Υπόδειγμα ανάπτυξης η ελληνική μυδοκαλλιέργεια

Θεωρούνται προϊόντα υψηλής ποιότητας και τα τελευταία χρόνια αποτελούν τον
μεγάλο ανταγωνιστή ακόμα και χωρών που είναι παραδοσιακά χώρες παραγωγοί. Ο
κλάδος μετά την ταλαιπωρία που υπέστη το τελευταίο διάστημα από το θέμα του
εντοπισμού βιοτοξίνης σε ποσότητες μυδιών στη Θεσσαλονίκη, απεκατέστησε την
εικόνα του στις ξένες αγορές και πλέον συνεχίζει να τροφοδοτεί χώρες όπως η
Ιταλία, η Γερμανία, η Ισπανία, το Ισραήλ και το Βέλγιο.

Περισσότερο από το 90% της ετήσιας παραγωγής της χώρας, περίπου 22.500 τόνοι
μυδιών, εξάγονται αφού τα ελληνικά μύδια θεωρούνται από τα καλύτερα του κόσμου
εξαιτίας των συνθηκών περιβάλλοντος στο οποίο αναπτύσσονται.

«Τα ελληνικά μύδια είναι ανώτερης ποιότητας και αυτό είναι αποδεκτό σε
ολόκληρο τον κόσμο», λέει ο κ. Γιάννης Θεοδώρου, βιολόγος-ιχθυολόγος,
συνεργάτης του Συνδέσμου Ελληνικών Θαλασσοκαλλιεργειών και παραγωγός μυδιών ο
ίδιος. «Στη χώρα μας το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής, περίπου το 95%,
πραγματοποιείται στην περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας. Εκεί λειτουργούν και
οι περισσότερες μονάδες μυδοκαλλιέργειας», προσθέτει.

Σε ολόκληρη τη χώρα λειτουργούν περίπου 350 μονάδες και οι περισσότερες
βρίσκονται στην Κεντρική Μακεδονία. «Η μυδοκαλλιέργεια μαζί με τη θαλάσσια
ιχθυοκαλλιέργεια αποτελούν υποδείγματα πετυχημένων δραστηριοτήτων του
πρωτογενούς τομέα», ανέφερε ο Απόστολος Γιαντσής βιολόγος-ιχθυολόγος, γενικός
γραμματέας της Ένωσης Ειδικών Επιστημόνων Υδατοκαλλιεργειών Ελλάδος και μέλος
της Δ.Ε. του παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας του ΓΕΩΤΕΕ, στα πλαίσια
ημερίδας αλιευτικής παραγωγής.

Η παραγωγή από 1.600 τόνους το 1980 ξεπέρασε τις 35.000 τόνους το 1997,
στοιχείο που δείχνει τη δυναμική αλλά και την ανάπτυξη του κλάδου. Το 80% της
παραγωγής εξάγεται σε νωπή μορφή προς την Ιταλία και ένα μικρότερο ποσοστό
προς Γαλλία, Ισπανία, Ισραήλ, Γερμανία και Βέλγιο.

Το υπόλοιπο της παραγωγής διατίθεται για την εγχώρια κατανάλωση. «Η ελληνική
αγορά θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ακόμα παρθένα και έχει μεγάλα περιθώρια
ανάπτυξης», λέει ο κ. Θεοδώρου. Μάλιστα εκτιμά ότι οι Έλληνες παραγωγοί, αφού
έχουν κατακτήσει τις ξένες αγορές και μάλιστα με αξιώσεις έναντι των
ανταγωνιστών τους, θα πρέπει να αναπτύξουν πλέον και την εγχώρια αγορά.
Σημειώνει όμως τα ευαίσθητα σημεία του κλάδου, που είναι η πολιτική προώθησης
των προϊόντων, η έλλειψη μάρκετινγκ και οργανωμένου ποιοτικού ελέγχου. Τα
μειονεκτήματα αυτά έχει εντοπίσει και η πολιτεία και μάλιστα προς την
κατεύθυνση αυτή κινείται και το «Επιχειρηματικό Πρόγραμμα Αλιείας 1994-1999»,
το οποίο αφορά την πραγματοποίηση επενδύσεων (κατασκευή, επέκταση,
εκσυγχρονισμό και μετεγκατάσταση μονάδων) στον κλάδο των υδατοκαλλιεργειών.
Ένα αντίστοιχο πρόγραμμα που στόχο του έχει μεταξύ άλλων και την αύξηση της
παραγωγής οστρακοειδών κατά 35% είναι και το Σχέδιο Περιφερειακής Ανάπτυξης
2000-2006, το οποίο βρίσκεται στο στάδιο κατάρτισης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του
υπουργείου Γεωργίας, ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης της παραγωγής των
οστρακοκαλλιεργειών είναι 38%. Στην ελληνική αγορά διατίθεται ένα μικρό
ποσοστό μέσω αποφλοιωτηρίων που υπάρχουν κυρίως στην ευρύτερη περιοχή της
Κεντρικής Μακεδονίας. Μικρότερες ποσότητες μεταποιούνται από μεγάλες
βιομηχανίες.

Στην πλειοψηφία τους ασχολούνται με την κατάψυξη των μυδιών ενώ ελάχιστες
είναι οι εταιρείες που ασχολούνται με την κονσερβοποίηση. Μια από αυτές είναι
η εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών XIFIAS – Ιχθυηρά Καβάλας Α.Ε., η
οποία εκτός των άλλων διαθέτει και αυτοματοποιημένη μονάδα παραγωγής
κονσερβοποιημένων μυδιών.

Όπως εκτιμούν εκπρόσωποι του κλάδου, η ανάπτυξη του τομέα μεταποίησης θα
βοηθήσει σημαντικά στην ευρύτερη ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών αφού θα μπορεί
να καλύψει την παραγωγή σε περιόδους υπερπροσφοράς.

«Η ποιότητα των νερών και οι συνθήκες του περιβάλλοντος είναι οι παράγοντες
που βοηθούν ώστε τα ελληνικά μύδια να είναι ανώτερης ποιότητας. Σημεία τα
οποία θα πρέπει να προσέξουμε και να βελτιώσουμε είναι κυρίως η υποδομή που
υπάρχει αλλά και η διασφάλιση της ποιότητας. Η δημιουργία ενός εργαστηρίου
ελέγχου που θα ασχολείται αποκλειστικά με τον έλεγχο, την αναπαραγωγή και τη
βελτίωση της παραγωγής των οστρακοειδών είναι απαραίτητη. Όπως επίσης και η
προβολή και εντός της ελληνικής αγοράς», λέει ο κ. Θεοδώρου.

Πάντως, στην Ελλάδα υπάρχουν δυνατότητες ανάπτυξης και στρειδιών, όμως οι
αναμενόμενες παραγωγές είναι σημαντικά μικρότερες. Τα προϊόντα αυτά είναι μεν
ιδιαίτερης διαιτητικής αξίας και μπορούν να επιτύχουν υψηλότερες τιμές στην
αγορά, όμως η παραγωγική τους διαδικασία είναι πολυέξοδη και επίπονη και
χρειάζεται εντελώς διαφορετική υποδομή.