο. Η συμπεριφορά της Βρετανίας είναι χαρακτηριστική, υποβοηθητική αυτής
της τάσης. Το ίδιο συμβαίνει και με τη θέληση των ΗΠΑ να συνδέσουν την Τουρκία
με την Ε.Ε. Ένα δεύτερο ενδιαφέρον παράδειγμα είναι η Ρωσία. Φαίνεται ότι
θεωρήθηκε συμφερότερος από τις ΗΠΑ ο δρόμος της απλής επιβίωσης της Ρωσίας, με
την ελπίδα ότι αυτό θα διαρκέσει επ’ αόριστο, ή και ότι η Ρωσία θα διασπαστεί.
Γι’ αυτό, η βοήθεια που της δίνεται είναι τόση, ώστε απλώς να επιβιώνει στην
έσχατη ένδεια. Αν, όμως, αυτό δεν συμβεί και το καθεστώς ανατραπεί από
δυνάμεις εθνικιστικές, που θα θυμηθούν ότι η Ρωσία είναι και πυρηνική
υπερδύναμη, τότε μια μεγάλη κρίση θα ξεσπάσει, από την Πολωνία μέχρι το Βλαδιβοστόκ.

Λίγο πριν ή λίγο μετά από μια τέτοια κρίση, η Γερμανία Θα υποστεί μεγάλους
πειρασμούς, σε ό,τι αφορά τον τρόπο αντιμετώπισης της Ρωσίας. Ανάλογοι
συλλογισμοί μπορούν να γίνουν για την Κίνα, σε συνδυασμό με την Ιαπωνία.
Άλλωστε, οι χώρες επί των οποίων θέλουν να ηγεμονεύσουν οι ΗΠΑ, είναι χώρες με
μακρά και, μερικές φορές, με αυτοκρατορική παράδοση, που αποκλείεται
εθελοντικά να προσφύγουν στην αμερικανική ηγεμονία.

Η πιθανότερη εκδοχή

Τέλος, είναι όνειρο πολύ προχωρημένης φαντασίας να διανοηθεί κανείς έναν κόσμο
όπου η Κίνα, η Ιαπωνία, η Ρωσία, η Ινδία και η Γερμανία εθελοντικά θα
ακολουθήσουν τις ΗΠΑ. Μια τέτοια σκέψη μόνο η μεσσιανική αντίληψη που
διακατέχει τους Αμερικανούς για τη χώρα τους μπορεί να την επιτρέψει.

Ο ρεαλισμός, η γνώση της ανθρώπινης φύσης, της λογικής του έθνους – κράτους,
αλλά και της Ιστορίας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ένας πολυπολικός κόσμος είναι
η πιθανότερη εκδοχή στη νέα τάξη πραγμάτων που θα διαμορφωθεί στο μέλλον και
όχι η παγκοσμιοποίηση και η διεθνής ηγεμονία των ΗΠΑ.

Βεβαίως, οι ΗΠΑ θα προσπαθήσουν να επιτύχουν την παγκόσμια ηγεμονία τους. Αυτό
γίνεται φανερό από το νέο δόγμα του ΝΑΤΟ, που, ουσιαστικά, αυτό επιδιώκει.
Άρα, ο επόμενος καιρός, και μέχρι να παραιτηθούν οι ΗΠΑ από αυτόν τον ανέφικτο
στόχο τους, θα είναι ανασφαλής.

Στη συνοπτική ανάλυση του διεθνούς περιβάλλοντος, που κάνουμε, θα πρέπει να
επιμείνουμε ιδιαίτερα σε τρία θέματα: την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα Βαλκάνια και την
Τουρκία, λόγω αμεσότερου ελληνικού ενδιαφέροντος, χωρίς όμως να λησμονούμε ότι
είναι υποσύνολα της μεγάλης παγκόσμιας διαμάχης για τη νέα τάξη πραγμάτων και
την ηγεμονία.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση υφίσταται και αυτή τις επιπτώσεις της ισορροπίας, που
διασαλεύτηκε και έχει κρίση στρατηγικής. Θα γίνει χώρος ελεύθερων συναλλαγών,
όπως τη θέλουν οι ΗΠΑ;

Θα προχωρήσει σε κάποια μορφή πολιτικής ενοποίησης, με κοινή εξωτερική και
αμυντική πολιτική; Θα επεκταθεί προς Ανατολάς, μέχρι και τα ρωσικά σύνορα,
περιλαμβάνοντας τις χώρες της Βαλκανικής; Ποιες σχέσεις θα έχει με το ΝΑΤΟ και
τις ΗΠΑ; Τεράστια ζητήματα, που θα χρειαστεί πολύς χρόνος και πολλές δυσκολίες
για να απαντηθούν.

