Οράματα του Καντάφι

Τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αφρικής οραματίζεται τώρα ο Λίβυος ηγέτης
Μουαμάρ Καντάφι. Στην προκαταρτική ομιλία του για τη συνδιάσκεψη κορυφής του
Οργανισμού Αφρικανικών Κρατών (OAU), που αρχίζει σήμερα στην Τρίπολη της
Λιβύης, ζήτησε από τους εκπροσώπους τη δημιουργία μιας Αφρικανικής Ένωσης στα
πρότυπα των Ηνωμένων Πολιτειών, της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Περιμένω με ανυπομονησία αυτήν την ημέρα» δήλωσε ο Καντάφι στους υπουργούς
Εξωτερικών των αφρικανικών κρατών στην προκαταρτική συνεδρίαση της
συνδιάσκεψης, που θα διαρκέσει τέσσερις ημέρες. «Δεν πρόκειται να έχουμε
μέλλον χωρίς την ενότητα».

Ο Καντάφι είχε ζητήσει τη σύγκληση μιας έκτακτης συνδιάσκεψης κορυφής τον
Ιούλιο, στη διάρκεια της τακτικής συνέλευσης του OAU στην Αλγερία, για να
συζητήσουν την επιβεβλημένη αναθεώρηση του καταστατικού χάρτη του Οργανισμού.
Αρκετοί Αφρικανοί ηγέτες κατέφτασαν ήδη στην Τρίπολη για να λάβουν μέρος στη
συνδιάσκεψη, που θα ξεκινήσει πανηγυρικά σήμερα, στην 30ή επέτειο της
επανάστασης που έφερε τον Καντάφι στην εξουσία.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Γκάμπια, Μοχάμεντ Σαντάτ Τζόμπε, είπε ότι οι
Αφρικανοί θα ήθελαν να αναθεωρήσουν τον καταστατικό χάρτη του OAU, ο οποίος θα
αντανακλά τα πλεονοκτήματα της ηπείρου. «Το γεγονός ότι δεν είμαστε ενωμένοι,
καθιστά την ήπειρο αδύνατη απέναντι σε εκείνους που θα προσπαθήσουν να την
εκμεταλλευτούν», πρόσθεσε ο Τζόμπε.

Τρίπολις, Λιβύη. Ο Μουαμάρ Καντάφι σε τηλεοπτική εμφάνιση πριν από την έναρξη της συνδιάσκεψης, όπου θα ζητήσει τη δημιουργία μιας Παναφρικανικής Ένωσης

Ο Καντάφι δήλωσε ότι οι διαβουλεύσεις με τους Αφρικανούς ηγέτες τού έδειξαν
ότι κάποιοι θα προτιμούσαν τη δημιουργία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αφρικής
στα πρότυπα των ΗΠΑ, ενώ άλλοι θα προτιμούσαν κάτι παραπλήσιο με την πρώην
Σοβιετική Ένωση. Ο Λίβυος ηγέτης είναι της γνώμης ότι η Συνθήκη του Αμπουγιά
το 1991, που είχε ως αντικείμενο τη δημιουργία μιας Αφρικανικής Οικονομικής
Ένωσης το έτος 2025, συμπεριλαμβάνει όλα τα στοιχεία της ενότητας, όπως η
δημιουργία ενός παναφρικανικού Κογκρέσου, μιας Κεντρικής Τράπεζας και ενός
Δικαστηρίου. «Μπορούν να διαλέξουν όποιο μοντέλο θέλουν. Αλλά θέλουμε η 9η
Σεπτεμβρίου 1999 να είναι μια ιστορική ημέρα για την Αφρική».

Τον τελευταίο χρόνο, ο Καντάφι προωθεί έντονα τη συνεργασία των αφρικανικών
χωρών. Αντίθετα το ενδιαφέρον του για μία παναραβική συνεργασία έχει ατονήσει.
Αυτό ίσως οφείλεται στο ότι πιστεύει ότι οι χώρες της Αφρικής ­ αντίθετα από
τις αραβικές χώρες ­ στάθηκαν στο πλευρό του στη διάρκεια της αντιπαράθεσής
του με τη Δύση για την υπόθεση Λόκερμπυ και το εμπάργκο που επέβαλε ο ΟΗΕ στη
χώρα του.

Πριν από τριάντα χρόνια, ο Καντάφι ηγήθηκε ενός πραξικοπήματος που ανέτρεψε
τον Λίβυο βασιλέα Ίντρις και σήμανε το τέλος της μοναρχίας. Το 1977 ανακήρυξε
το κράτος του κράτος των μαζών και συνόψισε τις πολιτικές και κοινωνικές του
θεωρίες στο περίφημο «πράσινο βιβλίο», που κυκλοφόρησε το τέλος της δεκαετίας
του ’80. Τέσσερα χρόνια μετά την άνοδό του στην εξουσία ο Καντάφι κήρυξε την
πολιτιστική επανάσταση, με κύριο στόχο να εξαλείψει κάθε εισαγόμενη ιδεολογία
όπως τον καπιταλισμό και τον κομμουνισμό και κάθε ίχνος εξωτερικής επιρροής,
πριν δημιουργήσει μια νέα κοινωνία που θα βασίζεται στις βασικές αρχές του
Ισλάμ και του σοσιαλισμού λιβυκού τύπου. Στη διάρκεια της διαδικασίας αυτής ο
Καντάφι προχώρησε στην τιμωρία των διεφθαρμένων υπάλληλων και στο κάψιμο των
πολιτικά «ανήθικων» βιβλίων.

Όλο αυτό το διάστημα ο Καντάφι διακήρυττε την ανάγκη για αραβική ενότητα. Μετά
τον θάνατο του προέδρου Νάσερ το 1970, ο Καντάφι προσπάθησε να αναλάβει τον
ρόλο του ηγέτη όλων των Αράβων. Τρεις δεκαετίες αργότερα κυριαρχεί η πικρία
την οποία αισθάνεται για την αποτυχία του να προωθήσει την ειρήνη των Αράβων.
Σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου δήλωσε ότι αισθάνεται τις αφρικανικές χώρες σε
κάθε περίπτωση πιο κοντά του από ό,τι το Ιράκ ή τη Συρία.

Δεν συμφωνούν οι Άραβες

Τώρα ο Καντάφι θεωρεί ως ιστορική αποστολή του να ενώσει τα κράτη της Αφρικής.
Οι Άραβες δεν συμφωνούν μαζί του, τον σέβονται όμως για το θάρρος με το οποίο
πάντοτε εξέφραζε την γνώμη του. Πρόσφατα, ο Καντάφι άγγιξε μια ευαίσθητη χορδή
των πληθυσμών της Μέσης Ανατολής, ασκώντας κριτική στις συμφωνίες τις οποίες
υπέγραψαν οι Άραβες ηγέτες με το Ισραήλ. Μετά την παράδοση των δύο Λιβύων, που
κατηγορούνται στην υπόθεση Λόκερμπυ και την άρση του εμπάργκο από τον ΟΗΕ, οι
Βρετανοί και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι θέλουν να εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με
τη Λιβύη. Οι ΗΠΑ όμως δεν φαίνεται να είναι έτοιμες γι’ αυτό. Το να
δαιμονοποιούν τον Καντάφι φαίνεται να τους έχει γίνει συνήθεια. Πάντως οι
κατηγορίες ότι ο Καντάφι κινεί τα νήματα της διεθνούς τρομοκρατίας, γίνονται
όλο και πιο αδύναμες.