ΔΡΟΜΟΙ

Για τα γενετικά…

… μεταλλαγμένα τρόφιμα, πολλοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν πως είναι
απαραίτητα για να χορτάσει κάθε πεινασμένος. Μα φαίνεται πως αυτή η πεποίθηση
προέρχεται από δύο μεγάλες παρανοήσεις για την πείνα που μαστίζει τον κόσμο.
Τις εντοπίζει στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» ο Πίτερ Ρόσετ, διευθυντής του
Ινστιτούτου για τα Τρόφιμα και την Ανάπτυξη. Παρανόηση πρώτη: ο κόσμος πεινάει
εξαιτίας του υπερπληθυσμού. Παρανόηση δεύτερη: τα μεταλλαγμένα τρόφιμα είναι ο
καλύτερος ή ο μοναδικός τρόπος για να αντιμετωπιστούν οι μελλοντικές ανάγκες.

Άσχετη…

… όμως φαίνεται να είναι η πείνα που ενσκήπτει σε μια συγκεκριμένη χώρα με
τον πληθυσμό της. Γιατί σε κάθε πυκνοκατοικημένη και πεινασμένη χώρα σαν το
Μπανγκλαντές αντιστοιχεί και μια αραιοκατοικημένη και πεινασμένη χώρα σαν τη
Βραζιλία. Ποτέ άλλοτε ο κόσμος δεν παρήγε τόσο πολλά τρόφιμα όσο σήμερα. Σε
κάθε κάτοικο της Γης αντιστοιχούν παραπάνω από ένα κιλό δημητριακά, όσπρια και
ξηροί καρποί την ημέρα, περίπου μισό κιλό κρέας, γάλα και αυγά και άλλο μισό
κιλό φρούτα και λαχανικά ­ ποσότητες που φτάνουν και περισσεύουν για ένα
άτομο, λέει ο Ρόσετ, που έχει γράψει το βιβλίο «Η πείνα στον κόσμο: δώδεκα
μύθοι». Το πραγματικό πρόβλημα, λοιπόν, είναι η φτώχεια και η ανισότητα. Πάρα
πολλοί άνθρωποι είναι πάρα πολύ φτωχοί για να αγοράσουν τα διαθέσιμα τρόφιμα ή
δεν διαθέτουν την απαραίτητη γη για καλλιέργεια.

Άλλη παρανόηση…

… είναι ότι τα μεταλλαγμένα τρόφιμα είναι ο καλύτερος τρόπος για να αυξηθεί
η παραγωγή. Υπάρχουν δύο βασικές τεχνολογίες στην αγορά. Οι σπόροι τύπου
«Ράουνταπ Ρέντι» (Μονσάντο) που είναι ανθεκτικοί στα ζιζανιοκτόνα και οι
σπόροι που κάνουν το φυτό να παράγει δικά του εντομοκτόνα. Επιστημονικές
έρευνες όμως δείχνουν ότι οι μεταλλαγμένοι σπόροι δεν αυξάνουν σημαντικά τη
σοδειά. Σε περισσότερες από 8.200 δοκιμαστικές εφαρμογές, η απόδοση των
μεταλλαγμένων ήταν μικρότερη από την απόδοση των φυσικών ποικιλιών, σύμφωνα με
μελέτη του δρος Τσαρλς Μπένμπρουκ, πρώην διευθυντή του Συμβουλίου Γεωργίας
στην Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ.

Αντί για λύση…

… στο πρόβλημα της πείνας, η ραγδαία διάδοση των μεταλλαγμένων σπόρων μπορεί
να αποτελέσει απειλή για τη γεωργία. Η εκτεταμένη χρήση σπόρων που είναι
ανθεκτικοί στα ζιζανιοκτόνα μπορεί να εντείνει τη χρήση χημικών ουσιών για την
καταπολέμηση των ζιζανίων. Στις ΗΠΑ, η Υπηρεσία Αλιείας και Φυσικής Ζωής
διαπίστωσε ότι το «Ράουνταπ» απειλεί 74 φυτικά είδη, τα οποία κινδυνεύουν με
εξαφάνιση. Απειλή είναι και η «βιολογική ρύπανση» από τους μεταλλαγμένους
οργανισμούς. Η Μονσάντο πρόκειται να αποκτήσει «πατέντα» για μια τεχνική της
γενετικής μηχανικής που στειρώνει τους σπόρους, ώστε οι αγρότες να τους
ξαναγοράζουν από την εταιρεία για κάθε σπορά. Όμως, οι αγρότες του Τρίτου
Κόσμου θα λιμοκτονήσουν, αν αυτά τα γονίδια μολύνουν και άλλες τοπικές
καλλιέργειες. Θα στειρώσουν και άλλα φυτά. Άλλωστε, οι μισοί αγρότες του
κόσμου φυλάνε τους σπόρους της μιας σοδειάς για την επόμενη σπορά. Λύση λοιπόν
στο πρόβλημα της πείνας, λέει ο Ρόσετ, μπορεί να δώσει μόνο η καταπολέμηση της
φτώχειας και της ανισότητας, τόσο στους παραγωγούς όσο και στους καταναλωτές.
Γι’ αυτό, η εξάρτηση από τα μεταλλαγμένα οδηγεί μόνο σε αποπροσανατολισμό.