ΔΡΟΜΟΙ

Το Αλγέρι…

… είναι δικό τους. «Κυκλοφορούν με αυτοκίνητα με αερόσακους και κορίτσια στο
πίσω κάθισμα», λέει ο Μουράντ. «Τα κορίτσια μάλιστα είναι ξανθά», διευκρινίζει
ο Καμέλ. Δεν τους έχει δει ούτε ο Μουράντ ούτε ο Καμέλ, το έμαθαν από άλλους,
αλλά είναι σίγουροι πως είναι αλήθεια. Εκείνο που βγάζει τον Καμέλ από τα
ρούχα του είναι ότι στους ανθρώπους αυτούς έχουν δοθεί διαμερίσματα. «Όταν
δίνεται σε κάποιον ένα διαμέρισμα, δεν υπάρχει πια καμιά αμφιβολία: τρώει από
το σύστημα». Πέντε εκατομμύρια Αλγερινοί περιμένουν ένα διαμέρισμα, πολλοί για
περισσότερα από δέκα χρόνια. «Δεν αρκεί να γνωρίζεις κάποιον υψηλά ιστάμενο.
Πρέπει να βρίσκεσαι στην καρδιά του συστήματος για να εξασφαλίσεις ένα διαμέρισμα».

Η οικογένεια…

… του Μουράντ έχει χάσει τρεις ανθρώπους στα επτά χρόνια που διαρκεί ο
πόλεμος στην Αλγερία. Άλλοι δύο έχουν εξαφανιστεί, το ίδιο και στην οικογένεια
του Καμέλ. Ούτε οι δολοφονίες ούτε οι ήττες, όμως, «έχουν σβήσει τον ήλιο μας:
το FIS». Αυτό που τους έκανε να χάσουν τις ελπίδες τους είναι η ιστορία με το
διαμέρισμα. Πόσο το αγάπησαν το FIS, το Μέτωπο Εθνικής Σωτηρίας! «Οι άνθρωποι
του Μετώπου, όμως, αποδείχθηκαν πιο σάπιοι από τους σάπιους. Αυτοί οι προδότες
τρώνε με τους ισχυρούς, έχουν εγκατασταθεί στα κλαμπ τους, έχουν συμμαχήσει
μαζί τους. Και μας άφησαν μόνους». Μία μέρα πριν από το δημοψήφισμα που έχει
οργανώσει ο πρόεδρος Μπουτεφλίκα (φωτό), οι ισλαμιστές εμφανίζονται ως οι
μεγάλοι χαμένοι της αναμέτρησης. Στα μάτια των Αλγερινών δεν ενσαρκώνουν πια
την αμφισβήτηση, αλλά το ίδιο το σύστημα, το διεφθαρμένο σύστημα εναντίον του
οποίου ψήφισαν μαζικά πριν από επτά χρόνια.

Στην Κούμπα…

… μια λαϊκή συνοικία του Αλγερίου, όλος ο κόσμος είχε ψηφίσει το 1992 το
FIS. Όταν οι εκλογές ακυρώθηκαν και το κόμμα απαγορεύτηκε, πολλοί ανέβηκαν στα
βουνά. Ο κόσμος τούς αποκαλούσε «μουτζαχεντίν», όπως τους μαχητές στον πόλεμο
της ανεξαρτησίας. Από τότε που άρχισε η ανακωχή, πριν από δύο χρόνια, οι
περισσότεροι έχουν επιστρέψει στα σπίτια τους και στις δουλειές τους. Ο
Αμπντέλ, για παράδειγμα, γύρισε στο αρτοποιείο όπου δούλευε. Την ημέρα που
εμφανίστηκε, οι γυναίκες της οικογένειας έφτιαξαν γλυκά και κουσκούς. «Θέλαμε
να δείξουμε σε όλους ότι το αγόρι μας γύρισε», λέει η μητέρα του. «Ήμασταν
υπερήφανοι, ο γιος μας ήταν ζωντανός, ήταν μια νίκη απέναντι στο πεπρωμένο».
Αν και το θέμα αποτελεί ακόμη ταμπού, οι συζητήσεις δεν λείπουν. «Εγώ δεν
έκατσα να πλύνω τα πιάτα με τις γυναίκες», λέει ο Αμπντέλ. «Σιγά το
κατόρθωμα», του απαντά ένας φίλος του. «Σας έβαλαν να πολεμήσετε για ένα
ζευγάρι αθλητικά παπούτσια Nike και τώρα τρώνε με χρυσά κουτάλια»…

Οι σκηνές…

… από τον πόλεμο έρχονται και ξανάρχονται στις διηγήσεις των κατοίκων. «Για
μας, ο ανώτερος άνθρωπος είναι εκείνος που τον παίρνει μαζί της η μοίρα παρά
τη θέλησή του», λέει ένας δάσκαλος. «Δεν μπορεί να αντισταθεί, και κλαίει. Σ’
αυτή τη σύγκρουση δεν υπήρχαν, κατά τη γνώμη μου, καλοί και κακοί. Ο καθένας
έκανε ό,τι μπορούσε». Οι κάτοικοι δεν διακρίνουν ανάμεσα στους «από εδώ» και
τους «από εκεί», αλλά ανάμεσα στους «πάνω» και τους «κάτω», στην εξουσία και
τον λαό. Ένας συνταξιούχος δεν έχει καμιά αμφιβολία: «Οι μεγάλοι αποφασίζουν
αν θα έχουμε πόλεμο ή ειρήνη. Σ’ εμάς δεν μένει παρά να ζήσουμε ή να
πεθάνουμε. Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα όμως εναντίον τους». Η συμφιλίωση, η
ομόνοια, έχει μια γεύση στάχτης. «Από τις αρχές δεν περιμέναμε τίποτα.
Νομίζαμε πως οι αρχηγοί του FIS ήταν άνθρωποι φτωχοί σαν κι εμάς. Πιστεύαμε
πραγματικά ότι όλα θα άλλαζαν με αυτούς. Εκείνοι εκμεταλλεύτηκαν όμως τη
δυστυχία μας, μας χρησιμοποίησαν. Τώρα, όλοι αγκαλιάζονται και σφίγγουν τα
χέρια, ο πρόεδρος, οι ισλαμιστές. Σ’ αυτόν το πόλεμο, όμως, η εξουσία νίκησε
και ο λαός έχασε».