Οι ναυτικοί φοβούνται τους «Μπαρμπαρόσα» του 2000

Στο στόχαστρο των πειρατών είναι συνήθως εμπορικά πλοία που κάνουν υπερατλαντικά ταξίδια μεταφέροντας πολύτιμα φορτία

΄Ηταν 14 Ιανουαρίου του 1999. Το «Μιχάλης Π», φορτηγό πλοίο με ελληνική
σημαία, ήταν αγκυροβολημένο στο λιμάνι Ταραχάν της Νότιας Σουμάτρα για να
φορτώσει κάρβουνο.

Σε εκείνο το ταξίδι το πλοίο δέχτηκε την πρώτη επίθεση από πειρατές. Ο
πλοίαρχος τού «Μιχάλης Π», Κώστας Μαυρέλος, 45 χρόνων σήμερα, θυμάται, από τον
Ειρηνικό όπου ταξιδεύει αυτές τις μέρες, τις στιγμές της επίθεσης. «Όλα ήταν
ήρεμα όσο ήμασταν πλαγιοδετημένοι στο λιμάνι. Φορτώσαμε ένα μέρος του φορτίου.
Το υπόλοιπο θα το φορτώναμε από ένα “φίντερ βέσελ” σε απόσταση περίπου ένα
μίλι από το αγκυροβόλιο. Από το λιμάνι βγήκαμε το απόγευμα και τη νύχτα θα
ξεκινούσαμε να φορτώνουμε. Γύρω στις 11 το βράδυ ο ανθυποπλοίαρχος αντιλήφθηκε
κάποια ύποπτη κίνηση στην πλώρη του καραβιού», αφηγήθηκε στα «ΝΕΑ» ο κ.
Μαυρέλος. Η επίθεση έγινε, όπως μπόρεσε να καταλάβει ο πλοίαρχος, από…
επαγγελματίες του είδους. «Ήταν πέντε άτομα. Οι δύο έμειναν στην πλώρη για να
αποσπάσουν την προσοχή των δύο νυχτοφυλάκων που περιπολούσαν στο πλοίο. Οι
άλλοι τρεις μπήκαν στο ακομοδέσιο, τον χώρο όπου μένει το πλήρωμα». Η
ψυχραιμία του πλοιάρχου, αλλά και ολόκληρου του πληρώματος, ήταν τα «όπλα» για
την αντιμετώπιση των πειρατών. «Ο συναγερμός σήμανε αμέσως και φαίνεται ότι
συνέβαλε αρκετά στο να εμποδίσει τους πειρατές. Αλλά και το πλήρωμα ενήργησε
συντονισμένα. Έτσι καταφέραμε να τους τρέψουμε σε φυγή. Έκλεψαν μόνο μερικά
προφύσια ηλεκτρομηχανών», λέει ο Κώστας Μαυρέλος.

Την επόμενη μέρα το «Μιχάλης Π» έπλεε στα ανοιχτά. «Ήμασταν μεταξύ δύο νησίδων
και δεν μπορούσαμε να αναπτύξουμε μεγάλη ταχύτητα. Στις 10 περίπου το βράδυ
μας επιτέθηκαν ξανά», θυμάται ο πλοίαρχος. Και αυτή τη φορά στόχος των
πειρατών φαίνεται ότι ήταν η κατάληψη του πλοίου. «Πλεύρισαν το πλοίο με δύο
ταχύπλοα. Πέντε ανέβηκαν πάνω και άλλοι τόσοι έμειναν στη βάρκα. Στην αρχή
προσπάθησαν να ανοίξουν τις πόρτες του ακομοδεσίου. Όμως τις είχαμε κλείσει
καλά και δεν τα κατάφεραν. Έτσι ανέβηκαν στη γέφυρα και επιχείρησαν να την
καταλάβουν. Αν συνέβαινε αυτό, όλο το πλοίο θα περνούσε στα χέρια τους», λέει
ο κ. Μαυρέλος και επισημαίνει τη σχεδόν ακαριαία αντίδραση όλου του πληρώματος.

«Είναι διαφορετικό το να ζεις την εμπειρία της επίθεσης από πειρατές. Και έχει σημασία η στιγμιαία αντίδραση», αναφέρει ο κ. Κώστας Μαυρέλος, πλοίαρχος του «Μιχάλης Π», φορτηγού πλοίου το οποίο δέχτηκε πειρατική επίθεση τον περασμένο Ιανουάριο

