Βρετανία: Θέλουν ΟΝΕ αλλά δεν τη… γνωρίζουν
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
6 λεπτά  |
 |
|
Ρόμπιν Κουκ. Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών είναι ένθερμος υποστηρικτής της |
Πρόσφατα η «ήπια» δήλωση του υπουργού Εξωτερικών Ρόμπιν Κουκ για την
υφιστάμενη κυβερνητική πολιτική του «προετοιμαζόμαστε και στη συνέχεια
αποφασίζουμε» για την υιοθέτηση του κοινού νομίσματος παρήγαγε τους ακόλουθους
τίτλους στις πρώτες σελίδες των βρετανικών εφημερίδων: «Ο λόγος του Κουκ
σηματοδοτεί το τέλος της στερλίνας» («The Times»), «Ο Κουκ αναλαμβάνει δράση
προκειμένου να πείσει τους Βρετανούς να υποστηρίξουν την ένταξη στο ευρώ»
(«Financial Times»).
Το αν αυτή η προσπάθεια περί «αναπόφευκτης ένταξης» θα πετύχει να δημιουργήσει
την εντύπωση ότι η Βρετανία δεν έχει άλλη επιλογή από την ένταξη στην ΟΝΕ,
εφόσον επιθυμεί να παραμείνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα είναι κυρίως ένα θέμα
πολιτικών τακτικών. Η συζήτηση γι’ αυτές τις τακτικές είναι καλύτερα να αφεθεί
στους πολιτικούς αναλυτές. Ωστόσο η διαμάχη για την ένταξη στην ΟΝΕ δημιουργεί
οικονομικές παρερμηνείες και αυταπάτες. Η έλλειψη κατανόησης σχετικά με αυτά
τα πρακτικά οικονομικά θέματα στους κύκλους των Βρετανών πολιτικών,
επιχειρηματιών και ψηφοφόρων απειλεί να προκαλέσει ολική σύγχυση στη διαμάχη
για την ΟΝΕ.
Η ομιλία του κ. Κουκ περιείχε, για παράδειγμα, τουλάχιστον τρία καταφανή
σφάλματα οικονομικής ανάλυσης, τα οποία δείχνουν την ενοχλητική άγνοια των
στελεχών του υπουργείου Εξωτερικών για τους οικονομικούς μηχανισμούς που
επιθυμούν σφόδρα να υιοθετήσουν.
Το πρώτο λάθος
Το πρώτο λάθος του κ. Κουκ, σχετικά με την εξάρτηση της Βρετανίας από τις
εξαγωγές της στην υπόλοιπη Ευρώπη, δείχνει αρκετά αθώο. Είναι όμως πολύ πιο
σοβαρό. «Στέλνουμε μια μεγάλη πλειοψηφία των εξαγωγών μας στα άλλα μέλη της
Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε ο υπουργός Εξωτερικών, εννοώντας ότι αυτό είναι ένα
καθοριστικό στοιχείο για την υιοθέτηση του ευρώ και την εγκατάλειψη της
στερλίνας. Στην πραγματικότητα μόνο λίγο περισσότερες από τις μισές εξαγωγές
προϊόντων της Βρετανίας καταλήγουν σε άλλες χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης
(το 1998 ήταν για την ακρίβεια το 58%), ενώ οι καλύτερες διαθέσιμες εκτιμήσεις
για τις εξαγωγές βρετανικών υπηρεσιών (οι οποίες αυξάνονται πολύ γρηγορότερα
σε σχέση με τις εξαγωγές προϊόντων) δείχνουν ότι το ποσοστό του συνόλου των
βρετανικών προϊόντων και υπηρεσιών που καταλήγουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση
ανέρχεται στο 43%. Κατά συνέπεια δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο οι
στενές εμπορικές σχέσεις της Βρετανίας με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να
θεωρηθούν καθοριστικές ή ακόμη και πολύ σημαντικές στη διαμάχη για την
υιοθέτηση του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος.
Το μέγεθος της στατιστικής που πραγματικά παίζει ρόλο σε αυτό το σημείο δεν
είναι το ποσοστό των βρετανικών εξαγωγών που καταλήγουν στη ζώνη ευρώ, αλλά το
ποσοστό του συνολικού προϊόντος της βρετανικής οικονομίας που αντιπροσωπεύουν
αυτές οι εξαγωγές. Αν αυτό το ποσοστό ήταν πολύ υψηλό τότε δεν θα υπήρχε
κανένας λόγος για να επιμένουμε στην εφαρμογή ανεξάρτητης νομισματικής
πολιτικής. Και αυτό διότι το επίπεδο της ανεργίας θα καθοριζόταν σε μεγάλο
βαθμό από τη νομισματική πολιτική που θα εφήρμοζαν οι εταίροι της Βρετανίας
στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το τελευταίο αποτελεί ένα πολύ σοβαρό επιχείρημα υπέρ
της ένταξης στην Οικονομική και Νομισματική Ενοποίηση της Ευρώπης για μικρές
χώρες όπως η Ιρλανδία ή και η Δανία, οι οποίες αποκομίζουν ελάχιστα οφέλη
διαχειριζόμενες τα εθνικά τους νομίσματα.
Αν όμως το μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης για βρετανικά προϊόντα διαχέεται στο
εσωτερικό της Βρετανίας, μια ανεξάρτητη νομισματική πολιτική μπορεί να
προσφέρει και ένα ανεξάρτητο νόμισμα, μπορεί να δώσει σημαντικά οικονομικά
πλεονεκτήματα. Το ποσοστό του βρετανικού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος που
αντιπροσωπεύουν οι εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι
19%, αφήνοντας το υπόλοιπο 81% ανεπηρέαστο στις διακυμάνσεις μεταξύ του ευρώ
και της στερλίνας.
