Μας κρύβουν τη νικοτίνη

Εδώ και πολλά χρόνια, αναγράφονται δίπλα στην ένδειξη «Το κάπνισμα βλάπτει
σοβαρά την υγεία».

Ωστόσο, αυτοί οι αριθμοί που σε κάθε πακέτο τσιγάρων αναφέρουν την ποσότητα
της πίσσας και της νικοτίνης ­ δύο εκ των πλέον τοξικών ουσιών ­ δεν
ανταποκρίνονται σε ό,τι εισπνέουν στην πραγματικότητα οι καπνιστές: αυτό είναι
το συμπέρασμα μιας μελέτης που διεξήγαγε το γαλλικό Εθνικό Ινστιτούτο
Καταναλωτών (INC) και τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύονται στο τεύχος
Σεπτεμβρίου του μηνιαίου περιοδικού «60 εκατομμύρια καταναλωτές».

Το INC δεν αμφισβητεί τα αποτελέσματα των μετρήσεων, οι οποίες έγιναν από το
γαλλικό Εθνικό Εργαστήριο Πειραμάτων, αλλά τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε.
Αντίθετα από την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη, οι δείκτες που είναι τυπωμένοι
στα πακέτα των τσιγάρων δεν αφορούν τη συγκέντρωση πίσσας και νικοτίνης στον
καπνό, αλλά στην ποσότητα που εισπνέει ο καπνιστής όταν καπνίζει. Η ποσότητα
εξαρτάται συνεπώς από τη συμπεριφορά του καπνιστή, επειδή η έκθεση σε τοξικές
ουσίες συνδέεται άμεσα με τον αριθμό και των όγκο των εισπνοών καπνού. Το
Εθνικό Ινστιτούτο Καταναλωτών αμφισβητεί τις παραμέτρους της διεθνούς
προδιαγραφής ISO 3308, η οποία χρησιμοποιείται σήμερα για να υπολογισθεί η
έκθεση των καπνιστών στις δύο τοξικές ουσίες που περιέχονται στον καπνό.

Σύμφωνα με το «60 εκατομμύρια καταναλωτές», η προδιαγραφή αυτή «αποτελεί εν
πολλοίς έμπνευση των καπνοβιομηχανιών» και «απέχει πολύ από τις πραγματικές
συνήθειες των καπνιστών». Προϋποθέτει πως ο καπνιστής παίρνει μια ρουφηξιά 35
χιλιοστογράμμων κάθε λεπτό. Το INC υποστηρίζει όμως ότι δεκαοκτώ μελέτες
καταδεικνύουν πως ο όγκος κάθε ρουφηξιάς από τσιγάρο είναι μεταξύ 21 και 66
χιλιοστογράμμων, δηλαδή κατά μέσον όρο 43 χιλιοστόγραμμα, με άλλα λόγια 8
χιλιοστόγραμμα περισσότερο από την επίσημη προδιαγραφή.

Άλλες μελέτες απέδειξαν, σύμφωνα με το INC, πως τα ελαφρά τσιγάρα κάνουν τον
καπνιστή να παίρνει περισσότερες ρουφηξιές για να πάρει την ίδια δόση
νικοτίνης: ο καπνιστής ενός κανονικού τσιγάρου παίρνει 12,5 ρουφηξιές και
εισπνέει 546 χιλιοστόγραμμα καπνού ανά τσιγάρο, ενώ ο καπνιστής ενός ελαφρού
τσιγάρου παίρνει 15,5 ρουφηξιές και εισπνέει 868 χιλιοστόγραμμα καπνού, δηλαδή
37% περισσότερο από ένα κανονικό τσιγάρο.

Με δεδομένα αυτά τα στοιχεία, οι υπεύθυνοι του INC ανέλυσαν 15 μάρκες τσιγάρων
των τεσσάρων μεγαλύτερων καπνοβιομηχανιών. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά.
Οι πιο μεγάλες διαφορές ανάμεσα στα αποτελέσματα των επίσημων μετρήσεων και
εκείνων που έγιναν με τις νέες παραμέτρους εντοπίσθηκαν στα τσιγάρα «λάιτ» και
«σούπερ λάιτ»: ο καταναλωτής εισπνέει έως και ένδεκα φορές περισσότερη πίσσα
και 4,9 φορές περισσότερη νικοτίνη απ’ ό,τι τον αφήνουν να υποθέσει οι
επίσημες ενδείξεις. «Είναι σαφές ότι οι ενδείξεις στα πακέτα δεν
ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και ότι οι ονομασίες “λάιτ” και “σούπερ
λάιτ” είναι απάτες», λέει ο καθηγητής Ζεράρ Ντυμπουά.