Στο ζενίθ η ένταση στις σχέσεις Κίνας – ΗΠΑ

Όταν σε μερικές ημέρες ο Μπιλ Κλίντον θα συναντά τον Κινέζο ομόλογό του Ζιάνγκ
Ζεμίν στο διεθνές Φόρουμ της Νέας Ζηλανδίας, θα επικρατεί η μεγαλύτερη ένταση
στις σινοαμερικανικές σχέσεις από τότε που πραγματοποιήθηκε διπλωματική
επαναπροσέγγιση το 1971.

Πολλοί στην Ουάσιγκτον αντιλαμβάνονται την αντίδραση του Πεκίνου στην
αμερικανική επίθεση εναντίον της κινεζικής πρεσβείας στο Βελιγράδι ως σκόπιμη
υπόθαλψη αντιαμερικανικών αισθημάτων, και την κινεζική στρατιωτική ενίσχυση
όσο και τις πρακτικές στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως πρόκληση στα
βασικά αμερικανικά ενδιαφέροντα και αξίες.

Η άποψη του Πεκίνου είναι ότι ο βομβαρδισμός της πρεσβείας τους στο Βελιγράδι
έγινε επίτηδες. Σύμφωνα με την ίδια άποψη, η άρνηση ένταξής τής χώρας στον
Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, οι κατηγορίες για παραβιάσεις στον τομέα των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οι κατηγορίες για κατασκοπεία θεωρούνται συμπτώματα
της αμερικανικής απροθυμίας να επιτρέψει να παίξει η Κίνα έναν ρόλο στην
παγκόσμια σκηνή.

Σε αυτή την ατμόσφαιρα η ξαφνική και μονομερής πρόκληση εκ μέρους της Ταϊβάν
στην υπάρχουσα πολιτική κατανόηση που επικρατούσε στο στενό της Ταϊβάν ­ σε
μια εποχή που ανώτατοι αξιωματούχοι του Πεκίνου ήταν έτοιμοι να επισκεφτούν
για πρώτη φορά την Ταϊπέι ­ θεωρήθηκε στο Πεκίνο ως μέρος αμερικανικής
συνωμοσίας για τη διαίρεση της Κίνας.

Οι κινεζικές προειδοποιήσεις για πιθανή στρατιωτική απάντηση θεωρήθηκαν ως
υπόμνηση του προοιμίου της κινεζικής επέμβασης στον Πόλεμο της Κορέας το 1950.

Από τη μεριά τους πολλοί στην Ουάσιγκτον θεωρούν αυτές τις κινεζικές εκφράσεις
ανησυχίας ως προπομπό εκτέλεσης μακρόχρονων σχεδίων.

Οι πρόσφατες αλλεπάλληλες σινοαμερικανικές συναντήσεις κορυφής έδειξαν ότι
υπάρχει αυτή η δυσπιστία.

Ορισμένοι είναι απαισιόδοξοι πιστεύοντας ότι υπάρχει τάση προς μια σύγκρουση.

Άλλοι συγκρίνουν την εμφάνιση της Κίνας με την άνοδο της Γερμανίας πριν από
τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ξεχνούν όμως, ότι στα μάτια της Ιστορίας το αμάρτημα
των κυβερνητών εκείνης της περιόδου ήταν η αποτυχία τους να προλάβουν την
καταστροφή που σχεδόν απείλησε τον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό. Μια σινοαμερικανική
σύγκρουση θα μπορούσε να αποτραπεί, αλλιώς απειλεί να καταστρέψει και τις δύο πλευρές.

Ο αντιαμερικανικός εθνικισμός φαίνεται πως κερδίζει έδαφος στο Πεκίνο. Στην
Αμερική υπάρχει αυξανόμενη αίσθηση ότι η Κίνα τείνει να πάρει τη θέση της
Σοβιετικής Ένωσης ως κύριος αντίπαλος.

Η Κίνα, όπως η Σοβιετική Ένωση, ιδεολογικά βασίζεται στην περιφερειακή αν όχι
στην παγκόσμια κυριαρχία. Αν η συνύπαρξη είναι αδύνατη θα πρέπει να
διατηρήσουμε την πίεση στο τελευταίο αυτό ολοκληρωτικό κράτος ώσπου να
μετασχηματιστεί σε ειρηνική και συνεργάσιμη δημοκρατική κοινωνία.

Όσο για την οικονομική κατάσταση της Κίνας, παρ’ όλο που η κινεζική οικονομία
παρουσιάζει αύξηση με ρυθμό 10% τον χρόνο για τα τελευταία είκοσι χρόνια,
καμία χώρα δεν κατάφερε να διατηρήσει παρόμοιο ρυθμό επί τόσο καιρό. Έτσι,
όταν ο πρόεδρος Κλίντον και ο πρόεδρος Ζιάνγκ συναντηθούν θα πρέπει να
προσπαθήσουν να εκτονώσουν την άμεση κρίση.

Μια κατάσταση ψυχρού πολέμου θα αφήσει και τις δύο χώρες σε κατάσταση «χωρίς νίκη».

Ο Χένρι Κίσινγκερ είναι πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