Ωστόσο, ακόμη και αυτό το σημαντικό ποσοστό υποτιμά την ικανότητα της
Βρετανίας να διαχειριστεί τις δικές της οικονομικές υποθέσεις. Ένα περισσότερο
ακριβές μέγεθος του βαθμού οικονομικής έκθεσης της Βρετανίας στο κοινό
ευρωπαϊκό νόμισμα είναι η προστιθέμενη αξία εντός της Βρετανίας των προϊόντων
που εξάγει. Τα υλικά και εξαρτήματα που εισάγονται από την Ευρώπη αποτελούν το
μεγαλύτερο μέρος της αξίας των προϊόντων που εξάγει η χώρα. Κατά συνέπεια, η
προστιθέμενη αξία (value added) εντός της Βρετανίας είναι πολύ μικρότερη από
τη χονδρική αξία των εξαγωγών προς την Ευρώπη: κατά πάσα πιθανότητα είναι
λιγότερο από 10% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.
Το συμβατικό συμπέρασμα είναι ότι περίπου το 90% της ζήτησης για βρετανικά
προϊόντα και υπηρεσίες είναι ανεξάρτητη των διακυμάνσεων μεταξύ ευρώ και
στερλίνας. Έτσι, η Βρετανία θα ωφεληθεί περισσότερο από την διατήρηση ενός
ανεξάρτητου νομίσματος.
Το δεύτερο λάθος
Το δεύτερο οικονομικό λάθος του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών προέρχεται από τη
δήλωσή του ότι η τεράστια ποσότητα έκδοσης διεθνούς χρέους σε ευρώ από τον
περασμένο Ιανουάριο. Ο κ. Κουκ υποστήριξε ότι αυτή η εξέλιξη ήταν ένας ψήφος
εμπιστοσύνης προς του κοινό νόμισμα από τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Η αλήθεια είναι ακριβώς το αντίθετο. Επιχειρήσεις από ολόκληρο τον κόσμο
έσπευσαν να δανειστούν σε ευρώ προσδοκώντας στην εξασθένισή του. Οι προσδοκίες
τους επαληθεύτηκαν. Αντί να δημιουργήσει «μια πηγή μακροπρόθεσμης
χρηματοδότησης για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις», αυτή η εκδήλωση κύματος
δανεισμού σε ευρώ, στην πραγματικότητα απορρόφησε κεφάλαια από τη ζώνη ευρώ
για να στηρίξει επενδύσεις στον υπόλοιπο κόσμο.
Κερδισμένη η Γαλλία
Εδώ και πολλά χρόνια έχω υποστηρίξει την άποψη ότι η ΟΝΕ θα ωφελήσει τη Γαλλία
και θα βλάψει τη Γερμανία. Αυτό θα συμβεί επειδή η ΟΝΕ θα κλειδώσει τη
Γερμανία σε μια μόνιμα υπερτιμημένη ισοτιμία έναντι της Γαλλίας, η οποία είναι
με διαφορά ο μεγαλύτερος εμπορικός της συνέταιρος.
Η ισοτιμία αφαιρεί το όπλο της Γερμανίας να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του κατά
30% υψηλότερου εργατικού της κόστους ανά ώρα εργασίας στη μεταποίηση σε σχέση
με τη Γαλλία. Αυτό το ποσό είναι πολύ μεγάλο για να μειωθεί από την αλλαγή του
εργασιακών πρακτικών, τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων και την κατάρτιση του
εργατικού δυναμικού. Το αποτέλεσμα θα είναι μια διαρκής αιμορραγία επενδύσεων
από τη Γερμανία προς τη Γαλλία (και άλλες χώρες της ζώνης ευρώ με χαμηλό
εργατικό κόστος). Αυτό θα αυξήσει την ευημερία στη Γαλλία, σε βάρος της
Γερμανίας η οποία θα αποβιομηχανοποιείται και θα πλήττεται από την υψηλή
ανεργία. Αν η Βρετανία ενταχθεί στη ζώνη ευρώ με την τρέχουσα ισοτιμία της
στερλίνας έναντι του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, η μοίρα της θα είναι
ανάλογη με αυτή της Γερμανίας και όχι της Γαλλίας. Αυτή η σκέψη μου θυμίζει το
τρίτο λάθος του κ. Κουκ. Υποστήριξε ότι «οι δανειζόμενοι στην υπόλοιπη Ευρώπη
ωφελούνται από τα επιτόκια τα οποία βρίσκονται στο μισό από αυτά της
Βρετανίας». Η δήλωση αυτή παρερμηνεύει τους λόγους για τους οποίους υπάρχει
χάσμα μεταξύ ευρωπαϊκών και βρετανικών επιτοκίων: Η Ευρώπη μόλις τώρα
αναρρώνει από την οικονομική επιβράδυνση, ενώ η οικονομία της Βρετανίας
λειτουργεί σχεδόν σε κατάσταση πλήρους απασχόλησης. Αυτή η κυκλική απόκλιση
εξηγεί πλήρως τη διαφορά μεταξύ των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων της Βρετανίας και
της ζώνης ευρώ. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η ανεργία είναι χαμηλότερη από
αυτή της Βρετανίας, τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια είναι οριακά υψηλότερα από αυτά
της Βρετανίας. Μήπως ο κ. Κουκ πιστεύει ότι οι ΗΠΑ πρέπει επίσης να
υιοθετήσουν το κοινό νόμισμα;
* Οικονομικός συντάκτης της εφημερίδας «The times»
Google news