«Ειδοποιηθήκαμε έγκαιρα από την περίπολο και ανεβήκαμε στη γέφυρα. Εκεί
βρήκαμε τους τρεις από αυτούς. Κρατούσαν μαχαίρια, τα μαχαίρια που
χρησιμοποιούν για να κόβουν το ζαχαροκάλαμο, που έχουν μήκος 60-70 πόντους».
Στην αντιμετώπιση της επίθεσης συνέβαλε και το όπλο ασφαλείας που διέθετε το
πλοίο. «Το έχουμε για εκφοβισμό, γιατί δεν είμαστε δολοφόνοι, καπεταναίοι και
ναύτες είμαστε. Πήρα το όπλο και έριξα μερικές φορές στον αέρα. Αυτό φαίνεται
ότι τους προκάλεσε φόβο. Πήδηξαν στο ταχύπλοο και έφυγαν. Ευτυχώς δεν υπήρξε
συμπλοκή και όλοι βγήκαμε σώοι από αυτή την περιπέτεια. Η αντίδρασή μας ήταν
άμεση, γι’ αυτό και στάθηκε αποτελεσματική», αναφέρει ο κ. Μαυρέλος, ενώ
θυμάται ποιο ήταν το πρώτο πράγμα που πέρασε από το μυαλό του την ώρα εκείνη.
«Σκέφτηκα την ασφάλεια του πληρώματος πρώτα απ’ όλα, αλλά και του σκάφους.
Έπρεπε με κάθε τρόπο να προστατευθεί η ζωή όλων. Γι’ αυτό και αναγκάστηκα να
πάρω το όπλο στα χέρια μου. Και να σκεφτεί κανείς πως δεν είμαι καν κυνηγός!».

Ο Κώστας Μαυρέλος ταξιδεύει για περισσότερα από 20 χρόνια και αυτή ήταν η
πρώτη φορά που αντιμετώπισε πειρατές από τη θέση του καπετάνιου. «Αυτά τα δύο
περιστατικά, και κυρίως η δεύτερη επίθεση, με έκαναν να καταλάβω ότι η
πειρατεία έχει σήμερα διαφορετικές διαστάσεις σε σχέση με τα παλαιότερα
χρόνια», λέει ο ίδιος και παρατηρεί πως «το φαινόμενο της πειρατείας είναι σε
έξαρση αυτή τη στιγμή, ιδιαίτερα σε μέρη του κόσμου όπου υπάρχει φτώχεια και
λίγες ευκαιρίες για δουλειά.

Η φτώχεια πιστεύω πως είναι και το βασικό κίνητρο για αυτούς που καταφεύγουν
στην πειρατεία».

Υπάρχουν, πάντως, περιπτώσεις στις οποίες οι πειρατές έχουν στόχο να
καταλάβουν το πλοίο και να ζητήσουν ανταλλάγματα για την απελευθέρωση του
πληρώματος. Σε τέτοιες περιπτώσεις, όπως λέει ο κ. Μαυρέλος, βασικό εφόδιο για
τους άνδρες του πληρώματος είναι «η προσοχή και η εγρήγορση.

Πρέπει να έχουμε τα μάτια ανοιχτά και να ενεργούμε συντονισμένα και γρήγορα.
Σίγουρα όμως βοηθάει και η εκπαίδευση από την οποία περνάμε, αλλά και οι
οδηγίες που έχουμε από πριν γι’ αυτές τις καταστάσεις. Το παν είναι να
προλάβουμε την κατάληψη. Διαφορετικά δεν έχουμε πολλά περιθώρια να αντιδράσουμε».

«Τα ελληνικά πλοία είναι απροστάτευτα»

Κάποτε είχαν τα ιστιοφόρα με τη χαρακτηριστική μαύρη σημαία. Οι σύγχρονοι πει-ρατές, όμως, προτιμούν τα μικρά ταχύπλοα σκάφη για τις επιδρομές τους

«Απλά το πλήρωμα ελπίζει να μην είναι αποφασιστικοί οι πειρατές!», ανέφερε
χαρακτηριστικά στα «ΝΕΑ» ο κ. Γιάννης Τσοπέης που ήταν εν ενεργεία πλοίαρχος
μέχρι πριν από λίγα χρόνια. Όπως λέει ο κ. Τσοπέης «τα ελληνικά πλοία είναι
ουσιαστικά απροστάτευτα από την πειρατεία και οι πειρατές δεν αστειεύονται».

Μια πειρατική επίθεση μπορεί να πραγματοποιηθεί με διάφορους τρόπους, στο
λιμάνι αλλά και στη διάρκεια του ταξιδιού. «Εν πλω, οι πειρατές χρησιμοποιούν
συνήθως ταχύπλοες λέμβους για να πλευρίσουν το πλοίο. Ένα από τα κόλπα που
χρησιμοποιούν είναι να βγάλουν στα ανοιχτά, σε σημείο από όπου θα περάσει το
πλοίο, δύο βάρκες με σβησμένες τις μηχανές. Οι βάρκες είναι δεμένες μεταξύ
τους με ένα σχοινί. Και καθώς το πλοίο περνάει ανάμεσά τους, οι πειρατές
φθάνουν με τις βάρκες στις δύο πλευρές του σκάφους και ανεβαίνουν πάνω»,
περιγράφει ο κ. Τσοπέης. Ένας άλλος τρόπος για την εν πλω πειρατεία είναι,
όπως λέει ο κ. Τσοπέης, να πλησιάσουν με το ταχύπλοο στην πρύμνη του καραβιού.
«Κατά κανόνα είναι εκπαιδευμένοι αφού ρίχνουν ένα σχοινί με ειδικό γάντζο και
σκαρφαλώνουν με ασύλληπτη επιδεξιότητα».

