[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Σε επανειλημμένα κείμενά μας στη θέση αυτή των «ΝΕΩΝ» είχαμε τονίσει ότι η
σύγχρονη, ευρεία αντίληψη της ασφάλειας (broad concept of security) που
πηγάζει από τις σύγχρονες ανάγκες και προκλήσεις περιλαμβάνει μεγαλύτερο
αριθμό παραμέτρων από την παραδοσιακή «εξωτερική απειλή» που αναπόφευκτα
συνδέεται πρωτίστως με τη στρατιωτική ισχύ της κάθε χώρας. Η ευρεία αντίληψη
της ασφάλειας περιλαμβάνει την ασφάλεια από την παράνομη μετανάστευση, τη
διακίνηση ναρκωτικών, τη διεθνή εγκληματικότητα, τα προβλήματα του
περιβάλλοντος και βεβαίως τις φυσικές καταστροφές (όπως πυρκαγιές, θεομηνίες,
πλημμύρες και σεισμούς). Γιατί, όπως τόνισε πρόσφατα σε άρθρο του ο γεν.
γραμματέας του ΟΗΕ Κ. Ανάν, οι «φυσικές καταστροφές» είναι ουσιαστικά
«ανθρώπινες καταστροφές», το κόστος των οποίων σε ανθρώπινες απώλειες και
υλικές ζημιές υπερβαίνει κατά πολύ το κόστος άλλων παραμέτρων που συνδέονται
με την παραδοσιακή αντίληψη της ασφάλειας.

Οι σεισμοί π.χ. προσλαμβάνουν τον εφιαλτικό καταστρεπτικό χαρακτήρα λόγω
κυρίως των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, όπως η ανεξέλεγκτη μεγέθυνση των πόλεων,
οι επικίνδυνες κατασκευές, η απουσία επαρκών σωστικών μέτρων ή μέτρων
προστασίας. Η άποψή μας αυτή είχε επικριθεί οξύτατα από ορισμένους (ακόμη και
από τις στήλες των «ΝΕΩΝ»). Ο σεισμός όμως της Αθήνας με τις οδυνηρές
συνέπειες σε ανθρώπινα θύματα και υλικές ζημιές επιβεβαίωσε με τραγικό τρόπο
την ορθότητα της αντίληψης αυτής, αντίληψης που δέχονται όλες οι ευρωπαϊκές
χώρες σήμερα. Η Ελλάδα είχε λόγω της συγκεκριμένης φυσικής καταστροφής του
σεισμού μεγάλο αριθμό θυμάτων και τεράστιες υλικές ζημιές, που καμία «εχθρική,
εξωτερική απειλή» δεν έχει προκαλέσει τις τελευταίες δεκαετίες. Επιπρόσθετα, η
φυσική καταστροφή έσπειρε τα ισχυρότερα αισθήματα ανασφάλειας, αβεβαιότητας
και φόβου ιδιαίτερα στον πληθυσμό της Αθήνας, αισθήματα που βεβαίως καμία
«εξωτερική απειλή» δεν έχει δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια. Βεβαίως, σε
καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να αγνοηθεί η διάσταση της «εξωτερικής απειλής».
Αλλά από πλευράς δημόσιας πολιτικής προβάλλει ως βασική επιλογή η προσαρμογή
των μέσων, δεδομένων, μηχανισμών, δυνατοτήτων και στρατηγικών στις νέες
ανάγκες και απαιτήσεις ασφάλειας της χώρας και του πληθυσμού, περιλαμβανομένων
και των φυσικών καταστροφών.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.