Λύση 10 σημείων προωθούν οι ΗΠΑ

Αισιοδοξία για επικείμενη λύση στο Κυπριακό καλλιεργεί η αμερικανική
πλευρά, θεωρώντας δεδομένη την πραγματοποίηση, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ (και την
καθοδήγηση των ΗΠΑ), της συνάντησης κορυφής Κληρίδη – Ντενκτάς, τον Οκτώβριο,
και την εξεύρεση κάποιου διεξόδου στο διεθνές θέμα.

Μάλιστα διπλωματικοί κύκλοι στην Ουάσιγκτον υποστηρίζουν ότι εδώ και μήνες
κυκλοφορεί μεταξύ των δύο κοινοτήτων στην Κύπρο σχέδιο λύσης αποτελούμενο από
10 σημεία, το οποίο είναι δυνατόν με πιέσεις εκατέρωθεν να αποτελέσει τη βάση
για μία τελική λύση στο Κυπριακό.

Το σχέδιο

Τα σημαντικότερα σημεία του σχεδίου μιλούν για μία κρατική οντότητα στην Κύπρο
αποτελούμενη από δύο καντόνια, ένα καθεστώς εναλλαγής στην προεδρία της χώρας,
την επιστροφή στην ελληνοκυπριακή πλευρά της Μόρφου και της Αμμοχώστου, την
απομάκρυνση του μεγαλύτερου μέρους των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί, την
εγκατάσταση στην Κύπρο μιας ΝΑΤΟϊκής δύναμης στην οποία θα συμπεριλαμβάνονται
5.000 Ελληνοκύπριοι και 5.000 Τουρκοκύπριοι στρατιώτες, την ίδρυση ενός
ενιαίου μεικτού σώματος Ελληνοκυπρίων – Τουρκοκυπρίων για την αστυνόμευση του
νησιού και την παροχή της δυνατότητας ελευθεροεπικοινωνίας μεταξύ των δύο
πλευρών. Κι ενώ η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι θα ασκήσει σημαντικές
πιέσεις στον Τούρκο πρωθυπουργό Μπ. Ετζεβίτ στη συνάντησή του με τον πρόεδρο
Κλίντον στα τέλη Σεπτεμβρίου για το θέμα αυτό, ο Ραούφ Ντενκτάς εξακολουθεί να
αρνείται ακόμη και να προσέλθει σε συνομιλίες με τον κ. Κληρίδη εάν
προηγουμένως δεν αναγνωρισθεί το ψευδοκράτος ως κυρίαρχο κράτος στη Βόρεια
Κύπρο. Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι οι αρνήσεις αυτές του κ. Ντενκτάς
αποτελούν πάγια διπλωματική τακτική του Τουρκοκύπριου ηγέτη σε μία προσπάθεια
εξασφάλισης όσο το δυνατόν περισσοτέρων ανταλλαγμάτων για μία συμφωνία λύσης
και ότι τελικά θα προσέλθει υπό την πίεση και της Άγκυρας στις διαπραγματεύσεις.

Μοναδική συγκυρία

Ωστόσο η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι η σημερινή συγκυρία είναι μοναδική για την
επίλυση του Κυπριακού και τη βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων για τους
παρακάτω λόγους:

* Μετά την επίτευξη λύσης στο Μεσανατολικό ο πρόεδρος Κλίντον έχει θέσει υψηλά
στην ατζέντα της εξωτερικής του πολιτικής το θέμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων
διότι θεωρεί ότι το ΝΑΤΟ ­ ιδιαίτερα μέσα από τον νέο ρόλο του ­ δεν μπορεί να
λειτουργήσει στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, των Βαλκανίων και της
Υπερκαυκασίας χωρίς τη ραγδαία βελτίωση στα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό.

Ενδεικτικό της νέας κατάστασης που διαμορφώνεται είναι ότι μετά την ίδρυση των
ΝΑΤΟϊκών στρατηγείων της Λάρισας και της Σμύρνης περίπου 100 Τούρκοι
αξιωματικοί θα πρέπει να εγκατασταθούν στη Λάρισα και περίπου 100 Έλληνες
αξιωματικοί στη Σμύρνη.

*Τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία κυβερνώνται από σταθερές κυβερνήσεις οι
οποίες δεν αντιμετωπίζουν τους αμέσως επόμενους μήνες θέμα εκλογών.

Στην Τουρκία δεν υπάρχει καταλληλότερος πρωθυπουργός για την επίλυση του
Κυπριακού από τον άνθρωπο που το δημιούργησε ­ τον σημερινό πρωθυπουργό Μπ.
Ετζεβίτ.

Στην Ελλάδα τόσο ο Πρωθυπουργός Κ. Σημίτης όσο και οι υπουργοί Εξωτερικών και
Άμυνας Γ. Παπανδρέου και Α. Τσοχατζόπουλος, με τους οποίους η αμερικανική
κυβέρνηση έχει άριστες σχέσεις, αντιμετωπίζουν με ρεαλισμό τις νέες εξελίξεις
στην περιοχή.

* Ελλάδα, Τουρκία και Κύπρος έχουν μπροστά τους έναν στόχο σε σχέση με την
Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ελλάδα να μπει στην ΟΝΕ, η Τουρκία να χαρακτηριστεί υποψήφια προς ένταξη
χώρα και η Κύπρος να αρχίσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της με την
Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι οι στόχοι αυτοί μέσα από τη συνεργασία των
«μεγάλων» της Ένωσης και των ΗΠΑ μπορούν να συνδεθούν με την επίλυση του
Κυπριακού και τη βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

*Η σημερινή συγκυρία βελτίωσης του κλίματος μεταξύ Αθηνών και Άγκυρας μετά τον
σεισμό (λόγω της «επίθεσης φιλίας» της Ελλάδας προς την Τουρκία) παρέχει μία
σπάνια ευκαιρία η οποία πρέπει να αξιοποιηθεί.