Τα Βαλκάνια

Προεκτάσεις των παραπάνω ερωτημάτων βρίσκονται και στη Βαλκανική. Θα
χρηματοδοτηθεί η ανόρθωση των Βαλκανικών χωρών και από ποιον; Η απάντηση στο
ερώτημα αυτό έχει σχέση με τις πολιτικές επιρροές, που κρύβονται πίσω από τις
χρηματοδοτήσεις. Είναι σαφές, ότι το πολιτικό ζήτημα δεν έχει λυθεί μεταξύ των
μεγάλων δυνάμεων, γι’ αυτό και η κρίση στα Βαλκάνια θα παραμένει για
απροσδιόριστο χρόνο.

Η Τουρκία

Τέλος, ιδιαίτερα με πρόσχημα τους τελευταίους σεισμούς, επιταχύνεται η είσοδος
της Τουρκίας, σε μία ιστορική φάση που θα κρίνει το μέλλον της. Αυτή η φάση,
ακριβώς, την κάνει και πιο απρόβλεπτη, άρα και πιο επικίνδυνη. Το τουρκικό
στρατοκρατικό καθεστώς δεν μπορεί, επ’ αόριστο, να αναβάλλει την επίλυση των
εσωτερικών προβλημάτων καταφεύγοντας σε εξωτερικές περιπέτειες και αντιπερισπασμούς.

Ο πραγματικός εκσυγχρονισμός της Τουρκίας εμπεριέχει, ασχέτως οικονομικού
περιεχομένου, τον εκδημοκρατισμό της, κάτι που δεν μπορεί να νοηθεί με
κεκαλυμμένη στρατιωτική επικυριαρχία. Είναι, όμως, ενδεχόμενο, επειδή αυτός ο
τόσο απαραίτητος εκδημοκρατισμός καθυστέρησε υπερβολικά, οι κίνδυνοι για την
ενότητα της Τουρκίας να αποδειχθούν σημαντικοί στη μεταβατική αυτή περίοδο. Το
γεγονός αυτό, πάλι, μπορεί να δώσει αφορμή και διέξοδο στις πιο αντιδραστικές
δυνάμεις της Τουρκίας να ζητήσουν διέξοδο σε εξωτερικές περιπέτειες.

Συνοψίζοντας όλα τα παραπάνω, μπορούμε να πούμε ότι η παγκόσμια κατάσταση, σ’
αυτήν την ιστορική φάση, θα εξαρτηθεί από τον τρόπο που θα αντιμετωπιστεί η
αμερικανική απαίτηση για ηγεμονία, η οποία απευθύνεται, κατά κύριο λόγο, σε
συγκεκριμένους αποδέκτες. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κύριος αποδέκτης είναι η
Γερμανία και δευτερευόντως η Γαλλία, μιας και η Βρετανία, για τους δικούς της
λόγους, θεωρείται δεδομένη ως προς τις ΗΠΑ. Στην Ευρασία, κύριοι αποδέκτες
είναι η Ρωσία, η Ινδία, η Κίνα και η Ιαπωνία. Από τις σχέσεις αυτών των
μεγάλων δυνάμεων μεταξύ τους, αλλά και όλων μαζί με τις ΗΠΑ, θα εξαρτηθεί ο
21ος αιώνας.

Τι κάνει η ελληνική κυβέρνηση

Η ελληνική κυβέρνηση, παρά τη σύνθετη παγκόσμια κατάσταση και τη μεγάλη
αβεβαιότητα και επικινδυνότητα, έχει μόνο μία απάντηση. «Ύψιστος εθνικός
στόχος η ΟΝΕ, αντί οποιασδήποτε θυσίας».

Τι σημαίνει όμως αυτό και τι συνεπάγεται για τη χώρα μας και τον Ελληνισμό;

Δεν αναφερόμαστε στις αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή του
Έλληνα ούτε και στο αδιέξοδο που προκαλεί αυτή η πολιτική για την πραγματική
ελληνική οικονομία και την κοινωνία. Θα περιοριστούμε στις επιπτώσεις αυτής
της επιλογής στην εξωτερική πολιτική.

Ύψιστος εθνικός στόχος η ΟΝΕ, από πλευράς εξωτερικής πολιτικής, σημαίνει τα
ακόλουθα, ανεξαρτήτως προθέσεων του οποιουδήποτε.

1 Ότι η χώρα μας δεν θα προβεί σε ενέργειες που θα διακινδυνεύσουν
αυτόν τον «εθνικό στόχο».

Αυτό σημαίνει μήνυμα στην Τουρκία και τις μεγάλες δυνάμεις που την
υποστηρίζουν, λόγω ταυτότητας συμφερόντων στην περιοχή, ότι η Ελλάδα δεν θα
αντιδράσει σε προκλήσεις και διεκδικήσεις και θα καταφύγει σε διαπραγματεύσεις
ή σε διαιτησία των μεγάλων δυνάμεων δημιουργώντας νέα κεκτημένα για την
Τουρκία. Τα Ίμια, η Μαδρίτη, οι πύραυλοι S-300, «οι γκρίζες ζώνες στο Αιγαίο»,
ο Οτζαλάν είναι οι επιπτώσεις αυτής της πολιτικής.