Αν οι πειρατές δεν γίνουν έγκαιρα αντιληπτοί από την περίπολο, επιχειρούν να
καταλάβουν το πλοίο με σκοπό να ζητήσουν ανταλλάγματα. Ανεβαίνουν στη γέφυρα,
ακινητοποιούν τους αξιωματικούς και συγκεντρώνουν όλο το πλήρωμα στο
καπνιστήριο, με την απειλή μαχαιριών. «Συνήθως είναι οπλισμένοι με μαχαίρια,
αλλά σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να έχουν ακόμη και πολυβόλα», αναφέρει ο κ.
Τσοπέης λέγοντας πως «κυκλοφορούν και κάποιες φήμες ότι πολλές επιθέσεις, στην
Ινδονησία κυρίως, γίνονται από παραστρατιωτικές οργανώσεις. Αν αυτό είναι
αλήθεια, σημαίνει ότι πρόκειται για πολύ καλά εκπαιδευμένους άνδρες».

ΥΕΝ: Προσοχή τις νύχτες στα λιμάνια

Τα μάτια «δεκατέσσερα» και απόλυτη εγρήγορση είναι οι μόνιμες «αποσκευές» του
πληρώματος στα μεγάλα εμπορικά πλοία σε κάθε υπερατλαντικό ταξίδι που
πραγματοποιούν. Τα «όπλα» αυτά αποδεικνύονται αρκετά χρήσιμα μπροστά στον
κίνδυνο της πειρατείας, αφού το φαινόμενο φαίνεται να είναι σε έξαρση στις
ημέρες μας. Σύμφωνα με στοιχεία που δίνει το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας
(ΥΕΝ), σε σχετική οδηγία για την αντιμετώπιση της πειρατείας, τα εμπορικά
πλοία δέχονται ένοπλες επιθέσεις ενώ βρίσκονται αγκυροβολημένα σε κάποιο
λιμάνι αλλά και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Τα λιμάνια της Δυτικής Αφρικής και της Νότιας Αμερικής, όπως προκύπτει από τα
στοιχεία που έχει συγκεντρώσει το ΥΕΝ, κρύβουν τους μεγαλύτερους κινδύνους για
επίθεση από πειρατές. Οι θάλασσες της νοτιοανατολικής Ασίας, από τη Σιγκαπούρη
μέχρι τη Σουμάτρα και από τα νότια της Κίνας μέχρι τις Φιλιππίνες, είναι οι
πιο «τρωτές» στην πειρατεία, ιδιαίτερα σε θαλάσσια στενά όπου τα πλοία δεν
μπορούν να αναπτύξουν μεγάλη ταχύτητα.

Όπως αναφέρεται στη ναυτιλιακή οδηγία του υπουργείου, οι πιο συνηθισμένες ώρες
για μια πειρατική επίθεση είναι από τη 1 μετά τα μεσάνυχτα μέχρι και τις 6 το
πρωί. Στόχος των επιθέσεων είναι στις περισσότερες περιπτώσεις η ληστεία. Τα
χρήματα και τα αντικείμενα αξίας είναι κατά κύριο λόγο στο στόχαστρο των
πειρατών, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι πειρατές κλέβουν και τον φορητό
εξοπλισμό του πλοίου, ακόμα και τους κάβους.

Αλλά οι πειρατές μπορεί να έχουν σαν στόχο και ολόκληρο το εμπόρευμα που
μεταφέρεται στα αμπάρια του πλοίου για να το πουλήσουν αργότερα σε
κλεπταποδόχους. Στις βασικές οδηγίες που δίνει το ΥΕΝ για την αντιμετώπιση της
πειρατείας περιλαμβάνεται απαραίτητα ένα σχέδιο καταστολής το οποίο θα πρέπει
να έχουν από πριν ετοιμάσει τα μέλη του πληρώματος. Ειδική εκπαίδευση και
σχέδιο δράσης είναι τα βασικά στοιχεία για την αντιμετώπιση της επίθεσης.

Τα μέτρα ασφαλείας όταν το πλοίο είναι αγκυροβολημένο αλλά και η περίπολος και
η επαγρύπνηση μπορούν να συμβάλλουν ανασταλτικά στην πειρατική επιδρομή, σε
συνδυασμό με το σύστημα ραδιοεπικοινωνίας και τον φωτισμό του καραβιού.