ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Μια «αντιαμερικανική» Ακαδημία

Αγανακτισμένοι με τον πολιτιστικό ιμπεριαλισμό της Ουάσιγκτον, οι Ιταλοί
αποφάσισαν να κηρύξουν την επανάσταση. Διά στόματος ενός Μπερλινγκουέρ, φυσικά.

«Έχεις αλληλογραφία» (το σκίτσο από τον Νιου Γιόρκερ)

«Αυτό που βλέπουμε σήμερα παντού είναι η διάδοση μιας ενιαίας, παγκόσμιας
γλώσσας επικοινωνίας. Πρόκειται για τα αγγλικά που ομιλούνται στις Ηνωμένες
Πολιτείες, μια γλώσσα απλή, φτωχή από λεξικογραφική άποψη, σε επίπεδο σύνταξης
στοιχειώδη, μια γλώσσα που χρησιμοποιεί αδιακρίτως ο τουρίστας και ο
επιχειρηματίας. Στο άμεσο μέλλον, όμως, η Ευρώπη πρέπει να μπορέσει να
αναπτύξει τη δική της ταυτότητα σε μια βάση που δεν θα είναι οικονομική.
Πρέπει να δώσουμε έμφαση στις ιστορικές μας ρίζες, αρχίζοντας από το σχολείο
που είναι το κλειδί του μέλλοντος του πολιτισμού μας. Και για να το πετύχουμε
αυτό, πρέπει να δώσουμε σκληρή μάχη με την αγγλοσαξονική κουλτούρα που
εμφανίζεται σήμερα να νικά παντού».

Ώστε άρχισε η επανάσταση και δεν το πήραμε χαμπάρι; Ο Ιταλός υπουργός Παιδείας
Λουίτζι Μπερλινγκουέρ χρησιμοποίησε σκληρά και παθιασμένα λόγια σε συνέντευξή
του στη «Ρεπούμπλικα» για να εξαγγείλει την ίδρυση μιας Ακαδημίας που θα
προστατεύει την κλασική κουλτούρα, μιας «αντιαμερικανικής» Ακαδημίας όπως
σαρκάζει η ιταλική εφημερίδα. Η ελληνική και η λατινική κουλτούρα είναι
αναγκαίες, είπε, αν δεν θέλουμε να αποτελέσουμε θύματα της οικονομικής και
πνευματικής παγκοσμιοποίησης. Ο Τοκβίλ, γράφοντας για τη δημοκρατία στην
Αμερική, τη χαρακτήριζε «εμπορική», μια δημοκρατία που στηρίζεται στα πρακτικά
πράγματα, και την καλούσε να ιδρύσει πανεπιστήμια όπου να διδάσκονται ο
Πλάτωνας, ο Σωκράτης και η ελληνο-λατινική τέχνη. Δεν το έπραξε. Καιρός λοιπόν
να πάρουμε τα πράγματα στα χέρια μας.

Η ιδέα ανήκει σε μια ομάδα Βραζιλιάνων διανοουμένων από το Πανεπιστήμιο του
Ρίο και την υιοθέτησαν με ενθουσιασμό, εκτός από τον Μπερλινγκουέρ, ο Γάλλος
ομόλογός του Κλωντ Αλλέγκρ, ο φιλόσοφος Τζάνι Βάτιμο, ο διευθυντής της Ουνέσκο
Φεντερίκο Μαγιόρ, ο Πορτογάλος Νομπελίστας Ζοζέ Σαραμάγκου, ο Γάλλος
κοινωνιολόγος Εντγκάρ Μορέν και άλλοι. Η Ακαδημία θα ιδρυθεί σύντομα και θα
έχει έδρα την Πίζα ή την Μπολώνια. Για το όλο εγχείρημα, όμως, έχουν κατατεθεί
ήδη μερικές ενστάσεις. Θα μπορεί άραγε ­ διερωτάται ο Τζάνι Ριότα στη «Στάμπα»
­ να λάβει μέρος στην Ακαδημία αυτή η χώρα όπου σε διάστημα μιας γενιάς η
πλέον ομιλούμενη γλώσσα θα είναι τα ισπανικά, δηλαδή οι Ηνωμένες Πολιτείες; Θα
είναι δεκτός ένας Χιλιανός διανοούμενος που μένει χρόνια στην Αμερική, όπως ο
Άριελ Ντόρφμαν; Ο συγγραφέας Ντον Ντε Λίλο πώς θα αξιολογηθεί, ως γιάνκι ή ως
λατίνος; Ο Σωλ Μπέλοου; Ο Αλ Πατσίνο; Ο Ταραντίνο; Ο Σκορτσέζε; Ο Κόπολα; Ο
Μίλερ; Θα είναι ανοιχτές οι πόρτες της «αντιαμερικανικής» Ακαδημίας για τους
καθηγητές του Πανεπιστημίου του Σικάγου, που από την εποχή του Λήο Στράους
προασπίζουν και καλλιεργούν ό,τι καλύτερο διαθέτει η ευρωπαϊκή παράδοση;

Να διδάσκουμε τους κλασικούς, ασφαλώς, έτσι θα φτιάξουμε έναν καλύτερο κόσμο.
Χωρίς να εξετάζουμε όμως το διαβατήριο κάθε καθηγητή.