2 Ότι η χώρα μας θα υποχωρήσει σε πιέσεις που μπαίνουν διαζευκτικά με
την ένταξη στην ΟΝΕ.

Η ένταξη της χώρας μας στην ΟΝΕ, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, εξαρτάται
από τα άλλα ένδεκα μέλη της Ε.Ε. και ιδιαίτερα από τη Γερμανία και
δευτερευόντως από τη Γαλλία. Η προτεραιότητα που δίνουν οι χώρες αυτές στην
Τουρκία είναι γνωστή. Τα συμπεράσματα βγαίνουν μόνα τους.

3 Η επίτευξη των κριτηρίων και των στόχων της ΟΝΕ σημαίνει μείωση των
αμυντικών δαπανών και ανατροπή της ισορροπίας δυνάμεων με την Τουρκία.

Η ισορροπία δυνάμεων με την Τουρκία σημαίνει υψηλές αμυντικές δαπάνες. Από την
άλλη μεριά όμως, η επίτευξη του στόχου της ΟΝΕ απαιτεί μείωση δαπανών.

4 Η επιλογή τής με κάθε θυσία ένταξης στην ΟΝΕ αυξάνει δραματικά την
εξάρτησή μας από τις ΗΠΑ, εις βάρος των εθνικών συμφερόντων.

Αυτό γιατί, όπως περιγράψαμε παραπάνω, επίτευξη των στόχων της ΟΝΕ σημαίνει
μείωση της αμυντικής ικανότητας της χώρας. Κατά συνέπεια και επειδή η Ενωμένη
Ευρώπη δεν παρέχει εγγυήσεις συνόρων, η κυβέρνηση καταφεύγει στις ΗΠΑ ως
επιδιαιτητή, για να μας προστατέψει από την Τουρκία. Με δεδομένο, όμως, ότι σε
αυτή τη συγκυρία τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή είναι αντίθετα προς τα
ελληνικά, αυτή η κυβερνητική πολιτική είναι σχιζοφρενική για δύο λόγους. Ο
πρώτος είναι ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν συμφέρον να επιβιώσει μια ανεξάρτητη Ευρώπη
και το ευρώ ούτε να αυξηθούν τα μέλη της, πολύ περισσότερο αν δεν τα ελέγχει,
αφού αυτά θα σήμαιναν δημιουργία ανταγωνιστικού στο δολάριο νόμισμα αλλά και
εδραίωση της γερμανικής κυριαρχίας στην Ευρώπη, πράγμα που είναι αντίθετο στα
γενικότερα αμερικανικά συμφέροντα.

Ο δεύτερος λόγος είναι ότι οι ΗΠΑ έχουν στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή που
ταυτίζονται με αυτά της Τουρκίας, που τις οδηγούν συγκυριακά στην επιλογή της
ως στρατηγικού εταίρου.

5 Η επιλογή της ΟΝΕ σαν εκδοχή ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης μας κατατάσσει
αυτόματα στη γερμανική σφαίρα επιρροής, με όλες τις επιπτώσεις γι’ αυτή την
επικίνδυνη διεθνώς ανταγωνιστική περίοδο.

Όπως και άλλοτε έχουμε αναλύσει, μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν δύο
διαφορετικές στρατηγικές για το μέλλον της. Η μία, με κέντρο τη Γερμανία και
όχημα το ευρώ, επιδιώκει μια γερμανοποιημένη Ευρώπη με κάποια μορφή πολιτικής
ένωσης. Η άλλη, με κέντρο το Λονδίνο και ατλαντικό βάθος, επιδιώκει μια Ευρώπη
αμερικανοποιημένη που θα είναι χώρος ελεύθερων συναλλαγών, τμήμα της
αμερικανοκίνητης παγκοσμιοποιημένης αγοράς. Ο νέος ρόλος του ΝΑΤΟ, που τον
ενέκριναν δυστυχώς και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, αυτό το περιεχόμενο έχει. Είναι
προφανές ότι αυτή η μάχη δεν έχει κριθεί και, όπως πολλές μάχες τέτοιου
είδους, θα γίνει και αυτή συγκαλυμμένα μέσω τρίτων, τουλάχιστον στα πρώτα
στάδια. Αυτοί οι τρίτοι, στους οποίους εντασσόμαστε και εμείς, θα υποστούν τις
συνέπειες, αν δεν διδαχτούν από την ιστορία και δεν είναι προσεκτικοί.